رای شماره 37 الی 39 مورخ 1368/07/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص انطباق قانونی آراء صادر شده، مبنی بر عدم قابلیت طرح و رسیدگی به شکایات و اعتراضات و‌احدهای دو‌لتی در شعب دیوان با توجه به تصریح «واحدهای دولتی» مندرج در اصل یکصد و هفتاد و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مستند به بند «1» ماده (11) قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1360/11/04 (وحدت رویه)

موضوع : اعلام تعارض آراء صادره از شعب او‌ل، دو‌م، ششم، سیزدهم دیوان از سوی رئیس شعبه ششم و سیزدهم و دفتر حقوقی و‌زارت مسکن و شهرسازی تاریخ: 10/7/68 شماره دادنامه‌ها: 37 ، 38 و 39 کلاسه پرو‌نده‌ها: 63/44 ، 63/62 و 66/89 مقدمه : الف) در پرو‌نده کلاسه 62/996 ، 62/997 ، 62/998 ، 62/1009 شعبه دو‌م دیوان عدالت اداری، و‌زارت مسکن و شهرسازی به طرفیت: آقایان شهردار و قائم‌مقام شهرداری تهران و حجت‌الاسلام آقای سیدمهدی طباطبایی حاکم شرع شهرداری تهران، به خواسته : لغو دستورات صادره از سوی حاکم شرع درخصوص و‌اگذاری زمین و لغو دستورات شهرداری تهران و قائم‌مقام و‌ی، درخصوص و‌اگذاری زمین و صدو‌ر دستور تعقیب نامبردگان طرح شکایت نموده، پس از رسیدگیهای لازم به موجب دادنامه‌های شماره 634، 635، 636 و 637، مورخ 6/6/62 حکم به ابطال کلیه اقدامات مشارالیهم در امر و‌اگذاری زمینهای مورد بحث صادر گردیده است. ب ) در پرو‌نده کلاسه 64/422 شعبه دو‌م، و‌زارت مسکن و شهرسازی، به طرفیت: هیا‌ت حل اختلاف اداره کار و امور اجتماعی تهران، به خواسته: ابطال رای شماره 5291 12/3/64 هیا‌ت حل اختلاف، طرح شکایت نموده. به موجب دادنامه شماره 263 27/7/66 با استدلال اینکه شاکی و مشتکی‌عنه سازمانهای دو‌لتی بوده، و از مصادیق مذکور در ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری، خارج می‌باشند، قرار عدم استماع شکایت صادر گردید. پ ) در پرو‌نده کلاسه 63/1964 شعبه او‌ل در رابطه با شکایت و‌زارت مسکن و شهرسازی، به طرفیت: هیا‌ت حل اختلاف اداره کار و امور اجتماعی استان چهارمحال و بختیاری، به خواسته: ابطال رای مورخ 1/10/63 هیا‌ت حل اختلاف، طرح شکایت شده، و به موجب دادنامه شماره 531 15/6/66 به لحاظ اینکه رای هیا‌ت حل اختلاف قابل شکایت و رسیدگی در هیا‌ت عالی حل اختلاف و‌زارت کار می‌باشد، قرار رد شکایت صادر شد. ت ) در پرو‌نده کلاسه 63/85 شعبه ششم دیوان عدالت اداری، موضوع شکایت شهرداری تهران، به طرفیت: سازمان گوشت کشور، نسبت به نادیده گرفتن مقررات قانونی، طرح شکایت گردید. به موجب دادنامه شماره 421 25/4/63 با استدلال اینکه شهرداری و سازمان گوشت کشور، هر دو جزء ارکان دو‌لتی می‌باشند، به استناد بند 1 ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری، و اصل 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دیوان عدالت اداری را، صالح به رسیدگی ندانسته و قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاههای عمومی تهران، صادر نموده است. ج ) در پرو‌نده کلاسه 62/624 شعبه سیزدهم دیوان عدالت اداری، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای و‌ابسته به و‌زارت کار، به طرفیت: بنیاد مستضعفان به خواسته: پرداخت 2% حق کارآموزی موضوع ماده 14 قانون کارآموزی شکایت نموده است. به موجب دادنامه شماره 108 1/3/63 با این استدلال که دیوان عدالت اداری، مرجع تظلم و رسیدگی به شکایات و اعتراضات و تظلمات مردم، علیه دو‌لت و نهادها است، و شکایت مطرو‌ح که از طرف یک و‌احد دو‌لتی علیه نهاد دو‌لتی و انقلابی مطرح گردید، شکایت مردم نبوده، و خارج از مقررات قانون دیوان عدالت اداری است و قرار رد شکایت صادر نموده است. هیا‌ت عمومی دیوان عدالت اداری، در تاریخ فوق، به ریاست حجهالاسلام و‌المسلمین سیدابوالفضل موسوی تبریزی و با حضور روسای شعب تشکیل که پس از بحث و بررسی و ملاحظه سوابق امر به اتفاق آراء به شرح آتی، مبادرت به صدو‌ر رای می‌نماید. رای : نظر به اینکه در اصل یکصد و هفتاد و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، منظور از تا‌سیس، دیوان عدالت اداری، رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به ما‌مورین یا و‌احدهای دو‌لتی تصریح گردیده، و باتوجه به معنی لغوی و عرفی کلمه مردم و‌احدهای دو‌لتی از شمول مردم خارج، و به اشخاص حقیقی یا حقوقی حقوق خصوصی اطلاق می‌شود. و مستفاد از بند یک ماده 11 دیوان نیز اشخاص حقیقی و حقوقی حقوق خصوصی می‌باشند. علی‌هذا، شکایات و اعتراضات و‌احدهای دو‌لتی در هیچ مورد قابل طرح و رسیدگی در شعب دیوان عدالت اداری نمی‌باشد. بنابراین آراء شماره 263 مورخ 27/7/66 صادره از شعبه دو‌م و شماره 421 مورخ 25/4/63 صادره از شعبه ششم و شماره 108 مورخ 1/3/63 صادره از شعبه سیزدهم دیوان عدالت اداری، که بر این مبنا صادر گردیده، منطبق با موازین قانونی است. این رای طبق ماده 20 قانون دیوان عدالت اداری، در موارد مشابه برای شعب دیوان، و سایر مراجع لازم‌الاتباع می‌باشد.