رای شماره 2114 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال ماده 5 تعرفه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر قم در سال 1397 در اجرای مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392

رای شماره 2114 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع : ابطال ماده 5 تعرفه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر قم در سال 1397 در اجرای مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 تاریخ دادنامه : 1397/12/7 شماره دادنامه : 2114 شماره پرونده : 1999 / 97 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای محمد زارعی موضوع شکایت و خواسته : ابطال مواد 5 و 6 تعرفه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر قم در سال 1397 در اجرای مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری گردش کار : آقای محمد زارعی به موجب درخواستی ابطال مواد 5 و 6 تعرفه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر قم در سال 1397 را در اجرای مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : « هیات عمومی دیوان عدالت اداری سلام علیکم نظر به اینکه شورای اسلامی شهر قم در بیست و هشتمین جلسه شورا مورخ 1396/11/2 طبق نامه شماره 8481 1396/11/3 خطاب به شهرداری قم ارسال گردیده است در ماده 5 و 6 آن عوارض بر معاملات اموال غیرمنقول برقرار کرده است که به دلایل ذیل‌الذکر خلاف قوانین و مقررات و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر می‌باشد . 1 طبق ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده سال 1387 برقراری عوارض بر درآمدهای ماخذ محاسبه مالیات ممنوع اعلام شده است . 2 طبق ماده 52 و 59 قانون مالیاتهای مستقیم مالیات نقل و انتقال برای واگذاری حقوق و املاک مشخص شده است وضع و برقراری عوارض علاوه بر آن فاقد وجاهت قانونی است . 3 بر اساس رای دیوان به شماره 799 1391/11/2 هیات عمومی دیوان عدالت اداری برقراری عوارض بر نقل و انتقال ابطال شده است . 4 رای شماره 243 1395/4/1 هیات عمومی دیوان عدالت اداری دال بر ابطال عوارض بر اموال غیرمنقول توسط شهرداری شهر کرج . 5 رای شماره 1018 1394/6/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری 6 دادنامه شماره 1146 1396/11/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال تعرفه عوارض سالهای 1394 و 1395 شهر برازجان 7 رای شماره 429 1396/5/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری . 8 رای شماره 443 1396/5/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری . 9 رای شماره 464 1390/10/26 هیات عمومی دیوان عدالت اداری 10 رای شماره 1906 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال مصوبه شهرداری برازجان . 11 رای شماره 1910 1391/3/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص تعرفه عوارض همدان . 12 رای شماره 1142 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال عوارض بندر گز . 13 رای شماره 708 الی 715 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال تعرفه عوارض شهر قدس . 14 رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 1057 1397/4/11 در مورد ابطال مصوب شهر شیراز . در نتیجه با توجه به استدلالات فوق تقاضای ابطال مواد 5 و 6 دفترچه عوارض شورای شهر قم برای اجرا در سال 1397 مورد استدعاست و با عنایت به ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان تقاضای رسیدگی خارج از نوبت و همچنین با توجه به‌اینکه این مصوبه حقوقی را از اشخاص تضییع می‌نماید طبق ماده 13 تقاضای ابطال آن از تاریخ تصویب دارم . » متن تعرفه مورد اعتراض به قرار زیر است : « ماده 5 عوارض بر معاملات غیرمنقول : 1 5 « 5 %» عوارض از بهای عرصه و اعیان املاک مسکونی به قیمت منطقه‌ای روز موضوع ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم . 2 5 « 15 %» عوارض از بهای عرصه و اعیان املاک تجاری به قیمت منطقه‌ای روز موضوع ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم . 3 5 « 10 %» عوارض از بهای عرصه و اعیان املاک اداری و سایر، به قیمت منطقه‌ای روز موضوع ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم . 4 5 مستاجرین مغازه‌های شهرداری که قصد دارند سرقفلی مغازه‌های خود را به شخص ثالث واگذار نمایند، موظفند با نظر کارشناس رسمی دادگستری 5 % عوارض از مبلغ سرقفلی تعیین شده را تحت عنوان ( حق‌الرضایه مالک ) به شهرداری پرداخت نمایند . 5 5 « 1 %» عوارض از حق واگذاری ( سرقفلی ) املاک تجاری در زمان نقل و انتقال . تبصره : در صورتی که در نقل و انتقال اراضی و املاک، بنا به هر دلیل از شهرداری استعلام نگردد طرفین معامله پس از تنظیم سند نقل و انتقال، متضامنا مسئول و پاسخگوی کلیه تعهدات قانونی و بدهیهای مربوط به ملک که تا زمان تنظیم سند، طبق قوانین محقق و مسلم بوده، می‌باشند و صدور هرگونه مفاصاحساب از سوی شهرداری، منوط به دریافت عوارض نقل و انتقال به دفعات انجام شده و سایر بدهیهای ملک از آخرین انتقال گیرنده به نرخ روز می‌باشد . » رئیس دیوان عدالت اداری صرفا رسیدگی به ماده 5 تعرفه عوارض و بهای خدمات شورای اسلامی شهر قم در سال 1397 را در اجرای مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 به هیات عمومی ارجاع کرد . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1397/12/7 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان و با حضور نماینده معرفی شده از طرف شکایت تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی مطابق ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 مقرر شده است که : « چنانچه مصوبه‌ای در هیات عمومی ابطال شود، رعایت مفاد رای هیات عمومی در مصوبات بعدی الزامی است . هرگاه مراجع مربوط مصوبه جدیدی مغایر رای هیات عمومی تصویب کنند، رئیس دیوان موضوع را خارج از نوبت، بدون رعایت مفاد ماده 83 قانون مذکور و فقط با دعوت نماینده مرجع تصویب‌کننده در هیات عمومی مطرح می‌نماید .» نظر به اینکه در آراء شماره 799 1391/11/2 و 243 1395/4/1 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات تعدادی از شوراهای اسلامی شهرهای کشور به ترتیب مبنی بر تعیین عوارض بر معامله املاک، مستغلات، مستحدثات و سرقفلی و عوارض نقل و انتقال عرصه، اعیانی، سرقفلی تجاری، اداری و صنعتی به لحاظ مغایرت با قانون و خروج از حدود اختیارات ابطال شده است و شورای اسلامی شهر قم در ماده 5 تعرفه عوارض سال 1397 تحت عنوان عوارض بر معاملات غیرمنقول در قسمتهای 1 5، 2 5، 3 5 و 5 5 به ترتیب به وضع عوارض از بهای عرصه و اعیان املاک مسکونی و تجاری، اداری و سایر و عوارض از حق واگذاری ( سرقفلی ) املاک تجاری مبادرت کرده است، بنابراین قسمتهای یاد شده از ماده 5 تعرفه عوارض سال 1397 به لحاظ مغایرت با آراء هیات عمومی و با استناد به بند 1 ماده 12 و مواد 88 ، 92 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی