رای شماره 472 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال مصوبه شماره 199 1394/7/26 شورای اسلامی شهر شوشتر

شماره 9701893 – 11/4/1399 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9909970905810472 مورخ 20/3/1399 با موضوع: «ابطال مصوبه شماره 199 – 26/7/1394 شورای اسلامی شهر شوشتر» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه: 1399/3/20 شماره دادنامه: 472 شماره پرونده: 9701893 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: سازمان بازرسی کل کشور موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 199 1394/7/26 شورای اسلامی شهر شوشتر گردش کار: سرپرست معاونت حقوقی و نظارت همگانی سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 101534 1397/5/9 اعلام کرده است که: " حضرت حجت‌الاسلام‌والمسلمین جناب آقای بهرامی رئیس محترم دیوان عدالت اداری سلام علیکم احتراما به استحضار می‌رساند؛ مصوبه شماره 199 1394/7/26 شورای اسلامی شهر شوشتر در این سازمان از جهت انطباق با قانون مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه آن به شرح ذیل اعلام می‌گردد: شهر شوشتر دارای طرح جامع مصوب می‌باشد که در آن طرح در پهنه‌های مسکونی و تجاری دارای ضوابط و مقررات خاص خود از نظر تعداد طبقات، سطح اشغال و تراکم می‌باشند که جزییات آن به شرح زیر آمده است: الف مقررات ساختمانی در پهنه مسکونی الف 1 تراکم کم: 100% حداکثر سطح کل زیربنا در هر قطعه زمین از 100 درصد کل زمین تجاوز نکند. (حداکثر دو طبقه) سطح اشغال زمین حداقل در همکف 50% و حداکثر 60% ساخته شود. الف 2 تراکم متوسط: 120% سطح زیربنا اشغال زمین حداقل در همکف 60% و حداکثر 70% و در هر قطعه زمین از 120 سطح کل زمین تجاوز نکند (حداکثر دو طبقه درصد) سطح مابقی در طبقه اول ساخته شود. (ترجیحا به صورت پلکانی) الف 3 ضوابط تراکم ویژه بافت تاریخی کل بافت تاریخی شامل محدوده تاریخی ثبت شده تا حریم تاثیرگذار حد فاصل رودخانه شطیط (کارون) در شمال، بلوار علامه شوشتری در غرب رودخانه گرگر در شرق و خیابان شهید رجایی در جنوب با کاربری مسکونی با ضوابط تراکم متوسط 120% در بند الف 2 تعریف و تعیین می‌گردد. تبصره1: در بافت تاریخی محورهای اصلی با کاربری مختلط شامل، خیابانهای طالقانی شمالی و جنوبی، امام خمینی شرقی و غربی، شریعتی شرقی و غربی سادات و رجائی شرقی و غربی تا عمق یک پلاک با حداکثر 60% سطح اشغال زمین در سه طبقه و با تراکم 160% (ترکیب فضائی ترجیحا به صورت پلکانی) تعیین می‌گردد. الف 4 تراکم زیاد: 160% سطح زیربنا در هر قطعه زمین از 160 درصد سطح کل زمین تجاوز نکند (حداکثر 4 طبقه روی زمین و یا سه طبقه روی پیلوت) و حداکثر سطح اشغال در این نوع تراکم 50% توصیه می‌شود. (ترجیحا به منظور تامین منظرهای مناسب شهری، به سمت معبر پلکانی ساخته شود). الف 5 ضوابط تراکم ویژه در ناحیه کوی نیرو و فرهنگ شهر این ضوابط براساس عرض معابر از خیابان عمار به سمت کوی نیرو باستثنای آماده‌سازی 215 هکتاری به شرح ذیل تعیین می‌گردد: 1 در معابر تا عرض 8 متر دو طبقه با کاربری مسکونی و یا تراکم 120درصد و حداکثر سطح اشغال زمین 60% و حداکثر ارتفاع ساختمانی از بر و کف تا بالای جان پناه بام 8 متر تعیین می‌گردد. 2 در معابر با عرض بیش از 8 متر تا 12 مترسه طبقه با کاربری مسکونی و با تراکم 160 درصد و حداکثر سطح اشغال زمین 60% (و در طبقات ترجیحا به منظور تامین منظرهای مناسب شهری به سمت معبر پلکانی ساخته شود) حداکثر ارتفاع ساختمانی از بر و کف تا بالای جان پناه بام 12 متر تعیین می‌گردد. 3 در معابر با عرض 12 متر تا 18 متر در چهار طبقه با کاربری مسکونی و با تراکم 180% درصد و حداکثر سطح اشغال زمین 60% (و در طبقات ترجیحا به منظور تامین منظرهای مناسب شهری به سمت معبر پلکانی ساخته شود) حداکثر ارتفاع ساختمانی از بر و کف تا بالای جان پناه 16 متر تعیین می‌گردد. 4 در معابر با عرض بیش از 18 متر با توجه به کاربری خاص همان ناحیه تعیین می‌گردد. ب مقررات ساختمانی در پهنه تجاری رعایت ضوابط تراکم و ارتفاع پهنه‌های مسکونی همجوار در تعیین ضوابط پهنه تجاری اولویت دارند و به شرح زیر تعریف می‌شوند: ب 1 پهنه تراکم ویژه 180% (منفرد) این پهنه شامل منطقه‌ای است که در طرح پیشنهادی بنام تراکم ویژه 180% نام تعیین شده به طوری که سطح اشغال در همکف حداکثر 80% و مابقی در دو طبقه دیگر ساخته شود. ب 2 پهنه تجاری مختلط در پهنه‌های همجوار مسکونی با تراکم‌های تعریف شده 100%، 120% و160%، حداکثر در یک واحد تجاری به میزان 40% سطح اشغال همکف و حداقل 12 مترمربع می‌باشد به طوری که دهانه (عرض) یک واحد تجاری حداقل 3 متر و عمق (طول) آن 4 متر باشد. تبصره1 جهت اجرای ضوابط کاربری مختلط (مسکونی تجاری) بافت قدیم به مفاد تبصره 1 بند الف 3 موضوع مقررات پهنه مسکونی مراجعه شود. ب 3 پهنه تجاری به صورت خطی و متمرکز منفرد (پاساژ و مانند آن) در پهنه‌های همجوار مسکونی با تراکم‌های 100% و 120%، تراکم تجاری به میزان 160% تعیین می‌شود و سطح اشغال در طبقه همکف و اول بطور مساوی 80% مابقی سطح همکف به فضای باز یا سبز اختصاص یابد و تعداد طبقات حداکثر در 2 طبقه و ارتفاع آن نباید از 8 متر تجاوز نماید. در پهنه مسکونی با تراکم 160%، میزان تراکم تجاری 180% و حداکثر در 3 طبقه به طوری که ارتفاع آن از پهنه مسکونی مجاور تجاوز ننماید و سطح اشغال به‌طور مساوی 60% در طبقات تعیین می‌شود، به طوری که 40% مابقی سطح همکف به فضای باز یا سبز منظور شود. علی رغم اینکه در طرح جامع شهر شوشتر پهنه‌های مختلف با جزییات تشریح شده‌اند، شهردار وقت شوشتر لایحه‌ای با شماره 18875 1394/7/21 در خصوص افزایش طبقات و خرید تراکم با توجه به عرض گذر، به شورای اسلامی شهر شوشتر پیشنهاد نموده است که آن شورا نیز به موجب مصوبه شماره 199 1394/7/26 با موضوع تشویق و ترغیب سرمایه‌گذاری در بخش مجتمع و انبوه‌سازی، با حفظ طرح جامع با تعداد 8 رای موافق آن را بنا به شرح جدول شماره 1 تصویب نموده است. مصوبه یاد شده به دلایل ذیل خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر شوشتر می‌باشد: اولا بر اساس مصوبات شورایعالی شهرسازی و معماری ایران مورخ 1363/12/23 و 1394/6/30 در خصوص دستورالعمل نحوه تعیین آستانه مغایرت اساسی طرح‌های توسعه و عمران شهری (جامع)، تغییر در تراکم ساختمانی شهر یا واحدهای تقسیمات شهری، واحدپذیری و تغییرات در سطح اشغال استقرار بنا را به عنوان مغایرت اساسی اعلام نموده است. ثانیا در قسمت اساس طرح جامع در ضوابط طرح جامع مصوب شهر شوشتر آمده است، افزایش تراکم جمعیتی و ساختمانی در نقاط مختلف شهر، فراتر از پیش‌بینی طرح جامع، مغایر با اساس طرح جامع شناخته می‌شود. از طرفی طرح مزبور با پهنه‌های مختلفی مانند مسکونی و تجاری دارای ضوابط و مقررات خاص خود از نظر تعداد طبقات، سطح اشغال و تراکم می‌باشد که جزییات آن‌ها نیز تصریح شده است بنابراین مصوبه شماره 199 1394/7/26 شورای اسلامی شهر شوشتر در خصوص افزایش تراکم و تعداد طبقات با توجه به عرض گذر به دلیل افزایش شدید تراکم جمعیتی و افزایش واحدپذیری و نیز افزایش تراکم ساختمانی و به منظور تشویق و ترغیب سرمایه‌گذاری در بخش مجتمع و انبوه‌سازی با ضوابط طرح جامع مصوب شوشتر، مغایرت اساسی دارد. لذا با این وصف مصوبه مورد بحث، ناقض مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به عنوان عالی ترین شورای شهرسازی و معماری در کشور می‌باشد. ثالثا به موجب ماده 7 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، شهرداری مکلف به اجرای مصوبات شورای عالی شهرسازی می‌باشد. بنابراین در صورت وجود تقاضا برای ساخت و ساز در ارتفاع، این موضوع می‌بایست طی درخواستی از شهرداری به اداره کل راه و شهرسازی استان به عنوان دبیرخانه کارگروه امور زیربنایی و شهرسازی ارسال و پس از طی مراحل قانونی به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران می‌رسید. همچنین طرح جامع شهر شوشتر دارای پهنه‌های مختلفی مانند مسکونی و تجاری می‌باشد که هر کدام دارای ضوابط و مقررات خاص خود از نظر تعداد طبقات، سطح اشغال و تراکم می‌باشند که با جزییات به آن اشاره شده است. اما شهرداری شوشتر، لایحه‌ای با شماره 18875 1394/7/21 در خصوص افزایش طبقات و خرید تراکم با توجه به عرض گذر، به شورای اسلامی شهر شوشتر پیشنهاد نموده است که آن شورا نیز به موجب مصوبه شماره 199 1394/7/26 با موضوع تشویق و ترغیب سرمایه‌گذاری در بخش مجتمع و انبوه‌سازی، با حفظ طرح جامع با تعداد 8 رای موافق آن را تصویب نموده است. بنا به مراتب مصوبه شماره 199 1394/7/26 شورای اسلامی شهر شوشتر با موضوع تشویق و ترغیب سرمایه‌گذاری در بخش مجتمع و انبوه‌سازی خارج از حدود اختیارات مراجع یاد شده بوده و ابطال آن مورد تقاضا است. موجب امتنان است که از تصمیم متخذه این سازمان را مطلع فرمایند. " متن مقرره مورد اعتراض به قرار زیر است: " جلسه شماره ... دوره چهارم شورای اسلامی شهر شوشتر در روز یکشنبه مورخ 1394/7/26 ساعت ..:19 به ریاست آقای سحاق عسگری در محل دبیرخانه شورا تشکیل گردید. مصوبه شماره: 199 لایحه شماره: 18875 مورخ 1394/7/21 موضوع: تشویق و ترغیب سرمایه‌گذاری در بخش مجتمع و انبوه‌سازی با حفظ طرح جامع متن مصوبه: به استناد لایحه 18875 1394/7/21 شهرداری شوشتر مبنی بر درخواست افزایش طبقات و خرید تراکم بر اساس عرض معبر مراتب در صحن علنی شورا مطرح و مورد موافقت و تصویب قرار گرفت." علی رغم ارسال نسخه دوم شکایت برای طرف شکایت، تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی پاسخی واصل نشد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/3/20 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی طبق بند 34 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی بررسی و تایید طرح‌های هادی و جامع شهرسازی و تفصیلی و حریم و محدوده قانونی شهرها پس از ارائه آن توسط شهرداری و ارسال به مراجع ذی‌ربط قانونی جهت تصویب نهایی و همچنین بر اساس قانون اصلاح ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب سال 1389 بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری و تغییرات آن‌ها در هر استان به‌وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار (و در غیاب وی معاون عمرانی استانداری) و با عضویت شهردار و نمایندگان وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی و همچنین رئیس شورای اسلامی شهر ذی‌ربط و نماینده سازمان نظام مهندسی استانی (با تخصص معماری با شهرسازی) بدون حق رای انجام می‌شود، بنابراین مصوبه شماره 199 1394/7/26 شورای اسلامی شهر شوشتر مبنی بر درخواست افزایش طبقات و خرید تراکم با موضوع تشویق و ترغیب سرمایه‌گذاری در بخش و انبوه‌سازی با حفظ طرح جامع مغایر قانون و خارج از اختیارات قانونی شورای اسلامی شهر است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی‌اشراقی