رای شماره 1642343 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع « تعرفه شماره (2218) تحت عنوان بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری و تعرفه شماره (1126) تحت عنوان عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن از تعرفه عوارض محلی سال 1401 شهرداری کاشان که به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده از تاریخ تصویب ابطال شد.

شماره 0107457 – 1402/7/12 بسمه تعالی مدیر عامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه 140231390001642343 مورخ 28/6/1402 با موضوع: «تعرفه شماره (2218) تحت عنوان بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری و تعرفه شماره (1126) تحت عنوان عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن از تعرفه عوارض محلی سال 1401 شهرداری کاشان که به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده از تاریخ تصویب ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیر کل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری – یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 28/6/1402 شماره دادنامه: 140231390001642343 شماره پرونده: 0107457 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: سازمان بازرسی کل کشور طرف شکایت: شورای اسلامی شهر کاشان موضوع شکایت و خواسته: ابطال تعرفه‌های شماره 2218 و 1126 از دفترچه بهای خدمات سال 1401 شهرداری کاشان تحت عنوان «بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری» و «عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن» گردش کار: بازرس قضایی و سرپرست معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 362394 16/11/1401 اعلام کرده است: "مصوبات شورای اسلامی شهر کاشان از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه آن به شرح ذیل جهت استحضار و صدور دستور شایسته قانونی اعلام می‌شود: به موجب تعرفه شماره 2218 دفترچه بهای خدمات سال 1401 شهرداری کاشان با عنوان «بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری»، بهای ترمیم هر مترمربع ترانشه‌های مختلف و ترمیم هر متر طول جداول مشخص شده است. همچنین تعرفه شماره 1126 دفترچه عوارض سال 1401 شهرداری کاشان با عنوان «عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن» برای شهرداری وضع شده است. شهرداری به استناد تعرفه‌های «بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری» و «عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن» اقدام به دریافت وجه برای صدور مجوز حفاری می‌نماید. این در حالی است که: 1 بر اساس ماده 103 قانون شهرداری، کلیه وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و خصوصی موظفند قبل از هرگونه اقدامی نسبت به کارهای عمرانی واقع در مناطق مندرج در ماده 97 و 98 از قبیل احداث شبکه تلفن و برق و آب و سایر تاسیسات و همچنین اتصال راه‌های عمومی و فرعی رعایت نقشه جامع شهرسازی را بنمایند. این قبیل اقدام باید با موافقت کتبی شهرداری انجام گیرد و موسسه اقدام‌کننده مکلف است هرگونه خرابی و زیانی را که در اثر اقدامات مزبور به آسفالت یا ساختمان معابر عمومی وارد آید در مدت متناسبی که با جلب نظر شهرداری تعیین خواهد شد ترمیم نموده و به وضع اول درآورد و الاّ شهرداری خرابی و زیان وارده را ترمیم و به حال اول درآورده هزینه تمام شده را با 10% اضافه از طریق اجرای ثبت اسناد وصول خواهد کرد. 2 بر اساس ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی، برای شورای اسلامی شهر صلاحیتی در خصوص تعیین بهای ترمیم ترانشه حفاری‌های معابر شهر پیش‌بینی نشده است. 3 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در آراء متعدد از جمله دادنامه شماره 735 14/4/1401 و 383 20/2/1401 ، هزینه ترمیم حفاری و صدور مجوز حفاری را ابطال نموده است. بنا به مراتب تعرفه شماره 2218 دفترچه بهای خدمات سال 1401 شهرداری کاشان با عنوان «بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری» و تعرفه شماره 1126 دفترچه عوارض سال 1401 شهرداری کاشان با عنوان «عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن» مغایر با قوانین یاد شده، آراء هیات عمومی دیوان و خارج از حدود و اختیارات واضع تشخیص و ابطال آن‌ها در هیات عمومی از تاریخ تصویب مورد تقاضا می‌باشد." متن مصوبه مورد شکایت به شرح زیر است: " تعرفه بهای خدمات شهرداری کاشان سال 1401 الف شماره تعرفه 2218 عنوان تعرفه: بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری نحوه محاسبه: بهای ترمیم هر مترمربع ترانشه زیرسازی شده 500/337 ریال بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه در معابر خاکی 500/112 ریال بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه آسفالت 000/675 ریال بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه در پیاده‌رو با بلوک ترنجی یا پاپیونی 000/575 ریال بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه در پیاده‌رو با سنگ رنگی 000/500/7 ریال بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه در پیاده‌رو با سنگ کوبیک 000/825 ریال بهای ترمیم هرمترمربع ترانشه در پیاده‌رو با بلوک ضخامت 6 سانتی‌متر (بلوک فرش سازمان عمران) 500/712 ریال بهای ترمیم جدول سنگی و سیمانی با هر ضخامت به ازای هرمتر طول 750/068/1 ریال پیاده‌روهایی که با ملات ماسه، سیمان اجرا شده بازای هرمترمربع 000/60 ریال به ردیف‌های 4، 5 و 6 اضافه و دریافت می‌گردد. ضوابط و تبصره‌های اجرایی: تبصره1: این تعرفه به صورت جداگانه قابل وصول نیست و صرفا جهت تعیین مبالغ پیش‌بینی شده در عوارض مجوز حفاری کد 1126 دفترچه عوارض شهرداری کاشان مورد استفاده قرار می‌گیرد. تبصره2: هزینه صدور مجوز حفاری به منظور تامین بخش از هزینه‌هایی از قبیل اداری و نظارت عالیه بر عملکرد پیمانکاران دستگاه متقاضی حفاری و هزینه خدمات در مدت زمان اجرای پروژها از قبیل نظافت معابر و همچنین هزینه‌های مرتبط با خسارت بافت زیرسازی در محل حفاری و هزینه‌هایی که شهرداری بابت ترمیم محل ترانشه در آینده و ایجاد اختلال در انجام وظایف شهرداری متحمل خواهد شد مبلغی جهت صدور مجوز حفاری از دستگاه متقاضی دریافت می‌شود. تبصره3: اخذ برگه مسیر توسط پیمانکاران حفار الزامی است. تبصره4: در اجرای هر طرح و برنامه ترمیم بایستی مطابق زمان درج شده در مجوز انجام شود. تبصره5: طول موثر ترانشه براساس ماده 10 دستورالعمل صدور مجوز حفاری در سطح شهرهای کشور تعیین می‌شود. تبصره6: حداقل عرض ترانشه یک معبر محاسبه خواهد شد. بهای خدمات حفاری معابر که برای درخواست انشعاب، توسعه شبکه، اصلاح شبکه و همچنین حفاری‌های اضطراری و یا هرگونه حفاری‌های غیرمجاز دیگر (بدون مجوز) شرکت‌های آب و فاضلاب، برق، گاز، مخابرات و غیره براساس آخرین فهرست بهای ابلاغی از سوی هیات وزیران خواهند بود و چنانچه ترمیم ترانشه توسط شهرداری صورت پذیرد هزینه آن مطابق با فهرست بهای واحد پایه ترمیم و بازسازی نوار حفاری در معابر همان سال محاسبه خواهد شد و ادارات خدمات‌رسان مکلف به پرداخت آن خواهند بود. ب: شماره تعرفه 1126 عنوان تعرفه: عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن نحوه محاسبه: الف حفاری در معابر آسفالت و پیاده‌رو بالای 4 سال (طولی و عرضی و انشعابات) ریال= MI+L×W×H×Z ) یا N×K×(L×W×M ب حفاری در معابر زیرسازی و خاکی (طولی و عرضی و انشعابات) ریال = ( Z 2 یا N×K×(L×W×H×Z ج حفاری طولی در معابر آسفالت و پیاده‌رو زیر 4 سال ریال = M+L×W×H×Z ) یا N×K×(L×W×MI د حفاری عرضی و انشعابات در معابر آسفالت زیر 4 سال ریال = N×K×(% 5 ×L 2 ×M+L×W×H×Z ) تبصره: مجوزهای شخصی W 1 بالاتر از 12 متر متراژ بیشتر از 12، 50% می‌گردد. K = ضریب مدت حفاری Z = بهای مترمربع