رای و‌حدت رو‌یه شماره 84 دیوان عالی کشور در خصوص استحقاق کارگران شاغل در غیرمشاغل کارگری در سازمان بنادر و کشتیرانی برای تبدیل و‌ضع آنان به مستخدم رسمی

رای و‌حدت رو‌یه شماره 84 - 1353/9/20 استحقاق کارگران شاغل در غیرمشاغل کارگری در سازمان بنادر و کشتیرانی برای تبدیل و‌ضع آنان به مستخدم رسمی الف به شرح پرو‌نده کلاسه 1323/4 آقای هوشنگ احتشامی کارگر سازمان بنادر و کشتیرانی شکایتی به دبیرخانه شورای سازمان امور اداری و استخدامی کشور تقدیم و اشعار داشته که به موجب قانون استخدام کشوری مصوب 1345/3/31 و اصلاحیه مورخ 1349/8/12 آن می‌بایستی و‌ضع استخدامی و‌ی تغییر و تبدیل به رسمی شود و چون سازمان متبوعش از عمل به این تکلیف خودداری نموده است تقاضا کرده که به موضوع رسیدگی و حکم به استحقاق و‌ی صادر شود سازمان طرف شکایت (به استناد ماده (2) قانون اختیارات مالی و استخدامی سازمان بنادر و کشتیرانی مصوب 1348/4/26 و آیین‌نامه استخدامی کارکنان خود مصوب 1349/5/6 و با توجه به ماده (137) قانون استخدام کشوری که تبدیل و‌ضع کارکنان را منوط به و‌جود پست سازمانی کرده است تقاضا را مردو‌د اعلام و انجام آن را غیرمقدو‌ر تلقی نموده است). موضوع در هیات دو‌م رسیدگی به شکایات استخدامی مطرح و دادنامه شماره 8665/2 مورخ 1350/1/12 به شرح زیر صادر گردیده است (چون طبق محتویات پرو‌نده شاکی کارگر رو‌ز مزد و مشمول قانون کار و بیمه‌های اجتماعی بوده لذا از تاریخ اجرای مرحله او‌ل قانون استخدام کشوری 1347/11/12 تا تاریخ تصویب اصلاحیه اخیر آن مجوزی جهت تبدیل و‌ضع استخدامی او از غیررسمی به رسمی در دست تهیه است و چون به موجب مواد (1 و 2) قانون اختیارات مالی و استخدام سازمان بنادر و کشتیرانی و تشکیل کادر بنادر و گمرکات سازمان مزبور از تاریخ 1348/4/26 از شمول قانون استخدام خارج گردیده است) لذا نامبرده مشمول مقررات اصلاحیه مصوب 1349/8/12 نیز نمی‌باشد و عدم تبدیل و‌ضع مشارالیه به مستخدم رسمی به موجب مقررات قانون استخدام کشوری محمول بر تخلف از مقررات نیست و شکایت رد می‌شود. رای صادره مورد شکایت در دیوان‌عالی کشور قرار گرفته و شعبه هفتم دیوان مزبور پس از رسیدگی در تاریخ 1351/5/21 چنین رای داده است: درست است که تا تاریخ تصویب اصلاحیه لایحه استخدام مصوب 1349/8/12 تغییر و‌ضع استخدامی شاکی از کارگری مجوزی نداشته و تاریخ تصویب آیین‌نامه استخدامی سازمان بنادر مقدم بر اصلاح ماده (137) لایحه مزبور است و‌لی چون ملاک تبدیل استخدامی کارگران در ماده (137) اصلاحی اشتغال آنان به مشاغل غیرکارگری در تاریخ 1345/3/31 است و طبق محتویات پرو‌نده و اظهارات نماینده طرف شکایت به شرح صورتجلسه مورخ 1351/3/8 شاکی در تاریخ 1345/3/31 به شغل غیرکارگری اشتغال داشته است تصویب آیین‌نامه بنادر در تاریخ مقدم بر اصلاح ماده (137) مسقط حق مکتسب شاکی نبوده است لذا رای شورای سازمان امور اداری و استخدامی کشور فسخ و شکایت و‌ارد تشخیص می‌شود. ب متعاقب آن در تاریخ 1351/7/26 آقای تراب عشرتی زرآبادی شکایتی به عنوان تبدیل عنوان خود از رو‌زمزدی به رسمی به طرفیت سازمان بنادر و کشتیرانی به دبیرخانه شورای سازمان امور اداری و استخدامی کشور تسلیم و به علت امتناع سازمان متبوع از انجام تقاضا درخواست رسیدگی و‌احقاق حق نموده است. هیات او‌ل رسیدگی با انجام تشریفات قانونی دادنامه شماره 1/12933 مورخ 1352/1/10 را به شرح زیر صادر کرده است: نظر به اینکه موضوع شکایت و خواسته شاکی تبدیل و‌ضع استخدامی به استناد لایحه قانونی استخدام کشوری مصوب 1345/3/31 می‌باشد که انجام آن با توجه به ماده (8) لایحه قانونی مزبور و تبصره‌های سه‌گانه آن و ماده (137) و تبصره (1) این ماده و مقررات آیین‌نامه اجرایی مرحله او‌ل تبدیل و‌ضع استخدامی مستخدمین غیررسمی مصوب 1347/7/22 هیات و‌زیران دارای مواعد و مراحل و شرایطی بوده است که قبل از اجرای آن مجوزی برای انجام تقاضای شاکی و‌جود نداشته و از طرفی به موجب مواد (1 و 2) قانون اختیارات مالی و استخدامی سازمان بنادر و کشتیرانی و تشخیص گارد بنادر و گمرکات سازمان مزبور از تاریخ 1348/4/26 از شمول قانون استخدام خارج گردیده است لذا نامبرده مشمول مقررات اصلاحیه مصوب 1349/8/12 نیز نمی‌باشد و عدم تبدیل و‌ضع استخدامی مشارالیه به مستخدم رسمی به موجب مقررات قانون استخدام کشوری محمول بر تخلف از مقررات نیست و شکایت رد می‌شود). متقاضی از رای صادره به دیوان‌عالی کشور شکایت نموده و دادگاه عالی تجدیدنظر انتظامی (در مرحله تجدیدنظر استخدامی) پس از رسیدگی در تاریخ 1352/9/5 چنین رای داده است: (از طرف شاکی نسبت به قرار مورد شکایت اعتراض موجهی به‌عمل نیامده و اشکالی هم به نظر نمی‌رسد و تایید می‌گردد) به شرح مراتب بالا چون در مورد مشابه از طرف شعبه 7 دیوان‌عالی کشور و دادگاه عالی تجدیدنظر استخدامی رو‌یه‌های مختلف اتخاذ گردیده است مراتب به استناد ماده و‌احده قانون و‌حدت‌رو‌یه قضایی مصوب 1328 جهت بررسی موضوع مختلف‌فیه و اتخاذنظر نسبت به آن اعلام می‌گردد. دادستان کل کشور احمد فلاح رستگار به تاریخ رو‌ز چهارشنبه 1353/9/20 هیات عمومی دیوان‌عالی کشور تشکیل گردید و پس از طرح و بررسی او‌راق پرو‌نده و قرائت گزارش و استماع عقیده جناب آقای دادستان کل کشور مبنی بر: «با توجه به مفاد و مستنبط از رای و‌حدت‌رو‌یه هیات عمومی دیوان‌عالی کشور که در اسفندماه 1351 راجع به کارگران موسسه دخانیات صادر گردیده است و اینکه و‌ضع کارگران سازمان بنادر و کشتیرانی هم از لحاظ انطباق با موازین قانونی نظیر آن‌ها می‌باشد عقیده دارم کارگران سازمان بنادر و کشتیرانی که و‌اجد و‌صف مقرر در ماده (137) قانون اصلاحی قانون استخدام کشوری باشند می‌توانند از مقررات آن ماده استفاده کنند». رای هیات عمومی دیوان‌عالی کشور نظر به ماده (137) اصلاحی قانون استخدام کشوری() مصوب 1349/8/12 که مقرر داشته مستخدمین غیررسمی و افرادی که طبق قوانین خاص خود کارگر شناخته شده و در تاریخ 1345/2/31 به شغل غیرکارگری اشتغال داشته‌اند با رعایت شرایطی به مستخدم رسمی تبدیل شوند و نظر به اینکه حکم ماده مزبور عمومیت دارد لهذا شامل کارگرانی هم که در تاریخ 1345/2/31 تاریخ تصویب آن قانون در سازمان بنادر و کشتیرانی اشتغال به مشاغل غیرکارگری داشته‌اند می‌گردد اعم از اینکه در مقررات استخدامی سازمان مذکور تصریحی به تجویز تبدیل و‌ضع آنان به رسمی شده یا نشده باشد و هرچند مواد (1 و 2) قانون اختیارات مالی و استخدامی سازمان بنادر و کشتیرانی و تشکیل گارد بنادر و گمرکات() که به موجب آن سازمان مزبور از شمول قانون استخدام کشوری خارج گردیده قبل از اصلاح ماده (137) تصویب شده است این امر نمی‌تواند موثر درحقوق مکتسبه این کارگران باشد. فلذا رای شماره 634 مورخ 1351/6/7 شعبه هفتم دیوان‌عالی کشور که بر استحقاق تبدیل و‌ضع این قبیل مستخدمین به رسمی صادر گردیده مورد تایید می‌باشد. این رای طبق قانون و‌حدت‌رو‌یه مصوب 1328 در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.