رای شماره 2345931 هیئت تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری در خصوص عدم ابطال بند 8 از پیوست 1 شماره صورتجلسه مورخ 02/02/1403 کمیسیون طرح تفصیلی شهر ایلام

هیئت تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست شماره پرونده: ه ت/ 0400095 شماره دادنامه سیلور: 140431390002345931 تاریخ: 1404/09/16 شاکی: سازمان بازرسی کل کشور طرف شکایت: اداره کل راه و شهرسازی استان ایلام موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 8 از پیوست شماره 1 صورتجلسه مورخ 1403/02/02 کمیسیون طرح تفصیلی شهر ایلام شاکی دادخواستی به طرفیت اداره کل راه و شهرسازی استان ایلام و به خواسته ابطال بند 8 از پیوست شماره 1 صورتجلسه مورخ 1403/02/02 کمیسیون طرح تفصیلی شهر ایلام به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیئت عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: "صورتجلسه کمیسیون طرح تفصیلی شهر ایلام مورخ 1403/02/02 موضوع مورد درخواست: ضوابط تشویقی نوسازی بافت‌های فرسوده شهری (موضوع مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری در جلسه مورخ 1401/12/21 و ابلاغی طی نامه شماره 300/111898 مورخ 1401/07/16 به استانداران محترم) به شرح پیوست شامل پیوست شماره یک جهت شهر ایلام و پیوست شماره دو جهت سایر شهرستان‌های دارای بافت فرسوده مصوب استان. نظریه کمیسیون: (در محل کمیسیون تنظیم و آراء اخذ شد) با ضوابط تشویقی نوسازی بافت‌های فرسوده شهری (موضوع مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری در جلسه مورخ 1401/12/21 و ابلاغی طی نامه شماره 300/111898 مورخ 1401/07/16 به استانداران محترم) به شرح پیوست شامل پیوست شماره یک جهت شهر ایلام و پیوست شماره دو جهت سایر شهرستان‌های دارای بافت فرسوده مصوب استان، موافقت گردید. بند 8 پیوست شماره یک: هشت: با اعطای طبقات و سطح اشغال تشویقی جهت املاک واقع در بافت‌های فرسوده شهر ایلام مطابق جدول شماره یک موافقت گردید. جدول شماره 1: طبقات مازاد تشویقی ردیف کاربری بیش‌ترین عرض گذر دسترسی تعداد طبقات قابل افزایش نسبت به آخرین طرح مصوب 1 مسکونی کمتر از 6 متر ... 2 مسکونی 6 متر یک طبقه نسبت به آخرین طرح مصوب 3 مسکونی بیشتر از 6 متر و کمتر از 8 متر یک طبقه نسبت به آخرین طرح مصوب 4 مسکونی 8 متر دو طبقه نسبت به آخرین طرح مصوب 5 مسکونی بیشتر از 8 متر و کمتر از 10 متر دو طبقه نسبت به آخرین طرح مصوب 6 مسکونی 10 متر دو طبقه نسبت به آخرین طرح مصوب 7 مسکونی بیشتر از 10 متر و کمتر از 12 متر دو طبقه نسبت به آخرین طرح مصوب 8 مسکونی 12 متر دو طبقه نسبت به آخرین طرح مصوب 9 مسکونی بیشتر از 12 متر دو طبقه نسبت به آخرین طرح مصوب جدول 2: سطح اشغال ردیف کاربری پهنه مساحت بیشتر از مساحت مساوی یا کمتر از سطح اشغال بر حسب درصد 1 مسکونی تمام پهنه‌ها - 100 100 2 مسکونی تمام پهنه‌ها 100 120 100 3 مسکونی تمام پهنه‌ها 120 140 90 4 مسکونی تمام پهنه‌ها 140 150 85 5 مسکونی تمام پهنه‌ها 150 160 80 6 مسکونی تمام پهنه‌ها 160 180 75 7 مسکونی تمام پهنه‌ها 180 200 75 8 مسکونی تمام پهنه‌ها 200 230 75 9 مسکونی تمام پهنه‌ها 230 260 75 10 مسکونی تمام پهنه‌ها 260 300 75 11 مسکونی تمام پهنه‌ها 300 350 70 12 مسکونی تمام پهنه‌ها 350 400 65 13 مسکونی تمام پهنه‌ها 400 450 60 14 مسکونی تمام پهنه‌ها 450 500 60 15 مسکونی تمام پهنه‌ها 500 550 60 16 مسکونی تمام پهنه‌ها 550 600 60 17 مسکونی تمام پهنه‌ها 600 650 55 18 مسکونی تمام پهنه‌ها 650 700 55 19 مسکونی تمام پهنه‌ها 700 750 55 دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: مصوبه مورد شکایت در راستای سیاست‌ها و ضوابط تشویقی کالبدی متضمن نوسازی محله‌ای در بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری موضوع مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری مورخ 1401/07/16 بوده و می‌بایست ضوابط مندرج در مصوبه مذکور شورای عالی معماری و شهرسازی را رعایت نماید. در مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی شرایط تعلق هر یک از ضوابط تشویقی مشخص گردیده و کمیسیون‌های ماده 5 استانی را ملزم به رعایت ضوابط مذکور در تصویب مصوبات نموده است. براساس مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی به منظور تسریع و تسهیل نوسازی و ایجاد انگیزه برای توسعه گرها، سرمایه‌گذاران و مالکان اراضی محدوده بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری و در راستای ارتقای کیفیت محیطی و تامین خدمات مورد نیاز این محلات، مشوق‌های کالبدی بر حسب گروه‌بندی زیر قابل اعمال است: الف گروه اول: بازآفرینی یکپارچه در مقیاس بلوک شهری ب گروه دوم: نوسازی در مقیاس محورهای اصلی محله‌ای ج گروه سوم: نوسازی در عمق بافت فرسوده شهری د گروه چهارم: نوسازی در عمق بافت فرسوده شهری مصوبه شورای عالی تنها گروه اول را مشمول اعطای دو طبقه تشویقی مازاد بر ضوابط طرح تفصیلی دانسته است. اولا یکی از شروط بهره مندی از ضوابط تشویقی گروه اول مجاورت بلوک با حداقل یک معبر 10 متری است. این در حالی است که مصوبه کمیسیون ماده 5 استان برای معابر کوچکتر از 10 متر نیز اعطای دو طبقه مازاد بر طرح تفصیلی را مصوب نموده است. ثانیا مشوق‌های تعیین شده در این گروه مشروط به تهیه یک طرح یکپارچه برای بلوک شهری و تصویب آن در کمیسیون ماده 5 شهر است. بر این اساس هیچ یک از بافت‌های فرسوده شهر ایلام مشمول گروه اول نشده و اعطای دو طبقه مازاد بر طرح تفصیلی در مصوبه کمیسیون ماده 5 استان بر خلاف مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری مورخ 1401/07/16 است. ضمنا مصوبه مورد شکایت در خصوص اعطای یک و دو طبقه مازاد در معابر با عرض کمتر از 10 متر، مغایر با ضوابط پدافند غیرعامل در مبحث 21 (21 2 2 1 3) مقررات ملی ساختمان و بند شماره 21 دستورالعمل الزامات و ملاحظات دفاعی و پدافند غیرعامل در طرح‌های توسعه عمران شهری مبنی بر عدم رعایت حداقل عرض معبر است. خلاصه مدافعات طرف شکایت: سرپرست اداره کل راه و شهرسازی استان ایلام به موجب لایحه دفاعیه اعلام کرده است که: مبنا و ملاک توجه اعضای کمیسیون ماده 5، ضوابط بازنگری طرح جامع شهری (مصوب 1400) است نه طرح تفصیلی مورد استناد شاکی؛ به عبارتی مصوبه ضوابط تشویقی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری حدودا یکسال بعد از بازنگری طرح جامع شهری تصویب گردیده است. مضافا اینکه متراژ عرض گذرها برای ایجاد طرح تشویقی در بافت فرسوده ملاک عمل می‌باشد؛ پس ایراد مطروحه توسط شاکی فاقد وجاهت قانونی است. بند سوم مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری مورد اشاره، مبنی بر بهسازی بافت‌های خاص هر شهر و وجود ضرورت، جهت بهسازی بافت‌های فرسوده شهری و با رعایت ضوابط ساختار طرح جامع و شرایط ویژه هر شهر، متغیر است. ضمنا مصوبه مورد شکایت مغایرتی با بند 21 دستورالعمل الزامات و ملاحظات دفاعی و پدافند غیرعامل در طرح‌های توسعه عمران شهری مبنی بر عدم رعایت حداقل عرض معبر ندارد. چرا که ضوابط ارتفاع مجاز نسبت به عرض معبر رعایت شده است. با توجه به مراتب یاد شده، خصوصا ملاک قرار گرفتن طرح جامع شهری به عنوان آخرین طرح مصوب و اینکه طرح تفصیلی شهری نیز مکلف به تبعیت از طرح جامع شهری به عنوان طرح بالادستی است، صدور حکم به رد شکایت مورد استدعا است. پرونده شماره ه ت/0400095 مبنی بر درخواست ابطال بند 8 از پیوست شماره 1 صورتجلسه مورخ 1403/02/02 کمیسیون طرح تفصیلی شهر ایلام در جلسه مورخ 1404/09/02 هیئت تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیئت با اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: رای هیئت تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست 1 بر اساس بند 3 ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن مصوب 1353 طرح تفصیلی عبارت است از: «طرحی که بر اساس معیارها و ضوابط کلی طرح جامع شهر نحوه استفاده از زمین‌های شهری در سطح محلات مختلف شهر و موقعیت و مساحت دقیق زمین برای هر یک از آن‌ها و وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور و میزان تراکم جمعیت و تراکم ساختمانی در واحدهای شهری و اولویت‌های مربوط به مناطق بهسازی و نوسازی و توسعه و حل مشکلات شهری و موقعیت کلیه عوامل مختلف شهری در آن تعیین می‌شود و نقشه‌ها و مشخصات مربوط به مالکیت بر اساس مدارک ثبتی تهیه و تنظیم می‌گردد.» 2 بر اساس ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 1351 و اصلاحی مصوب 1388 و 1389 مقرر گردیده: «بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری و تغییرات آن‌ها در هر استان به‌وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار (و در غیاب وی معاون عمرانی استانداری) و با عضویت شهردار و نمایندگان وزارت راه و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی و همچنین رئیس شورای اسلامی شهر ذی ربط و نماینده سازمان نظام مهندسی استان (با تخصص معماری یا شهرسازی) بدون حق رای انجام می‌شود. تغییرات نقشه‌های تفصیلی اگر براساس طرح جامع شهری موثر باشد باید به تایید مرجع تصویب‌کننده طرح جامع (شورای عالی شهرسازی و معماری ایران یا مرجع تعیین شده از طرف شورای عالی) برسد.» بنا به مراتب مذکور و با عنایت به اینکه صورتجلسه مورخ 1403/02/02 کمیسیون طرح تفصیلی شهر ایلام و پیوست‌های آن یکسال بعد از بازنگری طرح جامع شهر ایلام و در هماهنگی با آن طرح به عنوان مصوبه بالادستی به تصویب رسیده و به عنوان آخرین طرح مصوب، ملاک عمل جهت ایجاد طرح‌های تشویقی نوسازی در بافت فرسوده بوده و با مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران پیرامون سیاست‌ها و ضوابط تشویقی کالبدی متضمن نوسازی محله‌ای در بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری ابلاغی تحت نامه شماره 300/111898 مورخ 1401/07/16 معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بدین جهت که در اعطای تراکم مازاد ارتفاع مجاز نسبت به عرض معبر رعایت شده است، ندارد، لذا بند 8 از پیوست شماره 1 صورتجلسه مورخ 1403/02/02 کمیسیون طرح تفصیلی شهر ایلام در راستای ایجاد انگیزه برای سازندگان و مالکان اراضی واقع در بافت فرسوده و ارتقای کیفیت محیطی و تامین خدمات مورد نیاز در این محل‌ها صادر شده و مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم‌گیری‌های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود. نائب رئیس هیئت تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری رضا میشان