رای شماره 853 – 854 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور موضوع تصویب نامه شماره 64018/ت25342ه مورخ 1381/12/14 هیئت وزیران

شماره : 91724 /39612 تاریخ :15/08/1399 جناب آقای طالبی رئیس محترم مرکز مدیریت عملکرد، بازرسی و امور حقوقی وزارت کشور جناب آقای نوروزپور رئیس محترم امور حقوقی، قوانین و مقررات سازمان برنامه و بودجه کشور با سلام و احترام؛ تصویر دادنامه شماره 853 – 854 مورخ 8/7/1399 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، مبنی بر ابطال آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور ( موضوع تصویب نامه شماره 64018 / ت 25342 ه مورخ 14/12/1381 هیئت وزیران ) ، به دلیل تسری آیین‌نامه استخدامی شهرداری تهران به کلیه شهرداری‌های سراسر کشور، با توجه به شمول قانون نظام هماهنگ پرداخت به کارکنان شهرداری‌های سراسر کشور، با استناد به بند (1) ماده (12) و ماده (88) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ، ارسال می‌گردد . مرضیه تقی زاده رییس امور تنظیم لوایح و تصویب نامه‌ها و دفاع از مصوبات دولت رونوشت : - جناب آقای بادامچی معاون محترم امور دولت، برای استحضار - جناب آقای دکتر مهدی زاده معاون محترم تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات به انضمام یک نسخه از دادنامه، برای استحضار و اقدام مقتضی - جناب آقای دکتر نهرینی معاون محترم امور حقوقی دولت، برای استحضار - امور تنظیم لوایح و تصویب نامه‌ها و دفاع از مصوبات دولت – گروه دیوان عدالت اداری ( پرونده 1 /126) – 1 /39612 دادنامه آرای هیات عمومی کلاسه پرونده : 9800510 و 9800219 شاکی : آقایان سجاد کریمی پاشاکی و سجاد سجادی موضوع : " ابطال آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور موضوع تصویب نامه شماره 64018 / ت25342 14/12/1381 هیات وزیران " تاریخ رای : سه شنبه 29 مهر 1399 شماره دادنامه : 853 – 854 بسم الله الرحمن الرحیم شماره دادنامه : 853 – 854 تاریخ دادنامه : 8/7/1399 شماره پرونده : 9800510 و 9800219 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکیان : آقایان سجاد کریمی پاشاکی و سجاد سجادی موضوع شکایت و خواسته : ابطال آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور موضوع تصویب نامه شماره 64018 / ت25342 14/12/1381 هیات وزیران گردش کار : آقایان سجاد کریمی پاشاکی و سجاد سجادی به موجب دادخواست‌های جداگانه ابطال آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور موضوع تصویب نامه شماره 64018 / ت25342 14/12/1381 هیات وزیران را خواستار شده‌اند و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده‌اند که : الف سجاد کریمی پاشاکی " با عنایت به اینکه هیات وزیران طی تصویب نامه شماره 64018 / ت25342ه 14/12/1391 به استناد تبصره 38 قانون بودجه اصلاحی سال 1343 کل کشور آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور را تصویب و ابلاغ نمود که با نظر به دلایل مشروحه ذیل به صورت شکلی و ماهوی دارای ایرادات قانونی و بیانگر خروج مقام واضع از حدود اختیارات خود می‌باشد . الف مغایرت صدور با لایحه قانونی شمول قانون استخدام کشوری ( غیر از شهرداری پایتخت ) درباره کارکنان شهرداری‌های سراسر کشور مصوب 19/7/1358 نظر به اینکه مقنن در تبصره 38 قانون اصلاحی بودجه سال 1343 تصویب نمود : « مقررات مربوط به استخدام کارکنان شهرداری‌ها و میزان حقوق شهرداران به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که از طرف وزارت کشور با توجه به اوضاع هر محل، منبع مالی شهرداری‌ها تنظیم و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید . از تاریخ تصویب آیین‌نامه مزبور ماده 70 قانون شهرداری‌ها و سایر مقررات مغایر ملغی می‌شود .» اگر چه این قانون صراحتا با لغو ماده 70 قانون شهرداری‌ها قانونا تجویز تصویب مقررات استخدامی کارکنان شهرداری‌ها را با پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیات وزیران نمود . اما با تصویب لایحه قانونی شمول قانون استخدام کشوری ( غیر از شهرداری پایتخت ) درباره کارکنان شهرداری‌های سراسر کشور مصوب 19/7/1358 شورای انقلاب، عملا وضعیت استخدامی در شهرداری‌ها تابع قانون استخدام کشوری در آمد و این قانون بر وضعیت استخدامی و اداری شهرداری‌ها حاکم گردید . همچنین بنا به تجویز این ماده واحده مقرر گردید آیین‌نامه مربوطه مشترکا توسط وزارت کشور و سازمان امور استخدامی تهیه و به تصویب هیات وزیران برسد که این آیین‌نامه نیز در تاریخ 10/9/1358 تصویب و ابلاغ گردید . بنابراین استناد تصویب نامه موضوع شکایت به تبصره 38 قانون اصلاحی بودجه سال 1343 به دلایل ذیل مردود است : 1 بر اساس قانون موخر ( لایحه قانونی شمول قانون استخدام کشوری درباره کارکنان شهرداری‌ها مصوب 19/7/1358) تبصره 38 قانون اصلاحی بودجه سال 1343 نسخ ضمنی گردیده لذا به استناد لایحه مذکور، قانون استخدام کشوری در شهرداری‌ها حاکم خواهد بود و استناد طرف شکایت در تصویب آیین‌نامه موضوع شکایت در سال 1381 به تبصره 38 قانون اصلاحی بودجه سال 1343 فاقد اعتبار و وجاهت قانونی می‌باشد . 2 نظر به آن که لایحه قانونی موضوع بند 1 از مرجع تقنینی اصدار یافته است . لذا وضع آیین‌نامه موضوع شکایت موسع بر قانون استخدام کشوری و نیز متفاوت از آن، خروج طرف شکایت از حدود اختیارات و تکالیف خود است زیرا به استناد اصل 138 قانون اساسی، آیین‌نامه‌ها می‌بایست با روح و متن قوانین و شرع مطابقت داشته باشد . 3 قواعد حاکم بر قوانین موقت چون قوانین بودجه‌ای اقتضا می‌نماید که این قوانین در بازه زمانی تعیین شده ( یک ساله ) دارای اعتبار باشند و چنانچه موجد تکلیفی باشد که تحقق یافته باشد . آثار تکلیف ایجاد شده در سال‌های آتی حفظ خواهد شد مگر آن که به حکم قانون جدید زوال یابد . از آنجا که وزارت کشور مکلف بود تا در سال 1343 وفق تبصره 38 قانون اصلاحی بودجه 1343 آیین‌نامه‌ای را پیشنهاد تا پس از تصویب هیات وزیران اجرایی گردد اما مجددا در ماده 58 قانون اصلاح قانون شهرداری مصوب 27/11/1345 مقرر نمود که : « مقررات استخدامی کلیه کارکنان شهرداری‌ها و موسسات وابسته به آن بر طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که وزارت کشور به استناد تبصره 38 قانون بودجه اصلاحی سال 1343 کل کشور تدوین و به تصویب هیات وزیران می‌رساند .» لذا طرف شکایت آن هم تا قبل از تصویب لایحه قانونی شمول قانون استخدام کشوری ( غیر از شهرداری پایتخت ) درباره کارکنان شهرداری‌ها مصوب 19/7/1358 می‌توانست به اعتبار ماده 58 قانون شهرداری نسبت به تصویب آیین‌نامه مذکور اقدام نماید نه به اعتبار تبصره 38 قانون بودجه اصلاحی سال 1343، در نتیجه علیرغم اینکه این موضوع خدشه‌ای بر فحوای شکایت حاضر وارد نمی‌آورد اما استناد صدور آیین‌نامه موضوع شکایت به تبصره 38 قانون بودجه کشور نیز قانونا مخدوش و بلااعتبار است . 4 تصریح دادنامه شماره 87 الی 91 27/1/1398 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در این خصوص خود مبین موضوع می‌باشد . بخش اول رای این دادنامه عنوان داشته است : اولا : « هر چند نهادهای عمومی غیردولتی از جمله شهرداری‌ها به موجب ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری از شمول این قانون خارج هستند . لیکن به موجب ماده واحده لایحه قانونی شمول قانون استخدام کشوری ( غیر از شهرداری پایتخت ) درباره کارکنان شهرداری‌های سراسر کشور مصوب 19/7/1358 شورای انقلاب، کلیه مستخدمین شهرداری‌ها و موسسات تابعه و وابسته و اتحادیه شهرداری‌های کشور مشمول قانون استخدام کشوری بوده و به موجب ماده 12 قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت، پرداخت حقوق و مزایای کارکنان شهرداری‌های سراسر کشور تابع ضوابط و مقررات این قانون شده است . بنابراین قانون استخدام کشوری در خصوص استخدام در شهرداری‌ها حاکم است و استناد به آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور مصوب سال 1381 هیات وزیران که با تجویز تبصره 38 قانون بودجه سال 1343 به تصویب رسیده فاقد مبنای قانونی است .» مستفاد از این رای محرز است که آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور مصوب 1381 فاقد اعتبار قانونی لازم بوده و قانون استخدام کشوری و قانون نظام پرداخت هماهنگی در شهرداری‌ها حاکم می‌باشند . ب اجمالات آیین‌نامه و مغایرت‌های قانونی 1 اجمال و ابهام در برخی از مفاد آیین‌نامه موضوع شکایت به حدی است که در تطابق با قانون استخدام کشوری می‌توان بسیاری از مفاد آن را مغایر و مخالف دانست که مختصری از آن به شرح ذیل است : 1 1 به استناد ماده 3 قانون شهرداری، شهرداری‌ها دارای شخصیت حقوقی می‌باشند و از آنجا که قانون استخدام کشوری و نیز قانون نظام پرداخت هماهنگ بر امور اداری و استخدامی آنان حاکم است تنها در موارد مصرح قانونی مانند برخی از مواد قانون شهرداری‌ها و یا موادی چون تبصره 3 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی ( که طی آن وظیفه انطباق شهردار تعرفه شده توسط شورای اسلامی شهر و صدور حکم آن بر عهده استاندار و وزیر کشور نهاده شده است ) واجد تکلیف برای مراجع مارالبیان خواهد بود . در نتیجه تبعیت شهرداری‌ها از وزارت کشور و شورای استخدامی شهرداری‌ها مصرح در آیین‌نامه موضوع شکایت، محمل قانونی نخواهد داشت . 2 1 مغایرت ماده 2 آیین‌نامه با ماده 4 قانون استخدام کشوری 3 1 مغایرت مواد 6، 7، 8، 9 و 10 آیین‌نامه با موضوع ایجاد شورای استخدامی شهرداری‌ها و وظایف آن با قانون استخدام کشوری به دلیل عدم پیش‌بینی چنین شورایی در این قانون و اقدام طرف شکایت به امر تقنینی که خارج از حدود صلاحیت و تکالیف وی است . 2 به دلیل اجمال در مفاد آیین‌نامه موضوع شکایت، وضعیت شهرداری‌ها در خصوص مباحث استخدامی فاقد وحدت رویه اجرایی بوده و در این میان به دلیل قصور و تقصیر ماموران، نیروهای زیادی تحت عنوان قراردادی به بدنه شهرداری‌ها وارد شده که در قانون هیچ محلی برای ایشان پیش‌بینی نشده است زیرا قانون استخدامی کشوری تنها دو نوع استخدام یعنی رسمی، پیمانی را پیش‌بینی نموده است ( ماده 4 قانون استخدام کشوری ) این در حالی است که به عنوان نمونه سازمان امور شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور بدون رعایت ضوابط قانونی مانند اصل 28 قانون اساسی، بند 2 سیاست‌های کلی نظام اداری ابلاغی مقام معظم رهبری که طی ماده 123 قانون برنامه ششم توسعه لازم‌الاجرا اطلاق شده است . با موضوع عدالت محوری در جذب و خارج از حیطه وظایف و اختیارات قانونی نسبت به صدور مجوز به کارگیری نیروی قراردادی در شهرداری‌ها اقدام می‌نماید و در آخرین اقدام برای تبدیل وضعیت 50 هزار نفر از این نیروها به پیمانی، کارسازی اولیه را انجام داده و مجوزات لازم را اخذ نمودند که با رای دادنامه شماره 87 الی 91 1398/1/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری این مجوزات و دستورالعمل‌ها ابطال گردید و هم اکنون در صدد می‌باشند تا با استفاده از ابهام موجود بند ( پ ) ماده 2 آیین‌نامه موضوع شکایت در خصوص مستخدمین موقت که تعریف آن در آیین‌نامه مذکور قرینه با ماده 6 قانون استخدام کشوری ( مستخدم پیمانی ) است . این دسته از افراد را تبدیل وضعیت نماید . با توجه به موارد مطروحه از آنجا که بنا به دلایل قانونی اشاره شده اساسا شهرداری‌ها مستفاد از ماده واحده مصوب شورای انقلاب، تابع قانون استخدام کشوری می‌باشند و تصویب‌نامه موضوع شکایت از تبصره 38 قانون بودجه سال 1343 منبعث گردیده است که قانون مذکور و نیز قانون اصلاح قانون شهرداری مصوب 1345 در تقابل با ماده واحده ذکر شده نسخ شده تلقی می‌گردند و سایر دلایل و قرائن و مستندات ارائه شده اولا : طرف شکایت خارج از حدود اختیارات خود به تصویب این آیین‌نامه مبادرت ورزیده است . ثانیا : مفاد آیین‌نامه موضوع شکایت بیانگر مغایرت‌های اساسی با مفاد قانون استخدام کشوری به لحاظ انطباق با اصل 138 قانون اساسی می‌باشد . بنابراین مستفاد از دلایل مشروحه در دادخواست به استناد بند1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال کل آیین‌نامه موضوع شکایت را از محضر قضات هیات عمومی دیوان عدالت اداری استدعا دارم . " ب آقای سجاد سجادی " به موجب بند ( ت ) ماده 2 قانون استخدام کشوری مصوب 1345 شهرداری‌ها و موسسات تابعه از شمول قانون مذکور مستثنی شدند . در ماده 58 قانون شهرداری ( اصلاحی 1345 ) تصریح شده که « مقررات استخدامی کلیه کارکنان شهرداری‌ها و موسسات وابسته به آن بر طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که وزارت کشور به استناد تبصره 38 قانون بودجه اصلاحی سال 1343 کل کشور تدوین و به تصویب هیات وزیران می‌رساند .» در تبصره یاد شده تاکید شده که مقررات استخدامی کارکنان شهرداری به موجب آیین‌نامه مصوب هیات وزیران تعیین خواهد شد . بر همین اساس آیین‌نامه استخدامی شهرداری در سال 1345 به تصویب رسید و مفاد آن تا پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 حاکم بود . اما در تاریخ 1357/6/27 لایحه « شمول قانون استخدامی کشور ( غیر از شهرداری پایتخت ) درباره کارکنان شهرداری‌های سراسر کشور توسط شورای انقلاب به تصویب رسید . به موجب ماده واحده مصوبه مذکور، از اول شهریور 1358 کلیه مستخدمین شهرداری‌ها و موسسات تابعه مشمول قانون استخدام کشوری قرار گرفتند . بر همین اساس آیین‌نامه « نحوه تطبیق و منع مستخدمین شهرداری‌ها با قانون استخدام کشوری » در تاریخ 1358/9/10 به تصویب شورای انقلاب رسید . در سال 1368 هیات وزیران مبادرت به اصلاح آیین‌نامه استخدامی شهرداری تهران نمود و آن را به همه شهرداری‌های کشور تسری داد و نهایتا در سال 1381 آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری به‌تصویب هیات وزیران رسید . این در حالی است که موسسات عمومی غیردولتی مانند شهرداری از شمول قانون مدیریت خدمات کشوری مستثنی هستند و با عنایت به اینکه قانون استخدام کشوری به‌طور کلی توسط قانون مدیریت خدمات کشوری نسخ نشده، وضعیت استخدامی کارکنان شهرداری مشمول قانون استخدام کشوری است . در دادنامه شماره 338 1383/7/11 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز با اشاره به مصوبه یاد شده شورای انقلاب، بر شمول قانون استخدام کشوری بر کارکنان شهرداری‌ها تاکید شده است . با عنایت به توضیحات فوق به نظر می‌رسد وضع آیین‌نامه مورد اعتراض، خارج از حدود اختیارات هیات وزیران است و به همین سبب با استناد به بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری را می‌نمایم . " در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای آقای سجاد سجادی ارسال شده بود وی به موجب لایحه‌ای که به شماره 98 219 2 مورخ1398/3/15 ثبت دفتر هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری شده توضیح داده است که : " در خصوص اخطار رفع نقص صادره از آن دفتر پیرامون پرونده کلاسه 9800219 به استحضار می‌رساند ابطال کل آیین‌نامه مورد نظر می‌باشد . لطفا اقدامات مقتضی را در این خصوص صادر فرمایید . " متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است : " هیات وزیران در سال 1381 به استناد تبصره 38 قانون بودجه اصلاحی سال 1343 کل کشور، آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور را تصویب می‌کند که شامل کلیه شهرداری‌های سراسر کشور می‌باشد و موضوعات مرتبط با استخدام و ورود به خدمت در شهرداری‌ها، حقوق و مزایای کارمندان و بازنشستگی و سایر مقررات استخدامی کارکنان شهرداری‌ها را در 99 ماده معین کرده است . " در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوقی دولت ( معاونت حقوقی رئیس‌جمهور ) به موجب لایحه شماره 39612 / 118707 1398/9/17 توضیح داده است که : " با سلام و احترام بازگشت به ابلاغیه‌های مورخ 1398/2/21 و 1398/3/13 به ترتیب موضوع ارسال نسخه دوم دادخواست آقایان سجاد سجادی و سجاد کرمی پاشاکی به خواسته ابطال کل آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور موضوع تصویب‌نامه شماره 64018 / ت25342ه 1381/12/14 هیات وزیران که طی شماره پرونده‌های 980998090580099 و 9809980905800331 و کلاسه‌های 9800219 و 9800510 در دست رسیدگی قرار دارد، ضمن ایفاد تصویر نامه شماره 177229 1398/4/10 سازمان اداری و استخدامی کشور و نامه شماره 102785 1398/5/23 وزارت کشور، مراتب ذیل را به استحضار می‌رساند : ایراد شاکیان ناظر به دو مطلب کلی است یکی از این جهت که تبصره 38 قانون بودجه اصلاحی 1343 نسخ شده است و دیگری این است که شهرداری‌ها مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری قرار ندارند که در پاسخ توجه به احکام قانونی زیر ضروری است : 1 1 به موجب ماده 58 اصلاحی قانون شهرداری‌ها ( موضوع بند 22 قانون اصلاح ماده‌ای از مواد الحاقی موارد جدید به قانون شهرداری ) مصوب 1345/11/27 مقرر شده است : « ماده 58 مقررات استخدامی کلیه کارکنان شهرداری‌ها و موسسات وابسته به آن بر طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که وزارت کشور به استناد تبصره 38 قانون بودجه اصلاحی 1343 تدوین و به تصویب هیات وزیران برساند .» 2 1 « تبصره 38 احکام دائمی قانون متمم بودجه اصلاحی 1343 چنین حکم نموده است : مقررات مربوط به استخدام کارکنان شهرداری‌ها و میزان حقوق شهرداران به موجب آیین‌نامه‌هایی خواهد بود که از طرف وزارت کشور با توجه به اوضاع هر محل و وضع مالی شهرداریها تنظیم و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید از تاریخ تصویب آیین‌نامه مربوط به ماده 70 قانون شهرداریها و سایر مقررات مغایر ملغی می‌شود .» 3 1 لایحه قانونی شمول قانون استخدام کشوری درباره کارکنان شهرداری‌های سراسر کشور ( غیراز شهرداری پایتخت ) مصوب 1358 چنین حکم نموده است : « ماده واحده از اول شهرویر ماه 1358 شمسی کلیه مستخدمین شهرداری‌ها و موسسات تابعه و وابسته و اتحادیه شهرداری‌های کشور که مشمول آیین‌نامه استخدامی شهرداری‌ها مصوب 1354/10/29 بوده‌اند مشمول قانون استخدام کشوری می‌شوند نحوه اجرای قانون مذکور درباره مستخدمین فوق‌الذکر و همچنین نحوه انتقال وجوه صندوق بازنشستگی شهرداری‌ها به صندوق بازنشستگی کشوری به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که ظرف یک ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط وزارت کشور و سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و پس از تصویب هیات وزیران به موقع اجرا گذارده خواهد شد .» با توجه به مراتب فوق : اولا : مرجع تصویب آیین‌نامه استخدامی شهرداری‌ها ( غیر از شهرداری پایتخت ) هم مطابق ماده 58 اصلاحی قانون شهرداری‌ها و هم به موجب لایحه قانونی یاد شده هیات وزیران است . نهایت اینکه دولت مطابق لایحه قانونی اخیرالذکر در تنظیم آیین‌نامه مقید شده، قانون استخدام کشوری را مبنا قرا ردهد و البته در همین لایحه نیز مقرر شده تصویب نحوه اجرای قانون استخدام کشوری در مورد مستخدمین شهرداریها را دولت تعیین می‌نماید . مضافا اینکه موضوع از باب اطلاق و تقیید است که قید ناسخ حکم مطلق نیست بلکه باید مطلق به مقید حمل شود . ثانیا : مرجع تصویب آیین‌نامه استخدامی شهرداری تهران مطابق ماده 58 اصلاحی قانون شهرداری همچنان هیات وزیران است . عنایت دارند آیین‌نامه استخدامی اصلاحی شهرداری تهران مصوب 1358 نیز به تصویب هیات وزیران رسیده و مستند هیات وزیران نیز همان تبصره 38 قانون اصلاح بودجه 1343 بوده و به همین جهت در تصویب‌نامه‌های بعدی از جمله تصویب‌نامه‌های شماره 61695 / ت17648ه 1376/5/11 و شماره 19036 / ت18863ه 1378/9/2 و 30843 / ت20039ه 1378/12/1 اصلاحی توسط دولت انجام شده که مورد ایراد ریاست مجلس شورای اسلامی قرار نگرفته است . ثالثا : با توجه به مراتب فوق هرچند در صدر تصویب‌نامه 64018 / ت25342ه 1381/12/14 هیات وزیران، تبصره 38 دائمی بودجه 1343 ذکر شده لکن استناد به این تبصره موجب عدم اعتبار احکام آیین‌نامه نیست . به خصوص که دیوان عدالت اداری در آراء صادره قبلی راجع به مواد مصوبه حکمی نداده است . عنایت دارند در مورد شهرداری تهران همچنان هیات وزیران طبق تبصره 38 مرجع تصمیم‌گیری بوده است و در مورد سایر شهرداری‌ها نیز مرجع تصویب آیین‌نامه نیز هیات وزیران است . نهایت اینکه دولت در تصویب آیین‌نامه مزبور باید نحوه اجرای مقررات قانون استخدام کشوری را برای سایر شهرداری‌ها مشخص نماید . رابعا : هر چند شهرداری‌ها با توجه به ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری مشمول قانون مزبور نیستند لکن باید مواد 74 و 76 قانون یاد شده را رعایت نمایند . زیرا در این مواد دستگاه‌های غیرمشمول نیز مکلف به رعایت این مواد شده‌اند . نکته دیگر اینکه عدم مشول قانون مدیریت خدمات کشوری موجب نمی‌شود ماده 58 قانون اصلاحی شهرداری در مورد شهرداری تهران و لایحه قانونی مذکور در مورد سایر شهرداری‌ها نسخ شده باشد و چنان که ذکر شد به موجب مواد یاد شده مرجع تصویب آیین‌نامه استخدامی آن‌ها همچنان دولت است . در نتیجه دادخواست‌های یاد شده موجبی برای ابطال کلی مصوبات یاد شده نخواهد بود . در شکایت موضوع کلاسه 9800510 مواد ( 2، 6، 7، 8، 9 و 10 ) آیین‌نامه استخدامی شهرداری‌ها ( موضوع تصویب‌نامه 64018 / ت25332ه 1381/12/14 ) مغایر با قانون استخدام کشوری اعلام شده است که توجه به موارد زیر در این خصوص ضروری است : اول اینکه : در دادخواست ماده 2 آیین‌نامه را مغایر با ماده 4 قانون استخدام کشوری اعلام شده است حال آن که ماده 4 قانون استخدام کشوری هم ناظر به « کارمندان رسمی » و هم « پیمانی » و هم « مشاغل کارگری » مشمول قانون کار است و در بندهای « ب، پ، ت » ماده 2 آیین‌نامه نیز همان عناوین و تعاریف قانون استخدام کشوری مبنا قرار گرفته و صرفا به جای عنوان « مستخدم پیمانی » عبارت « مستخدم موقت » ذکر شده لکن تعریف همان تعریف کارمند پیمانی ماده 6 قانون استخدام کشوری است . دوم اینکه : تعیین شورایی برای نظارت بر حسن اجرای آیین‌نامه، مغایرتی با قانون استخدام کشوری ندارد . عنایت دارند دولت مطابق لایحه قانونی مسئولیت « تعیین نحوه اجرای قانون استخدام کشوری در مورد مستخدمین شهرداری‌ها ...» را بر عهده داشته در نتیجه می‌توانسته است برای نظارت بر حسن اجرای شورا تعیین نماید به خصوص که در قانون استخدام کشوری شورایی برای نظارت بر حسن اجرا تعیین نشده تا موجبی برای مغایرت وجود داشته باشد . با توجه به مراتب فوق رد شکایت را خواستار است . " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/7/8 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی با توجه به اینکه اولا : به موجب ماده واحده لایحه قانونی شمول قانون استخدام کشوری ( غیر از شهرداری پایتخت ) درباره کارکنان شهرداری‌های سراسر کشور مصوب 1358/6/27 مقرر شده است : « از اول شهریور 1358 شمسی کلیه مستخدمین شهرداری‌ها و موسسات تابعه و وابسته و اتحادیه شهرداری‌های کشور که مشمول آیین‌نامه استخدامی شهرداری‌ها مصوب 1354/10/29 بوده‌اند مشمول قانون استخدام کشوری می‌شوند نحوه اجرای قانون مذکور درباره مستخدمین فوق‌الذکر و همچنین نحوه انتقال وجوه صندوق بازنشستگی شهرداری‌ها به صندوق بازنشستگی کشوری به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که ظرف یک ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط وزارت کشور و سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و پس از تصویب هیات وزیران به موقع اجرا گذارده خواهد شد . » و شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران در مورخ 1358/9/10 در راستای لایحه قانونی مذکور آیین‌نامه نحوه تطبیق وضع مستخدمین شهرداری‌ها با قانون استخدام کشوری را به تصویب رسانده است . لذا تبصره ( 38 ) قانون بودجه اصلاحی مصوب سال 1343 کل کشور و همچنین ماده 58 اصلاحی قانون شهرداری‌ها مصوب 1345 که مقرر داشته بود : « مقررات استخدامی کلیه کارکنان شهرداری‌ها و موسسات وابسته به آن بر طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که وزارت کشور به استناد تبصره 38 قانون بودجه اصلاحی سال 1343 کل کشور تدوین و به تصویب هیات وزیران می‌رساند . » با تصویب لایحه قانونی مذکور نسخ و قابلیت استناد نداشته است . ثانیا : هیات وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران با توجه به مستثنی شدن شهرداری پایتخت از لایحه قانونی مذکور به‌طور جداگانه طی شماره 54276 1358/8/12 آیین‌نامه استخدامی شهرداری تهران را تصویب نموده، لذا اقدام هیات وزیران در سال 1368 که به موجب تصویب‌نامه شماره 17570ت157 1368/3/2 به استناد تبصره 38 قانون بودجه سال 1343 اجرای آیین‌نامه استخدامی شهرداری تهران را با اصلاحاتی به کلیه شهرداری‌های سراسر‌کشور تسری داده برخلاف موازین قانونی فوق‌الذکر بوده است . ثالثا : به موجب ماده 12 قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب سال 1370 شهرداری‌ها نیز تابع ضوابط و مقررات قانون نظام هماهنگ پرداخت شده‌اند . بنابراین از آنجا که کارکنان شهرداری‌های سراسر کشور ( به غیراز شهرداری پایتخت ) به لحاظ مقررات استخدامی مشمول قانون استخدام کشوری بوده و کلیه شهرداری‌ها به لحاظ پرداخت حقوق و مزایا مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت هستند، لذا تصویب‌نامه هیات وزیران شماره 64018 / ت25342 1381/12/14 که به استناد تبصره 38 قانون بودجه سال 1343 اقدام به تدوین آیین‌نامه استخدامی کارکنان شهرداری‌های کشور نموده خارج از حدود اختیارات و مغایر با قانون می‌باشد و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی