رای شماره 59 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال ماده 3 از تعرفه عوارض و بهای خدمات ملاک عمل دهیاری روستای خیرآباد سال 1399 مصوب شورای اسلامی شهر فسا

شماره9901861 - 5/2/1401 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات‌مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140109970905810059 مورخ 1401/1/16 با موضوع: «ماده 3 تعرفه عوارض و بهای خدمات ملاک عمل دهیاری روستای خیرآباد در سال 1399 که تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه به تصویب شورای اسلامی بخش مرکزی فسا رسیده ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : 1401/1/16 شماره دادنامه: 59 شماره پرونده : 9901861 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای سیدمحمد آل محمد موضوع شکایت و خواسته : ابطال ماده 3 از تعرفه عوارض و بهای خدمات ملاک عمل دهیاری روستای خیرآباد سال 1399 مصوب شورای اسلامی شهر فسا گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده 3 از تعرفه عوارض و بهای خدمات ملاک عمل دهیاری روستای خیرآباد سال 1399 مصوب شورای اسلامی شهر فسا تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است که: " دهیاری روستای خیر آباد فسا با تهیه دفترچه تعرفه عوارض سال 99 در ماده 3 آن تحت عنوان عوارض عرصه که در طرح‌هادی به روستا الحاق شده است که دهیاری 35% اراضی را تقاضا نمود در حالی که رقبه موصوف موقوفه است و در حالی که موقوفات عام از عوارض شهرداری وفق نظر شورای نگهبان و رای هیات عمومی معاف می‌باشد. هر چند به هر میزان از سوی دهیاری در زمین 1000 متر به بالا برابر ماده 4 آن اختیار دهیاری می‌باشد. لذا تقاضای ابطال ماده 3 دفترچه تعرفه عوارض و بهای خدمات دهیاری روستای خیرآباد فسا و تبصره‌های آن در خصوص عوارض تفکیک عرصه را دارم. " در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لایحه‌ای که به شماره 99 1861 6 مورخ 1399/8/3 ثبت دفتر هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری شده توضیح داده است که: " ماده 4 دفترچه تعرفه عوارض و بهای خدمات ملاک عمل دهیاری روستای خیرآباد بخش مرکزی فسا در خصوص عوارض تفکیک و اخذ زمین یا وجه آن می‌باشد که مخالف با قاعده تسلیط، اصل 47 و 51 قانون اساسی، ماده 30 و 31 قانون مدنی، ماده5 قانون مالیات بر ارزش افزوده (در خصوص مابه ازاء خدمات)، ماده 7 دستورالعمل تبصره ذیل ماده 37 آیین‌نامه دهیاری‌ها مصوب هیات وزیران در خصوص حق تفکیک و قیمت منطقه‌ای آن، ماده واحده نحوه تقویم ابنیه و املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری مصوب 1377، ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، مخالف نظریه شورای نگهبان به شماره 44599/30/9 1390/9/2 در خصوص ماده 101 قانون شهرداریها و عدم تسری آن به موقوفات عام می‌باشد و همچنین مخالف حداقل 19 رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری و ابطال موارد متعدد مصوبات شوراهای اسلامی سراسر کشور می‌باشد از جمله آراء شماره 492 1389/11/4، 393 1389/9/29، 495 1389/1/20، 218 1387/4/9، 966 1386/9/11، 51 1375/6/9، 175 1391/5/16، 169 1381/5/27، 5611 1386/10/11، 1018 1393/6/17 و 59 1385/6/11 " همچنین شاکی به موجب لایحه دیگری که به شماره 99 1861 9 مورخ 1399/11/1 ثبت دفتر هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری شده انصراف خود را از بعد شرعی اعلام کرده است. متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " تعرفه عوارض و بهای خدمات ملاک‌عمل دهیاری روستای خیرآباد بخش مرکزی شهرستان فسا موضوع تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب شورای اسلامی بخش مرکزی فسا تاریخ اجرا 1399/1/1 ماده 3 عوارض تفکیک عرصه به کلیه اراضی واقع در محدوده روستا (و اراضی الحاقی به طرح‌هادی) در هنگام انجام مراحل قانونی تفکیک، عوارض تفکیک عرصه تعلق می‌گیرد. عوارض موصوف صرفا به خالص اراضی و پس از کسر معابر و حرایم تعلق خواهد گرفت که هنگام انجام مراحل قانونی تفکیک اخذ می‌شوند و طبق رابطه زیر محاسبه می‌شود. K × S × B = A مقدار عوارض (ریال) S = مساحت مفید عرصه تفکیک شده پس از کسر معابر ایجاد شده و انواع حرایم (مترمربع) K = ارزش روز ملک بر اساس نظر کارشناس رسمی دادگستری کاربری عرصه B درصد اراضی با کاربری مسکو 35% اراضی با کاربری تجاری، تجاری متمرکز، نوار تجاری، پارکینگ، تجاری مسکونی 25% کاربری کشاورزی شامل دامداری، مرغداری، گلخانه و ... 20% سایر کاربری‌ها شامل اداری، آموزشی، ورزشی، بهداشتی و صنعتی 15% تبصره 1: برای اراضی مسکونی کمتر از 1000 مترمربع، ضریب B تا 20 درصد کاهش می‌یابد. تبصره 2: ارزش روز ملک برای هر کاربری مطابق با کاربری مشخص شده تعیین می‌گردد. تبصره 3: در صورت عدم وجود کارشناس رسمی دادگستری در محل ارزش روز ملک بر اساس نظر کارشناس محلی یا عرف محلی تعیین می‌گردد. تبصره 4: مقدار عوارض به صورت تملک زمین برای عرصه‌های بیشتر از 1000 مترمربع (خالص اراضی پس از کسر معابر و حرایم) با توجه به درخواست دهیاری طبق فرمول ذیل محاسبه می‌گردد. S × B = A مقدار زمین (مترمربع) " علی‌رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/1/16 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی اولا: براساس آرای مختلف هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای اخیرالصدور به شماره 360 1400/3/4 این هیات، رسیدگی به شکایات مطروحه به خواسته ابطال مصوبات شوراهای اسلامی بخش در صلاحیت هیات عمومی دیوان عدالت اداری قرار دارد. ثانیا: براساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره 315 1396/4/13 این هیات وضع عوارض تفکیک عرصه اراضی و اعیان ساختمانها مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده و برمبنای ماده 4 قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب سال 1387، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی موظّف است با انجام مطالعات امکان‌سنجی و شناسایی اراضی مستعد توسعه کالبدی روستاها نسبت به انجام طراحی و تفکیک اراضی واقع در محدوده روستاها اقدام نماید و کلّیه وزارتخانه‌ها، موسسات دولتی و شرکتهای دولتی که صد درصد سرمایه و سهام آن‌ها متعلّق به دولت می‌باشد، موظّفند اراضی واقع در محدوده روستاها را به صورت رایگان به منظور تسهیل در امر تولید و عرضه مسکن روستایی به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی واگذار نمایند. بنا به مراتب فوق، ماده 3 تعرفه عوارض و بهای خدمات ملاک عمل دهیاری روستای خیرآباد در سال 1399 که تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه به تصویب شورای اسلامی بخش مرکزی فسا رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری