رای شماره 1511 - 1512 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری (دعاوی کارکنان شرکت‌های مستقل تابعه وزارت نیرو به طرفیت آن وزارتخانه در دیوان عدالت اداری قابل استماع نیست)

شماره 9901006 - 1399/11/27 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه‌های 9909970905811511 و 9909970905811512 مورخ 1399/10/23 با موضوع: « اعلام تعارض - دعاوی کارکنان شرکت‌های مستقل تابعه وزارت نیرو به طرفیت آن وزارتخانه در دیوان عدالت اداری قابل استماع نیست» جهت در درج روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری - مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1399/10/23 شماره دادنامه : 1512 1511 شماره پرونده : 9901006 و 9900493 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : معاون حقوقی، پشتیبانی و مجلس وزارت نیرو موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : در خصوص توجه یا عدم توجه دعوی کارکنان شرکت‌های مستقل تابعه وزارت نیرو به طرفیت آن وزارتخانه، شعب دیوان عدالت اداری آراء معارضی صادر کرده‌اند . گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : 1 شعبه 39 بدوی دیوان عدالت اداری در مورد دادخواست خانم فاطمه باقری به طرفیت سازمان امور اداری و استخدامی کشور و وزارت نیرو و به خواسته تبدیل وضعیت استخدامی از قراردادی به پیمانی به موجب دادنامه شماره 9809970957600542 1398/3/27 حکم به ورود شکایت صادر کرده است . اما شعبه 28 تجدیدنظر آن را نقض و به لحاظ عدم توجه دعوا به وزارت نیرو به موجب دادنامه شماره 9809970956303815 1398/9/24 قرار رد شکایت صادر کرده است : نظر به اینکه مطابق اوراق و محتویات پرونده تجدیدنظر خوانده رابطه استخدامی با وزارت نیرو نداشته و از ابتدای اشتغال به خدمت در شرکت آب منطقه‌ای همدان خدمت نموده است و با توجه به اینکه شرکت مذکور از لحاظ اداری و مالی و حقوقی دارای شخصیت حقوقی مستقل از وزارت نیرو می‌باشد و مواد 4 و 6 اساسنامه شرکت به این موضوع تصریح کرده است و با توجه به اینکه شاکی قبلا همین شکایت را به طرفیت شرکت آب منطقه‌ای همدان و سازمان اداری و استخدامی مطرح که شعبه 27 تجدیدنظر دیوان به موجب دادنامه شماره 987 1397/3/20 حکم به رد شکایت نامبرده صادر کرده است، بنابراین تجدیدنظرخواهی موجه تشخیص و مستندا به ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ضمن نقض دادنامه معترض عنه نسبت به شکایت به طرفیت وزارت نیرو به لحاظ عدم توجه شکایت قرار رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌گردد . رای صادره قطعی است . ب : شعبه 46 بدوی دیوان عدالت اداری در مورد دادخواست آقای محمد سیفی به طرفیت 1 وزارت نیرو 2 سازمان تامین اجتماعی مازندران و به خواسته الزام خوانده ردیف اول به پرداخت حق بیمه از تاریخ 1370 / 7 تا 1375 / 2 و الزام خوانده دوم به قبول حق بیمه به موجب دادنامه 9809970902900766 1398/3/5 حکم به ورود شکایت صادر و این رای به موجب دادنامه شماره 9809970955601367 1398/4/31 شعبه 15 تجدیدنظر مورد تایید قرار گرفته است . اما پس از اعمال ماده 79 شعبه 17 تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره 9809970956503177 1398/11/13 آن را نقض و حکم به رد شکایت صادر کرده است : ماحصل ادعای متقاضی اعمال ماده 79 قانون تشکیلات این است به لحاظ اینکه شاکی ( محکوم له ) رابطه قراردادی با وزارت نیرو داشته و ایشان در دانشگاه صنعت آب و برق به عنوان دانشجو پذیرفته شده بنابراین سپردن تعهد رسمی به سازمان توسعه برق ایران تکالیفی متوجه این وزارتخانه نمی‌باشد و می‌بایست دعوای ایشان به طرفیت آن سازمان مطرح می‌گردید . با توجه به مستندات پرونده سازمان توسعه برق ایران طبق بندهای 4 و 6 اساسنامه دارای شخصیت حقوقی مستقل می‌باشد بنابراین از حیث مسئولیت مدنی و پاسخ‌گویی در برابر تعهدات آن سازمان مسئول بوده علیهذا مستندا به بند ( ب ) ماده 53 قانون تشکیلات دیوان عدالت اداری ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر به شماره فوق الذکر و متعاقب آن دادنامه بدوی به شماره 9809970902900766 1398/3/5 قرار رد شکایت صادر و اعلام می‌نماید . رای صادره قطعی است . ج : شعبه 46 بدوی دیوان عدالت اداری در مورد دادخواست آقای سیدامیرحسین خوش صولت به خواسته الزام خوانده ردیف اول به پرداخت حق بیمه از تاریخ 1370/7 تا 1375/2 و الزام خوانده دوم به قبول حق بیمه به موجب دادنامه شماره 98099709029001767 1398/3/5 حکم به ورود شکایت صادر کرده است و این رای به موجب دادنامه شماره 9809970955601299 1398/4/29 شعبه 15 تجدیدنظر مورد تایید قرار گرفته است : در خصوص شکایت مطروحه به شرح موصوف نظر به اینکه شاکی به عنوان دانشجو بورسیه در دانشگاه صنعت آب و برق شهید عباسپور پذیرفته شده و مطابق تعهدنامه اخذ شده متعهد به انجام خدمت دو برابر مدت تحصیل در مناطقی که سازمان برق ایران تعیین نماید شده و حق ترک تحصیل را نداشته و در دوران تحصیل از حقوق و مزایای مربوطه برخوردار بوده و پس از پایان تحصیل تا زمان حال نیز در اداره طرف شکایت مشغول به خدمت بوده و تعهدات خود را به انجام رسانیده بنابراین با وحدت ملاک از قانون متعهدین به خدمت آموزش و پرورش مصوب 1369/3/8 و مستند به مواد 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و دادنامه شماره 208 و 209 1392/3/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت مطروحه صادر و اعلام می‌گردد . رای صادره ظرف مهلت 6 روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد . د : شعبه 9 بدوی دیوان عدالت اداری در مورد دادخواست آقای امیرمسعود مسعودنیا به طرفیت شرکت توزیع برق توانیر و به خواسته اجرای وظایف قانونی مبنی بر ورود شکایت دال بر جابجایی نیروهای منصوبه برق به موجب دادنامه شماره 9609970900702450 1396/10/25 حکم به ورود شکایت صادر کرده است و این رای به موجب دادنامه شماره 9709970956602282 1397/8/19 شعبه 6 تجدیدنظر مورد تایید قرار گرفته است : نظر به اینکه طبق اساسنامه شرکت مادر تخصصی مدیریت تولید انتقال و توزیع نیروی برق ایران دولتی محسوب و دارای شرکت‌های تابع در سراسر کشور می‌باشد و شرکت توزیع نیروی برق نیز در محدوده فعالیت خود به عنوان نهاد دولتی اعمال حاکمیت می‌نماید . لذا از این جهت ایراد شکلی وارد نیست و در ماهیت امر با توجه به سند مالکیت رسمی و نظریه کارشناسی اداره برق با وجود اینکه در قسمت غربی پلاک مورد نظر جاده عمومی وجود داشته اقدام به استفاده و انتقال برق با نصب تیر از داخل ملک بدون اذن و اجازه اقدام کرده است لذا شعبه دیوان شکایت را موجه تشخیص به استناد ماده 18 قانون سازمان برق ایران و ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت به شرح خواسته صادر و اعلام می‌نماید . این رای ظرف 20 روز قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/10/23 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی الف تعارض در آراء محرز است . ب با توجه به اینکه اولا : مطابق مواد 583 و 584 قانون تجارت مصوب سال 1311، کلیه شرکت‌های تجارتی و موسساتی که برای مقاصد غیرتجارتی تاسیس می‌شوند دارای شخصیت حقوقی هستند . همچنین مطابق ماده 587 قانون یادشده « موسسات و تشکیلات دولتی و بلدی به محض ایجاد و بدون احتیاج به ثبت دارای شخصیت حقوقی می‌شوند .» ثانیا : ماده 4 اساسنامه شرکت مادر تخصصی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران ( توانیر ) موضوع تصویب نامه شماره 52841ت27240ه 1381/10/28 هیات وزیران و ماده 4 اساسنامه شرکت سهامی سازمان توسعه برق ایران موضوع تصویب نامه شماره 2726ت 28288 1382/2/2 هیات وزیران و ماده 4 اساسنامه شرکت سهامی آب منطقه‌ای همدان موضوع تصویب نامه شماره 35144ت33095ه 1384/6/15 هیات وزیران و بندهای 2 و 3 ماده واحده قانون استقلال شرکت‌های توزیع نیروی برق در استان‌ها مصوب 1384/12/9 مجلس شورای اسلامی و ماده 4 اساسنامه شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی موضوع تصویب نامه شماره 141593ت50393 ه 1393/11/25 هیات وزیران، همگی به شخصیت حقوقی مستقل و استقلال مالی شرکت‌های یاد شده اشاره دارند و ثالثا : بر اساس ماده 588 قانون تجارت : « شخص حقوقی می‌تواند دارای کلیه حقوق و تکالیفی شود که قانون برای افراد قائل است مگر حقوق و وظایفی که بالطبیعه فقط انسان ممکن است دارای آن باشد .» و رابعا : شاکیان در زمان طرح دعوی از کارمندان شرکت‌های زیر مجموعه و تابعه وزارت نیرو بوده‌اند که مطابق قانون و اساسنامه خود از شخصیت حقوقی مستقل برخوردار بوده و یکی از آثار این استقلال شخصیت، لزوم طرح دعوی به طرفیت آن‌ها جهت پاسخ‌گویی به مراجع قضایی و اداری یا دفاع از حقوق قانونی خویش می‌باشد، بنابراین طرح دعوی به طرفیت وزارت نیرو فاقد وجاهت قانونی است و آراء شعب 17 و 28 تجدیدنظر مبنی بر صدور قرار رد شکایت صحیح و موافق مقررات قانونی است . این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی