رای شماره 1190757 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال الف. قسمت کمیته فنی ردیف 2 تعرفه(2 6) عوارض مازاد بر تراکم پایه در سال 1401 مصوب شورای اسلامی شهر شاهو از تاریخ تصویب ب. تعرفه شماره(2 12) تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه (اعمال وماده 101 برای موارد تبصره 4 ماده مذکور یا تفکیک قبل از سال 1390) و تراکم مسکونی و غیرمسکونی در سال 1401 مصوب شورای اسلامی شهر شاهو از تاریخ تصویب

شماره0202263 - 1403/6/6 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه 140331390001190757 مورخ 1403/5/23 با موضوع: «الف. قسمت کمیته فنی ردیف 2 تعرفه (26) عوارض مازاد بر تراکم پایه در سال 1401 مصوب شورای اسلامی شهر شاهو از تاریخ تصویب ابطال شد ب. تعرفه شماره (212) تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه (اعمال ماده 101 برای موارد تبصره 4 ماده مذکور یا تفکیک قبل از سال 1390) و تراکم مسکونی و غیرمسکونی در سال 1401 مصوب شورای اسلامی شهر شاهو از تاریخ تصویب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1403/5/23 - شماره دادنامه: 140331390001190757 شماره پرونده: 0202263 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: سازمان بازرسی کل کشور طرف شکایت: شورای اسلامی شهر شاهو موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت کمیته فنی تعرفه 26 عوارض مازاد بر تراکم پایه و تعرفه شماره 212 عوارض تفکیک عرصه سال 1401 مصوب شورای اسلامی شهر شاهو گردش کار: معاون حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 54461 1402/2/20 اعلام کرده است: "احتراما به استحضار می‌رساند مصوبات شورای اسلامی شهر شاهو از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه آن به شرح ذیل جهت اقدام شایسته قانونی به حضور اعلام می‌شود: 1 در تعرفه شماره (26) دفترچه عوارض ساختمانی محلی و صنوف سال 1401 شهرداری شاهو عوارضی تحت عنوان عوارض مازاد بر تراکم پایه تصویب شده است. این در حالی است که مطابق آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره‌های 322 [9709980905810322] مورخ 1397/2/25 ، 1922[9709970905811922] مورخ 1397/10/11 ، 2900 [98099709058112900] مورخ 1398/10/10 و 813 [9909970905810813] مورخ 1399/6/25 در خصوص وضع عوارض برای بناهای احداثی ابقاء شده در کمیسیون ماده صد قانون شهرداری، صرفا عوارض صدور پروانه ساخت به نرخ زمان پرداخت مجاز و اخذ عوارض مازاد بر تراکم پایه از مصادیق عوارض مضاعف محسوب و فاقد وجاهت قانونی عنوان شده است . 2 در تعرفه شماره (212) دفترچه عوارض ساختمانی، محلی و صنوف سال 1401 شهرداری شاهو عوارضی تحت عنوان عوارض «تفکیک عرصه» تصویب شده است. این در حالی است که به استناد آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره‌ها 218 [ 8710090905800218] مورخ 1387/4/9 ، 459 مورخ 1389/10/20 ، 492 مورخ 1389/11/4 ، 336 مورخ 1390/8/9 ، 275 [9110090905800275] مورخ 1391/5/16 ، 627 [9110090905800627] مورخ 1391/9/20 ، 634 [9110090905800634] مورخ 1391/9/20 ، 1018 [93100909058010180] مورخ 1393/6/17 ، 244 [9510090905800244] مورخ 1/4/1395 و 686 الی 695 [695 9510090905800686 ] مورخ 1395/9/16 عوارض موصوف مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر دانسته شده و ابطال گردیده است. بنا به مراتب تعرفه‌های شماره (26) و (212) دفترچه عوارض ساختمانی، محلی و صنوف سال 1401 شهرداری شاهو مغایر با دادنامه‌های یاد شده و خارج از حدود اختیارات واضع تشخیص و ابطال آن در هیات عمومی دیوان عدالت اداری از تاریخ تصویب مورد تقاضا می‌باشد." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: "تعرفه شماره (26) عوارض مازاد بر تراکم پایه ردیف عنوان تعرفه و عوارض ماخذ و نحوه محاسبه عوارض 1 عوارض مازاد بر تراکم پایه تا سقف پیش‌بینی شده در ضوابط طرح تفصیلی 19.8 p 2 عوارض مازاد بر تراکم پیش‌بینی شده در طرح تفصیلی پس از تصویب در کمیسیون ماده 5 یا کمیته فنی یا ابقا توسط کمیسیون ماده 100 p 21.9 توضیحات تبصره(1): میزان تراکم پایه و مازاد بر آن تا سقف پیش‌بینی شده در طرح و همچنین سطح اشتغال در نقاط مختلف شهر براساس قوانین و مقررات موضوعه و ضوابط طرح توسعه مصوب شهری به شرح ذیل می‌باشد: تراکم سطح اشغال (درصد) تراکم پایه (درصد) تراکم مازاد تا سقف پیش‌بینی شده در طرح (درصد) 120% 60% 120% براساس طرح تفصیلی مصوب تبصره(2): مساحت پارکینگ، راه پله، آسانسور، شوتینگ زباله و خرپشته با رعایت ضوابط طرح تفصیلی شامل محاسبه عوارض نمی‌گردد. تراکم پایه حداقل تراکمی است که در ضوابط طرح در هر منطقه پیش‌بینی شده است . مازاد تراکم پیش‌بینی شده در طرح: تراکمی است که ضوابط طرح افزون بر تراکم پایه در هر شهر می‌باشد. حداقل ارزش p = ریال تعرفه شماره (212): عوارض تفکیک عرصه (اعمال ماده 101 برای موارد تبصره 4 ماده مذکور یا تفکیک قبل از سال 1390) و تراکم مسکونی و غیر مسکونی ردیف کاربری عوارض تفکیک عرصه عوارض در حد تراکم پایه (مسکونی) عوارض در حد تراکم پایه (غیر مسکونی) 1 مسکونی 1.95 P 18.15 A – 23.15 A 2 تجاری خدماتی – 5.55 P 117.75 A 127.75 A 3 کارآگاهی صنعتی 2.7 P 59.85 A 69.85 A 4 باغات 7.2 P 45.3 P 65.3 A 5 اداری، انتظامی و نظامی 1.95 P 54.3 A 74.3 A 6 سایر 1.95 P 9.15 A 29.15 A 7 نیم طبقه تجاری ..... 59.85 A 69.85 A عوارض مازاد بر تراکم پایه (مسکونی) عوارض مازاد بر تراکم پایه (غیرمسکونی) 55 A 75 A 187.75 A 227.75 A 89.85 A 129.85 A 85.3 A 115.3 A 84.3 A 144.3 A 49.15 A 89.15 A 99.85 A 135.85 A توضیحات تبصره1: در جدول فوق عوارض عرصه جهت اراضی کمتر از 500 مترمربع اعمال نمی‌گردد و در اراضی بالای 500 مترمربع به استناد ماده 101 اصلاحی قانون شهرداری‌ها عمل می‌گردد (به استثناء تبصره 2 این ماده) تبصره2: املاکی که سند مالکیت آن‌ها به موجب مواد 147 و 148 قانون ثبت اسناد و همچنین املاک قولنامه‌ای، اوقافی، و غیره که از سوی سایر مراجع بدون اخذ استعلام از شهرداری صادر می‌گردد مشمول K برابر جدول این ماده با احتساب هر میزان متراژ می‌گردد. تبصره3: هرگونه افزایش تراکم (مسکونی و غیر مسکونی در حد با مازاد تراکم) و تبدیل اعیان زیر حد نصاب ضوابط شهرسازی خارج از مندرجات پروانه مشمول عوارضی معال217.35% برابر جدول فوق محاسبه و قابل وصول است و در خصوص تفکیک عرصه زیر در صورتیکه کمتر از 30 مترمربع باشد مبلغ 13455000 ریال و بیشتر از 30 مترمربع کمتر از حد نصاب 17940000 ریال محاسبه می‌گردد. توضیح: A ارزش معاملاتی اعیانی براساس مقررات عمومی و ضوابط اجرایی ارزش معاملاتی که توسط شورای اسلامی شهر شاهو تصویب گردیده است. تبصره4: چنانچه تعداد واحدهای متدرج در پروانه با تعداد واحدهای اجراء شده تطبیق داشته باشد افزایش واحد نبایستی وصول گردد (جابجایی واحدها). تبصره5: عوارض افراز املاک مشابه تفکیک و با شرایط تفکیک قابل وصول می‌باشد. تبصره6: از بناء خالص واحدها، ملاک محاسبه و اخذ عوارض عرصه می‌باشد. تبصره7: الف) در جدول عوارض تفکیک عرصه لازم است قبل از صدور پروانه اخذ و در مورد مندرج در تبصره یک در زمان توافقات و با هرگونه استعلام قابل وصول است. ج) عوارض افزایش اعیانی که زیر حد نصاب ضوابط شهرسازی ایجاد می‌گردد لازم است در زمان صدور هرگونه بلامانع به نرخ روز اخذ گردد. تبصره 8: در صورت ارجاع پرونده‌ها از کمیسیون ماده صد به شهرداری درخصوص افزایش تعداد واحدها به شرح ذیل اقدام گردد. شهردار شاهو رئیس شورای اسلامی شهر شاهو" در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر شاهو به موجب لایحه شماره 1401/32 1401/5/24 توضیح داده است که: "در خصوص ابطال و حذف عوارض مازاد بر تراکم پایه جدول شماره (26) و عوارض تفکیک عرصه جدول شماره (212) موضوع تعرفه عوارض ساختمانی، حذف، عوارض مازاد بر تراکم پایه و حذف عوارض تفکیک عرصه از تعرفه عوارض ساختمانی، محلی، صنوف و بهای خدمات در سال 1401 اقدامات صورت گرفته در خصوص تصویب و اصلاح موارد خواسته شده انجام گردیده است." در اجرای ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری، پرونده به هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود و هیات مذکور به موجب دادنامه شماره 140331390000749420 1403/3/30 تعرفه شماره (26) عوارض مازاد بر تراکم پایه مصوب شورای اسلامی شهر شاهو (به استثناء قسمت کمیته فنی از ردیف 2) تعرفه سال 1401 را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد رای مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت. رسیدگی به ردیف 2 تعرفه شماره (26) عوارض مازاد بر تراکم پایه تعرفه شماره (212) عوارض تفکیک عرصه سال 1401 مصوب شورای اسلامی شهر شاهو در دستورکار هیات عمومی قرار گرفت. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1403/5/23 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف. اولا در ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات و الحاقات بعدی صلاحیتی برای شوراهای اسلامی شهر درخصوص اعطای اختیار موافقت با تصویب عوارض مازاد تراکم به کمیته فنی تعیین نگردیده است و هرگونه اعطای تراکم، تغییر و افزایش آن در صلاحیت کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران است و اصولا شهرداری‌ها و شوراهای اسلامی شهر هیچ‌گونه اختیار قانونی در این خصوص ندارند. ثانیا هیات عمومی دیوان عدالت اداری براساس بند (ج) دادنامه شماره 140331390000384122 مورخ 1403/2/18 حکم به ابطال مقرره‌ای مشابه درخصوص صلاحیت کمیته فنی صادر کرده است. بنا به مراتب، قسمت کمیته فنی ردیف 2 تعرفه (26) عوارض مازاد بر تراکم پایه در سال 1401 که به تصویب شورای اسلامی شهر شاهو رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. ب. با توجه به این که در ماده 101 اصلاحی قانون شهرداری مصوب سال 1390 و تبصره‌های آن نحوه تفکیک یا افراز اراضی در محدوده و حریم شهرها و نحوه وصول قدرالسهم و سرانه فضای عمومی و خدماتی مشخص شده است و همچنین در آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله بند (ب) دادنامه شماره 9610090905800315 مورخ 1396/4/13 وضع عوارض برای تفکیک مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال گردیده است، بنابراین تعرفه شماره (212) تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه (اعمال ماده 101 برای موارد تبصره 4 ماده مذکور یا تفکیک قبل از سال 1390) و تراکم مسکونی و غیرمسکونی در سال 1401 که به تصویب شورای اسلامی شهر شاهو رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری