رای شماره‌های 300 و 301 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بخشهای مربوط به عوارض جبران کمبود پارکینگ (عدم تامین پارکینگ) از تعرفه عوارض سالهای 1395 الی 1397 شورای اسلامی الوند و اطلاق ردیف درآمدی شماره 6310 با عنوان عوارض بر ارزش افزوده حاصل از تبدیل کاربری یا عوارض انطباق کاربری که به تصویب شورای اسلامی شهر الوند رسیده از تاریخ تصویب

شماره 9701949 – 23/3/1400 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905810300 و 140009970905810301 مورخ 1/3/1400 با موضوع : « بخشهای مربوط به عوارض جبران کمبود پارکینگ ( عدم تامین پارکینگ ) از تعرفه عوارض سالهای 1395 الی 1397 شورای اسلامی الوند و اطلاق ردیف درآمدی شماره 6310 با عنوان عوارض بر ارزش افزوده حاصل از تبدیل کاربری یا عوارض انطباق کاربری که به تصویب شورای اسلامی شهر الوند رسیده از تاریخ تصویب » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیر کل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1400/3/1 شماره دادنامه : 301 300 شماره پرونده : 9701949 و 9701641 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای محمود پیربیک درویشوند موضوع شکایت و خواسته : ابطال ردیف درآمدی شماره 6310 با عنوان عوارض بر ارزش افزوده حاصل از تبدیل کاربری یا عوارض انطباق کاربری مصوب سال 1396 شورای اسلامی شهر الوند گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال تعرفه عوارض سالهای 1395 الی 1397در خصوص کسری پارکینگ، ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری و عوارض تغییر کاربری و اعمال ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرس دیوان عدالت اداری و رسیدگی خارج از نوبت را خواستار شده و درجهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : " شورای شهر الوند در سالهای 1395، 1396 و 1397 اقدام به تصویب عوارضی با عنوان عوارض پذیره، ارزش افزوده تغییر کاربری و کسری پارکینگ نموده است و شهرداری الوند نیز به استناد همین مصوبات از شهروندان علاوه بر دریافت جرایم قانونی موضوع ماده 100 قانون شهرداری اقدام به دریافت عوارض مذکور می‌نماید که‌این امر مغایر با قانون و خارج از حدود صلاحیت شورای شهر بوده و به همین دلیل درخواست ابطال مصوبه شورای شهر الوند در سالهای 1395، 1396 و 1397 در خصوص کسر پارکینگ، ارزش افزوده ناشی از تغییرکاربری و عوارض تغییر کاربری و اعمال ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 به دلیل عدم رعایت آراء دیوان درخصوص موضوع از زمان تصویب را دارم . همین امر در آراء متعدد صادره از دیوان عدالت اداری از جمله آراء شماره 699 الی 704 1395/9/16 ( در خصوص مصوبات شوراهای اسلامی شهرهای همدان، شهرقدس، صفادشت، ملارد، شهریار و شهر جدید هشتگرد ) ، شماره 242 1395/4/1 ( درخصوص مصوبه شورای شهر کرج ) مورد تاکید قرار گرفته و مصوبات تعیین عوارض پذیره، ارزش افزوده تغییر کاربری و کسری پارکینگ توسط شوراهای شهر شهرهای مختلف مغایر قانون و خارج از صلاحیت شوراهای شهر دانسته و ابطال شده است . شورای شهر الوند علی رغم اینکه از موضوع صدور احکام فوق توسط دیوان عدالت اداری مطلع بوده و علی رغم حکم صریح ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 مبنی بر لزوم رعایت مفاد آراء هیات عمومی در مصوبات بعدی، توسط مراجع مربوطه اقدام به تصویب عوارض مذکور نموده است . با توجه به مغایر بودن تعرفه عوارض شورای شهر الوند مصوب سالهای 1395، 1396 و 1397 در خصوص « عوارض پذیره » و « عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری » و « عوارض کسری پارکینگ » درخواست ابطال مصوبات مذکور از زمان تصویب و اعمال ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و رسیدگی خارج از نوبت و بدون رعایت مفاد ماده 83 قانون مذکور را دارم ." متن مقرره‌های مورد اعتراض به شرح زیر است : " تعرفه عوارض شهرداری الوند سال 1397 ( پارکینگ ) ردیف درآمدی شرح عوارض 2102 عوارض جبران کمبود پارکینگ ( عدم تامین پارکینگ ) این عوارض به هنگام صدور پروانه ساختمانی ( احداث بنا ) و به شرح زیر محاسبه و دریافت می‌شود : 1 ) ساختمان در بر خیابان‌های سریع السیر به عرض 45 متر و بیشتر قرار داشته و دسترسی به محل اتومبیل رو نداشته باشد . 2 ساختمان در فاصله یک صد متری تقاطع خیابان‌های با عرض 20 متر و بیشتر واقع شده و دسترسی به محل اتومبیل رو نداشته باشد . 3 ساختمان در محلی قرار گرفته باشد که ورود به پارکینگ مستلزم قطع درختان کهن باشد، که شهرداری اجازه قطع آن را نداده است . 4 ساختمان بر کوچه‌هایی قرار گرفته باشد که به علت عرض کم کوچه، امکان عبور اتومبیل نباشد . 5 ساختمان در بر معبری قرار گرفته باشد که به علت شیب زیاد، احداث پارکینگ در آن از نظر فنی مقدور نباشد . 6 وضع و فرم زمین زیر ساختمان به صورتی باشد که از نظر فنی نتوان در سطح طبقات احداث پارکینگ کرد . ٭ امکان تامین پارکینگ در ساختمانی اعم از : مسکونی، تجاری، اداری و صنعتی و سایر کاربری‌ها وجود نداشته باشد، به ازای هر مترمربع فضای حذف شده پارکینگ طبق طرح جامع برای هر واحد کمبود پارکینگ در واحدهای مسکونی و تجاری به شرح و فرمول زیر، محاسبه و دریافت می‌شود : 1 ) در کلیه معابر فرعی ( پشت جبهه ) P 5 / 5 2 ) در کلیه معابر اصلی ( جبهه اصلی ) P 18 تبصره1 : متراژ محاسبه جبران کمبود ( عدم تامین ) پارکینگ، 25 مترمربع می‌باشد . تبصره2 : تعیین ضوابط تشخیص شیب زیاد برای حذف پارکینگ در صلاحیت کارشناسان فنی و شهرسازی است . تبصره3 : در مجموعه‌های مسکونی، تجاری و ....... که طبق ضوابط شهرسازی، پارکینگ‌های گروهی با هزینه ی مالکین ساختمان پیش‌بینی و احداث می‌گردد، عوارض کمبود ( عدم تامین ) پارکینگ اخذ نمی‌شود . تبصره4 : آن دسته از مالکین که ضوابط شهرسازی را رعایت نکرده و خارج از پروانه ساختمانی یا بدون پروانه مبادرت به احداث بنا می‌نمایند و این منجر به عدم تامین پارکینگ گردد، پرداخت عوارض عدم تامین پارکینگ برابر کاربری اعیان وضع موجود، برابر ضوابط شهرسازی محاسبه و دریافت می‌شود . تبصره 5 : شهرداری موظف است وجوه دریافتی بابت عوارض حذف یا کمبود ( عدم تامین ) پارکینگ را در حساب جداگانه‌ای ذخیره و منحصرا بابت احداث پارکینگ عمومی در قالب بودجه مصوب سالانه به مصوب سالانه به مصرف برساند . تبصره 6 : مالکین املاک فاقد پروانه و دارای حداکثر دو واحد مسکونی، مشمول پرداخت یک واحد عوارض عدم تامین پارکینگ مسکونی نمی‌باشند . تعرفه عوارض شهرداری الوند سال 1396 ردیف درآمدی شرح عوارض نحوه وصول عوارض و مستندات تعرفه تا پایان سال 95 نحوه وصول عوارض و مستندات تعرفه تا پایان ( سال 96 ) 2102 عوارض بر تامین هزینه‌های خدمات عمومی و شهری موضوع بند ( ب ) ماده 172 قانون پنجم توسعه ( عوارض جبران کمبود پارکینگ ) قطعه شهر صنعتی البرز : شمال : جاده قدیم قزوین کرج شرق : اراضی بیدستان ( نصرت آباد ) جنوب : تصفیه خانه شهر صنعتی البرز از اراضی الوند و ......... قطعه شهر صنعتی البرز : شمال : جاده قدیم قزوین کرج شرق : اراضی بیدستان ( نصرت آباد ) جنوب : تصفیه خانه شهر صنعتی البرز از اراضی الوند و ......... تعرفه عوارض شهرداری الوند سال 1396 ردیف درآمدی شرح عوارض نحوه وصول عوارض و مستندات تعرفه تا پایان سال 95 نحوه وصول عوارض و مستندات تعرفه تا پایان سال 96 مصوبه شورا جنوب : خیابان طالقانی از تقاطع بلوار ولیعصر ( عج ) تا خیابان شهید چمران غرب : شهید مدرس شاهد شهید زهرایی و شهید رجایی 2 تا تقاطع آیت‌الله طالقانی و ...... * ساختمانیی که برای صدور پروانه‌های ساختمانی آن‌ها به کمیسیون ماده 100 ارجاع داده می‌شوند و یا به دلیل کسر یا حذف پارکینگ محکوم به پرداخت جریمه می‌شوند . از پرداخت عوارض این تعرفه معاف می‌باشند و فقط مشمول پرداخت جرایم کمیسیون می‌گردد . جنوب : خیابان طالقانی از تقاطع بلوار ولیعصر ( عج ) تا خیابان شهید چمران غرب : شهید مدرس شاهد شهید زهرایی و شهید رجایی 2 تا تقاطع آیت‌الله طالقانی و ...... * ساختمانیی که برای صدور پروانه‌های ساختمانی آن‌ها به کمیسیون ماده 100 ارجاع داده می‌شوند و یا به دلیل کسر یا حذف پارکینگ محکوم به پرداخت جریمه می‌شوند . از پرداخت عوارض این تعرفه معاف می‌باشند و فقط مشمول پرداخت جرایم کمیسیون می‌گردد . تعرفه عوارض شهرداری الوند سال 1396 ردیف درآمدی شرح عوارض نحوه وصول عوارض و مستندات تعرفه تا پایان سال 95 نحوه وصول عوارض و مستندات تعرفه تا پایان ( سال 96 ) 6310 عوارض بر ارزش افزوده حاصل از تبدیل کاربری با عوارض انطباق کاربری در اجرای مفاد ماده 5 قانون شورای عالی معماری و شهرسازی کشور و در صورت موافقت کمیسیون ماده 5 مسکن و شهرسازی استان قزوین * املاکی که براساس طرح‌های مصوب شهری یا با درخواست مالک در کمیسیون ماده 5 مطابق عناوین قید شده در تعرفه انطباق کاربری یابد، عوارض ذیل اخذ خواهد شد و در صورتی که متقاضی مالکیت ( بر اساس آخرین پروانه ) که انطباق کاربری ایجاد کرده است، علاوه بر طرح در کمیسیون‌های مربوط ملزم به پرداخت عوارض انطباق کاربری می‌باشد . در اجرای مفاد ماده 5 قانون شورای عالی معماری و شهرسازی کشور و در صورت موافقت کمیسیون ماده 5 مسکن و شهرسازی استان قزوین * املاکی که براساس طرح‌های مصوب شهری یا با درخواست مالک در کمیسیون ماده 5 مطابق عناوین قید شده در تعرفه انطباق کاربری یابد، عوارض ذیل اخذ خواهد شد و در صورتی که متقاضی مالکیت ( بر اساس آخرین پروانه ) که انطباق کاربری ایجاد کرده است، علاوه بر طرح در کمیسیون‌های مربوط ملزم به پرداخت عوارض انطباق کاربری می‌باشد . سال ساخت بنا از سال 81 تا 90، 40 % ضرایب ذیل سال ساخت بنا از سال 81 تا 90، 40 % ضرایب ذیل سال ساخت بنا از سال 91 به بالا، 25 % ضرایب ذیل بابت عوارض بر ارزش افزوده ناشی از درخواست تبدیل کاربری دریافت می‌شود . تعرفه عوارض شهرداری الوند / سال 1397 ردیف درآمدی شرح عوارض 6310 عوارض بر ارزش افزوده حاصل از تبدیل کاربری یا انطباق کاربری * در اجرای مفاد ماده 5 قانون شورای عالی معماری و شهرسازی کشور و در صورت موافقت کمیسیون ماده 5 مسکن و شهرسازی استان، املاکی که بر اساس طرح‌های مصوب شهری یا با درخواست مالک در کمیسیون ماده 5، مطابق عناوین قید شده در تعرفه، انطباق کاربری یابند، از آن‌ها عوارض ذیل اخذ خواهد شد : سال ساخت بنا تا سال 1380 و قبل از آن 60 % ضرایب ذیل سال ساخت بنا از سال 81 تا 90، 40 % ضرایب ذیل سال ساخت بنا از سال 91 به بالا، 25 % ضرایب ذیل تعرفه عوارض شهرداری الوند / سال 1397 * از املاکی که بر اساس آخرین پروانه صادره، انطباق کاربری ( تجاری ) دریافت نموده و پس از ساخت، طبق رای کمیسیون ماده 100 متخلف شناخته شده‌اند، علاوه بر جریمه تغییر کاربری، ملزم به پرداخت عوارض حاصل از تبدیل کاربری ( مسکونی به تجاری ) نیز می‌باشند . * عوارض انطباق کاربری مسکونی به تجاری : بلوار شهروردی : 000 /800 /1 ریال خیابان آزادی : 000 /500 /1 ریال بلوار معلم :000 /600 /1 ریال بلوار فارابی غربی و شرقی : 000 /500 /2 ریال بلوار 22 بهمن : 000 /800 /1 ریال خیابان جابرابن حیان : 000 /500 /2 ریال خیابان امام : 000 /800 /1 ریال خیابان مطهری : 000 /500 /2 ریال بلوار شهرداری : 000 /500 /2 ریال خیابان ولی عصر : 000 /500 /2 ریال بلوار جمهوری : 000 /500 /2 بلوار میرداماد : 000 /500 /2 ریال خیابان بهشتی : 000 /500 /2 ریال سایر معابر الوند و صنعتی : 000 /400 /1 ریال کوی امامت :000 /600 /1 ریال بلوار اصلی نصرت آباد : 000 /400 /1 ریال بلوار شهید رجایی : 000 /500 /2 ریال خیابان یادگار امام : 000 /500 /2 ریال سایر معابر نصرت : 000 /800 ریال معابر 12 متر به بالا در زمین‌های شلویری و کلیه زمین‌های محدوده رودخانه یالیان : 000 /875 /2 ریال * سایر انطباق کاربری‌ها : انطباق کاربری از زراعی به رفاهی خدماتی هر مترمربع = 856 / 980 ریال انطباق کاربری از زراعی به تجاری ( محدوده الوند و صنعتی ) هر مترمربع = 1 / 900 / 260 ریال انطباق کاربری از زراعی به تجاری ( محدوده نصرت آباد ) هر مترمربع = 1 / 424 / 160 ریال انطباق کاربری از زراعی به صنعتی هر مترمربع = 1 / 242 / 000 ریال انطباق کاربری از زراعی به انبار کشاورزی ( هانکارد ) هرمترمربع = 685 / 170 ریال انطباق کاربری از فضای سبز به رفاهی خدماتی هر مترمربع = 1 / 198 / 530 ریال انطابق کاربری از فضای سبز به تجاری ( محدوده الوند و صنعتی ) هر مترمربع = 1 / 900 / 260 ریال انطابق کاربری از فضای سبز به تجاری ( محدوده نصرت آباد ) هر مترمربع = 1 / 424 / 160 ریال انطباق کاربری از فضای سبز به صنعتی هر مترمربع = 1 / 242 / 000 ریال انطباق کاربری از اداری به مسکونی هر مترمربع = 856 / 980 ریال انطباق کاربری از اداری به تجاری هر مترمربع = 2 / 055 / 924 ریال انطباق کاربری از سایر خدمات به مسکونی هر مترمربع = 685 / 170 ریال " در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست شهرداری الوند به موجب نامه شماره 1929 / ص / 16 1398/2/3 توضیح داده است که : " دفتر محترم هیات دیوان عدالت اداری سلام علیکم اولا : همان گونه که مستحضرید کلیه عوارضات دریافتی شهرداریها به استناد مصوبات شورای اسلامی شهرها می‌باشد و این شهرداری نیز بر اساس مصوبات شورای اسلامی شهر الوند اقدام به محاسبه و اعلام عوارض نموده است که به نظر دعوای مطروحه متوجه‌این شهرداری نمی‌باشد . ثانیا : برابر رای هیات تخصصی شماره 242 1396/11/2 اخذ عوارض احداث بنا در تراکم مجاز و یا احداث بنا در تراکم مازاد فقط نسبت به تخلفات ساختمانی علاوه بر جریمه کمیسیون ماده صد مغایر قانون و خارج از حدود اختیار نبوده است . از این رو محاسبات انجام گرفته در خصوص عوارض پذیره تحت عنوان عوارض مازاد تراکم محاسبه و دریافت می‌شود . علاوه بر جریمه کمیسیون بابت عوارض صدور پروانه قانونی است و جریمه تغییر کاربری هم که طبق رای کمیسیون دریافت می‌شود و شهرداری هیچ‌گونه دخالتی در این خصوص ندارد و دریافت آن طبق بند ( د ) دادنامه 367 الی 381 1397/3/8 تغییر کاربری بعد از ابقاء مستحدثات در کمیسیون ماده 100 به شرح مقرر در بخشنامه‌های شماره 24150 / 3 1396 / 13 / 10 و 10740 / 3 / 14 1371/6/4 وزارت کشور مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص داده نشده است و قانونی می‌باشد . علیهذا بنا به مراتب معروضی از آن مقام قضایی رسیدگی و رد دادخواست مطروحه را استدعا دارد ." رسیدگی به موضوع از جمله مصادیق حکم ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد و پرونده در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به هیات تخصصی شوراهای اسلامی ارجاع شد . در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 پرونده به هیدت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود و هیات مذکور به موجب دادنامه شماره 6 5 مورخ 1400/1/16، تعرفه سالهای 1395 الی 1397 تحت عنوان عوارض پذیره یک مترمربع از یک واحد ( تجاری، اداری، صنعتی ) مصوب شورای اسلامی شهر الوند را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد . رای مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت . « رسیدگی به ابطال ردیف درآمدی شماره 6310 با عنوان عوارض بر ارزش افزوده حاصل از تبدیل کاربری یا عوارض انطباق کاربری مصوب سال 1396 شورای اسلامی شهر الوند در دستورکار هیات عمومی قرار گرفت .» هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/3/1 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی الف با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه‌های شماره 97 الی 100 1392/2/16 و شماره 573 1396/6/14 وضع عوارض برای کسری، حذف یا عدم تامین پارکینگ توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بخشهای مربوط به عوارض جبران کمبود پارکینگ ( عدم تامین پارکینگ ) از تعرفه عوارض سالهای 1395 الی 1397 شهرداری الوند که به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، به دلایل مذکور در دادنامه‌های فوق‌الاشاره خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . ب هرچند برمبنای آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض ارزش افزوده ناشی از اجرای طرح‌های توسعه شهری و تغییر کاربری توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص نگردیده است، ولی با توجه به اینکه براساس ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری و تغییرات آن‌ها در هر استان توسط کمیسیون موضوع آن ماده انجام می‌شود و تعیین عوارض ارزش افزوده برای املاک یا اراضی قبل از طرح در کمیسیون موضوع ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران یا بدون اخذ مجوز از مراجع ذیربط قانونی مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات است، بنابراین اطلاق ردیف درآمدی شماره 6310 با عنوان عوارض بر ارزش افزوده حاصل از تبدیل کاربری یا عوارض انطباق کاربری که به تصویب شورای اسلامی شهر الوند رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمد مصدق