رای شماره 1374 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال عبارت مندرج در قسمت اخیر جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اجرایی قسمت‌های 4، 5 و 6 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه به شماره 400/3/1235 1397/9/24 مصوب بنیاد شهید و امور ایثارگران

شماره 9800581 – 15/11/1399 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9909970905811374 مورخ 20/10/1399 با موضوع:«ابطال عبارت مندرج در قسمت اخیر جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اجرایی قسمت‌های 4، 5 و 6 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه به شماره 1235 /3 /400 – 24/9/1397 مصوب بنیاد شهید و امور ایثارگران» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیر کل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1399/10/20 شماره دادنامه: 1374 شماره پرونده : 9800581 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : خانم خدیجه قنبری موضوع شکایت و خواسته : ابطال عبارت مندرج در قسمت اخیر جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اجرایی قسمت‌های 4، 5 و 6 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه به شماره 400/3/1235 1397/9/24 مصوب بنیاد شهید و امور ایثارگران گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال عبارت مندرج در قسمت اخیر جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اجرایی قسمت‌های 4، 5 و 6 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه به شماره 400/3/1235 1397/9/24 مصوب بنیاد شهید و امور ایثارگران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " ریاست هیات عمومی دیوان عدالت اداری، با عرض سلام و احترام به استحضار می‌رساند: اینجانب در تاریخ 1371/9/16 به عقد دائم آقای حکمعلی شعبانی پدر شهید ملکعلی شعبانی درآمده‌ام و پدر شهید در تاریخ 1397/12/13 درگذشته و بنده بیش از 26 سال با ایشان زندگی مشترک نموده‌ام و در آن مدت نیز تنها منبع درآمد و گذران زندگی ما مستمری پرداختی از طرف بنیاد شهید به پدر شهید بوده است و اکنون پس از درگذشت ایشان بنده فاقد درآمد بوده و به دلیل کهولت سن قادر به کار هم نیستم و منبع درآمد دیگری نیز ندارم و مسئولین بنیاد شهید و امور ایثارگران در پاسخ به درخواست پرداخت کمک معیشت اینجانب با استناد به بخش مورد اعتراض از دستورالعمل اصلاحی شماره 400/3/1235 1397/9/24 صادره از ریاست بنیاد شهید و امور ایثارگران جمهوری اسلامی ایران، از پذیرفتن درخواست بنده خودداری می‌نمایند. این در حالی است که به حکم جزء 4 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395/12/14، دولت مکلف به پرداخت مستمری کمک معیشتی به نامادری شهید به میزان حداقل حقوق کارکنان دولت شده و مقرره مذکور مطلق بوده و مقید به هیچ شرطی نیست و حتی بر اساس دستورالعمل قبلی مورد اصلاح نیز چنین شروطی مقرر نبوده است، لیکن ریاست بنیاد شهید و امور ایثارگران جمهوری اسلامی ایران برخلاف نص صریح مقرره قانونی فوق‌الذکر با صدور دستورالعمل اصلاحی مورد اعتراض، اقدام به تعیین شرایطی جهت پرداخت کمک هزینه مربوطه نموده و در جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اصلاحی مذکور و در مقام تعیین یکی از مشمولین دریافت کمک معیشت مربوطه، چنین مقرر داشته است: «نامادری شهید که در زمان حیات پدر شهید تحت تکفل وی بوده و حداقل 10 سال در تربیت و نگهداری شهید نقش داشته است.» ملاحظه می‌گردد که قسمت اخیر به صراحت با جزء 4 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در تعارض و غیرقانونی است. بنابراین و نظر به مخالفت مقرره مورد اعتراض بانص صریح قانون مرقوم و نیز خارج بودن وضع مقرره مذکور از صلاحیت صادر‌کننده، رسیدگی واجابت خواسته اینجانب و صدور حکم بر ابطال جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل مورد اعتراض و متعاقبا با استناد به ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری، صدور حکم به الزام طرف شکایت به پرداخت کمک معیشت به میزان حداقل حقوق کارکنان دولت، از تاریخ 1397/12/13 در حق اینجانب مورد استدعاست. " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " دستورالعمل اجرایی اجرای قسمت‌های 4، 5 و 6 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه و بند «ط» تبصره 17 قانون بودجه سال 1397 جمهوری اسلامی ایران ب افراد مشمول: نامادری شهید که در زمان حیات پدر شهید تحت‌تکفل وی بوده و حداقل 10 سال در تربیت و نگهداری شهید نقش داشته باشد. " علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/10/20 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی مطابق بند (ب) ماده 88 قا نون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1395و جزء 4 آن، « دولت موظف است اعتبار لازم را به‌منظور تامین حداقل معیشت گروه‌های عنوان شده ذیل که فاقد شغل یا درآمد باشند را پیش‌بینی و حداقل حقوق کارکنان دولت را به آنان جهت پرداخت در بودجه‌های سنواتی درج و در اختیار دستگاه‌های مربوطه قرار دهد... 4 نامادری شهید و خواهران مجرد شهدا که تحت تکفل والدین شهدا بوده‌اند (پس از فوت والدین) » نظر به اینکه در جزء 1 بند (ب) ماده 1 دستورالعمل اجرایی اجرای 6، 5 و 4 بند (ب) ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و بند (ط) تبصره 17 قانون بودجه سال 1397 ، تعلق حداقل حقوق کارمندان به نامادری شهید را مقید به این امر کرده است که وی 10 سال در تربیت و نگهداری شهید نقش داشته باشد، در حالی که مطابق قانون فوق‌الذکر، نامادری شهید فارغ از اینکه چه مدت زمان همسر پدر شهید بوده و فارغ از اینکه چه مدت در تربیت شهید نقش داشته مشمول برخورداری از حکم مقنن اعلام شده است، بنابراین مقرره معترض‌عنه که قیدی بر حکم قانون‌گذار اضافه کرده و حکم مقنن را مضیق کرده است مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی اشراقی