رای شماره 2807 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری (درخصوص احتساب مدرک تحصیلی در حکم کارگزینی و ارتقاء شغلی)

شماره 9801908 - 1398/10/25 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 98099709058112807 مورخ 1398/10/3 جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1398/10/3 شماره دادنامه : 2807 شماره پرونده : 9801908 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : مدیرکل حقوقی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : تعدادی از کارکنان سازمان ثبت اسناد و املاک کشور که دارای پست کاردان نقشه بردار می‌باشند پس از اخذ مدرک تحصیلی کارشناسی در گرایش عمران یا عمران عمران دستگاه به خواسته احتساب مدرک تحصیلی مهندسی کارشناسی در حکم کارگزینی و ارتقاء شغلی ( که با توجه به مفاد دادخواست‌ها منظورشان ارتقاء به پست نقشه بردار می‌باشد ) به دیوان عدالت اداری شکایت کرده‌اند، دستگاه طرف شکایت در دفاع از خود اعلام کرده مدرک تحصیلی عمران عمران صرفا در رشته شغلی « کاردان نقشه بردار » قابل اعمال است که در مورد شاکیان اعمال شده لیکن به جهت عدم پیش‌بینی در شرایط احراز شغلی « نقشه بردار » امکان‌پذیر نیست . شعب دیوان عدالت اداری در رسیدگی به خواسته آراء معارض صادر کرده‌اند . به جهت مذکور رفع تعارض و صدور رای وحدت رویه درخواست شده است . گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : الف : شعبه 23 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 940998090230133 با موضوع دادخواست آقای صفرعلی اگنج به طرفیت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و به خواسته احتساب مدرک تحصیلی در حکم کارگزینی و ارتقاء شغلی به موجب دادنامه شماره 9509970902300301 1395/3/3 به شرح زیر رای صادر کرده است : در خصوص دادخواست تقدیمی آقای صفرعلی اگنج به طرفیت خواندگان یاد شده به خواسته فوق‌الذکر این شعبه با بررسی محتویات پرونده ملاحظه شکایت شاکی و دلایل و مستندات ارائه شده از ناحیه ایشان و ملاحظه لایحه دفاعیه خوانده ردیف اول و با توجه به اینکه شاکی هیچ‌گونه دلیل موجهی که رد دلایل و مستندات خوانده ردیف اول را اثبات نماید ارائه ننموده ضمن آن که با توجه به دفاعیات موجه خوانده، ردیف اول در رد دعوای شاکی شکایت شاکی را موجه ندانسته و مستندا به مواد 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌گردد . رای صادره ظرف مهلت بیست روز قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد . رای مذکور قطعیت یافته است . ب : شعبه 25 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 1048 / 88 / 25 با موضوع دادخواست آقای افشین محمدی سراب به طرفیت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و به خواسته احتساب مدرک تحصیلی در حکم کارگزینی به موجب دادنامه شماره 3000 1388/8/27 به شرح زیر رای صادر کرده است : نظر به اینکه در اصلاحیه مجموعه شرح رشته‌های شغلی رسته فنی و مهندسی و در اجرای آیین‌نامه طرح طبقه‌بندی مشاغل مدرک تحصیلی لیسانس عمران در رشته شغلی شاکی ( نقشه بردار ) پیش‌بینی نگردیده لذا بنا به مراتب فوق و به استناد دادنامه شماره 198 1387/3/26 هیات عمومی دیوان عدالت اداری شکایت شاکی غیرموجه تشخیص و رد می‌گردد . رای صادر شده قطعی است . ج : شعبه 26 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 2307 / 90 / 26 با موضوع دادخواست آقای یحیی روشنی درکه به طرفیت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و به خواسته احتساب مدرک تحصیلی لیسانس در حکم کارگزینی و ارتقاء گروه شغلی به موجب دادنامه شماره 9109970902600149 27 / 1391 / 1 به شرح زیر رای صادر کرده است : شاکی با تقدیم دادخواستی به طرفیت مشتکی‌عنه تقاضای احتساب مدرک تحصیلی لیسانس عمران در حکم کارگزینی و ارتقاء گروه شغلی خود را با وصف به اشتغال به عنوان کاردان نقشه برداری را نموده است با توجه به مفاد دادخواست تقدیمی و محتویات پرونده و ملاحظه دفاعیات بلاوجه مشتکی‌عنه نظر به اینکه مدرک تحصیلی شاکی مهندسی عمران می‌باشد و کاملا مرتبط با رسته شغلی می‌باشد، بنابراین رشته شغلی کاردان نقشه‌بردار حسب طرح طبقه‌بندی و ارزشیابی مشاغل مستخدمین دستگاه‌های اجرایی یکی از مشاغل زیرمجموعه عمران می‌باشد بر این اساس شاکی استحقاق استفاده از گروه شغلی متناسب با مدرک تحصیلی را دارد . لذا شکایت شاکی وارد تشخیص و مستندا به مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری حکم به الزام مشتکی‌عنه مبنی بر احتساب مدرک تحصیلی شاکی در حکم کارگزینی و ارتقاء گروه وی صادر و اعلام می‌نماید . رای صادره قطعی است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/10/3 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی الف تعارض در آراء محرز است . ب اولا : همان گونه که در رای وحدت رویه شماره 198 1387/3/26هیات عمومی دیوان عدالت اداری آمده است : « به موجب ماده 36 قانون استخدام کشوری ارتقاء گروه مستخدمین رسمی منوط به تحقیق و اجتماع شرایط و ضوابط مقرر در ماده مذکور و آیین‌نامه اجرائی آن است و مجرد اخذ مدرک تحصیلی بالاتر در طول خدمت به تنهائی کافی برای تغییر پست ثابت سازمانی و ارتقاء گروه مستخدم دولت نیست و منظور نمودن مدرک تحصیلی بالاتر که در دوران خدمت اخذ می‌شود بدون تاثیر آن در رشته شغلی مورد تصدی و یا تغییر رشته شغلی متناسب و ارتقاء گروه براساس آن نیز ملاک موجهی ندارد .» همچنین به موجب رای شماره 157 1391/4/5 هیات عمومی دیوان عدالت اداری : «... آیین‌نامه اجرایی طرح طبقه‌بندی مشاغل ناظر به تعیین شرایط و ضوابطی است که مستخدم با احراز آن شرایط در طبقه شغلی معینی قرار می‌گیرد و در قانون مدیریت خدمات کشوری نیز برای ارتقای شغلی، شرایط و ضوابطی مغایر با آن اعلام نشده است تا حسب ماده 127 قانون مذکور لغو شده باشد ...» ثانیا : براساس جزءهای « الف » و « ب » بند 1 بخشنامه مورد شکایت ( بخشنامه شماره 170061 1393/12/24 ) یکی از شرایط پذیرش مدرک تحصیلی جدید، پیش‌بینی آن در شرایط احراز شغل مورد تصدی مستخدم اعلام شده است . در بند 2 بخشنامه نیز تصریح شده است : « در صورتی که رشته یا مقطع مدرک تحصیلی ماخوذه در حین خدمت، در شرایط احراز شغل مورد تصدی کارمند پیش‌بینی نشده باشد، دستگاه اجرایی در تغییر شغل وی به نحوی که کارمند بتواند از آثار مدرک ارائه شده برخوردار شود، تکلیفی بر عهده ندارد .» و مطابق رای شماره 369 الی 372 1396/4/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری : « موظف بودن کارمندان به توانمندسازی و افزایش مهارتها و توانایی‌های شغلی مصرح در ماده 62 قانون یاد شده مستلزم احتساب مدارک تحصیلی ماخوذه توسط آنان نیست ... و دلیل قانونی وجود ندارد که دستگاه‌های اجرایی مکلف شده باشند تا مدرک تحصیلی بالاتر از مدرک تحصیلی لازم برای تصدی شغلی، توسط دستگاه اجرایی مورد پذیرش و اعمال قرار گیرد ...» و مبتنی بر همین استدلال بند 1 بخشنامه شماره 170061 1393/12/24 سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور مغایر قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص داده نشده و ابطال نشده است . با توجه به این که به دلالت نامه شماره 138799 1385/9/6 سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور در طرح طبقه‌بندی مشاغل رسته فنی و مهندسی قدیم و نیز رسته جدید ( موضوع ابلاغیه 87149 / 1802 1385/5/16 ) سازمان ثبت اسناد و املاک رشته تحصیلی عمران عمران در شرایط احراز رشته شغل « نقشه بردار » پیش‌بینی نگردیده است و مطابق رای وحدت رویه شماره 198 1387/3/26 و رای شماره 369 الی 372 1396/4/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مجرد اخذ و ارائه مدرک تحصیلی بالاتر در طول دوره خدمت به تنهائی کافی برای تغییر پست ثابت سازمانی و ارتقاء گروه مستخدم و الزام دستگاه اجرایی به پذیرش مدرک نمی‌باشد، بنابراین رای به رد شکایت به شرح مندرج در گردش کار صحیح و موافق قانون است . این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی‌اشراقی