زیرسازی Z 2 = بهای مترمربع خاکی M = بهای مترمربع آسفالت W = عرض تراشه (حداقل 1 متر) L = طول تراشه N = ضریب اهمیت معبر H = ارتفاع تراشه (حداقل 1 متر) M 1 = بهای مترمربع سنگ رنگی یا بلوک سازمان با سنگ لاشه W 1 = عرض معبر (حداقل عرض 8 متر) L = طول موثر نوع معبر پیاده‌رو معابر خاکی زیر 5 متر کوچه‌های فرعی تا 8 متر معابر فرعی و اصلی بلوار امام رضا (ع) کمربندی قطب راوندی جاده قمصر N ضریب اهمیت معبر 1 1/1 3/1 5/1 مدت حفاری تا یک هفته تا دو هفته تا سه هفته تا یک ماه تا دو ماه بیش از دو ماه k ضریب مدت حفاری 7% 8% 1 2/1 4/1 5/1 مبنا = (200 متر 1 هفته 100 متر 4 روز 50 متر 2 روز) ضوابط و تبصره‌های اجرایی: تبصره1 اخذ برگه مسیر از ستاد پاکیزگی منطقه مربوطه توسط پیمانکاران حفار الزامی است. تبصره2 در اجرای هر طرح و برنامه و پروژه حفاری و ترمیم بایستی مطابق زمان درج شده در مجوز حفاری انجام گردد. تبصره3 بهای مترمربع آسفالت شامل تهیه قیر، قیرپاشی، تهیه آسفالت و اجرای آن به ضخامت مورد نیاز معبر طبق ضوابط فنی می‌باشد. تبصره4 دریافت عوارض این تعرفه مانع از دریافت سایر عوارض شهرداری نخواهد شد. تبصره5 در صورت تاخیر در شروع کار تعرفه‌های قید شده در کلیه موارد فوق براساس زمان اجرای کار محاسبه و اخذ خواهد شد. تبصره6 طول موثر ترانشه براساس ماده 10 دستورالعمل صدور مجوز حفاری در سطح شهرهای کشور تعیین می‌شود. تبصره7 با در نظر گرفتن مصوبه هیات وزیران و شرایط شهر کاشان درخصوص عرض معابر، عمر آسفالت و .... محاسبات صورت می‌پذیرد. شهردار کاشان/رئیس شورای اسلامی شهر کاشان/استانداری اصفهان" علیرغم ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت تا زمان صدور رای در هیات عمومی پاسخی از طرف شکایت دریافت نشده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/6/28 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی براساس ماده 103 قانون شهرداری (الحاقی 27/11/1345 ): «کلّیه وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و خصوصی موظّفند قبل از هرگونه اقدامی نسبت به کارهای عمرانی واقع در مناطق مندرج در ماده 97 و 98 از قبیل احداث شبکه تلفن و برق و آب و سایر تاسیسات و همچنین اتصال راههای عمومی و فرعی رعایت نقشه جامع شهرسازی را بنمایند. این قبیل اقدام باید با موافقت کتبی شهرداری انجام گیرد و موسسه اقدام‌کننده مکلّف است هرگونه خرابی و زیانی را که در اثر اقدامات مزبور به اسفالت یا ساختمان معابر عمومی وارد آید در مدت متناسبی که با جلب نظر شهرداری تعیین خواهد شد، ترمیم نموده و به وضع اول درآورد. والا شهرداری خرابی و زیان وارده را ترمیم و به حال اول درآورده هزینه تمام‌شده را با 10% (ده درصد) اضافه از طریق اجرای ثبت اسناد وصول خواهد کرد.» با توجه به اینکه اولا برمبنای حکم قانونی مذکور، درخصوص ترمیم و جبران خسارت ناشی از خرابی و زیانی که در اثر اقدامات وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و خصوصی به معابر و راه‌های عمومی وارد می‌شود تعیین تکلیف شده و براساس ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی برای شوراهای اسلامی شهر صلاحیتی درخصوص تعیین عوارض برای انجام حفاری در شهر پیش‌بینی نشده است و ثانیا هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز براساس آرای مختلف خود از جمله رای شماره 735 مورخ 14/4/1402 وضع عوارض درخصوص حفاری و ترمیم معابر شهر را توسط شوراهای اسلامی شهر خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال کرده است، بنابراین تعرفه شماره (2218) تحت عنوان بهای خدمات ترمیم ترانشه حفاری و تعرفه شماره (1126) تحت عنوان عوارض صدور مجوز حفاری طولی و عرضی در معابر و انجام آن از تعرفه عوارض محلی سال 1401 شهرداری کاشان که به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 10/2/1402 ) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری