رای شماره 2664 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری در خصوص اختلاف در مهلت اعتراض از تصمیمات مراجع بند 2 ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری

شماره9802174- 1398/9/30 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات‌مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 98099709058112664 مورخ1398/9/12 جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه: 1398/9/12 شماره دادنامه: 2664 شماره پرونده: 2174/98 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض: آقای مهدی سرحسابی موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار: در خصوص اینکه مهلت اعتراض از تصمیمات مراجع بند 2 ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری از جمله کمیسیون‌های موضوع ماده 120 و 122 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران در دیوان عدالت اداری مقید به مهلت مقرر در تبصره 2 ماده 16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 هست یا خیر؟ بین آراء شعب دیوان عدالت اداری اعلام تعارض شده است. گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است: الف: شعبه31 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9509980900600980 با موضوع دادخواست آقای مهدی سرحسابی به طرفیت نیروی زمینی ارتش آجا و به خواسته اعتراض به رای کمیسیون موضوع مواد 121 و 120 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران به موجب دادنامه شماره 96099709006013541396/9/12 به شرح زیر رای صادر کرده است: با توجه به اینکه خواسته خواهان اعتراض به رای کمیسیون موضوع ماده 121 قانون ارتش است و وفق تبصره 2ماده 16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 مهلت اعتراض به آراء و تصمیمات کمیسیونها و هیاتهای رسیدگی‌کننده برای اشخاص داخل کشور سه ماه و برای اشخاص مقیم خارج از کشور شش ماه از تاریخ ابلاغ تعیین شده است و در مانحن فیه رای معترض‌عنه در تاریخ 1389/10/28 صادر و به شاکی ابلاغ عملی شده و در تاریخ 1395/6/13 پس از حدود شش سال و خارج از مهلت مقرر در تبصره یاد شده دادخواست اعتراض خود را به دیوان عدالت اداری تقدیم نموده است که به لحاظ خارج از مهلت بودن مستند به تبصره مذکور و بند «ت» ماده 53 قانون صدرالذکر قرار رد شکایت صادر می‌شود. این رای ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است. رای مذکور به موجب رای شماره 96099709552030801396/11/21 شعبه 24 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است. ب: شعبه 35 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9209980905009644 با موضوع دادخواست آقای محمدصادق تیرانداز به طرفیت ستاد مشترک ارتش و کمیسیون موضوع ماده 121 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران و به‌خواسته نقض رای مورخ 1391/7/11 کمیسیون ماده 121 قانون مذکور به موجب دادنامه شماره 9209970903500920 1392/12/18 به شرح زیر رای صادر کرده است: با عنایت به اینکه رای معترض‌عنه در سال1391 به خواهان ابلاغ و خواهان علیرغم اطلاع از مفاد رای موضوع خواسته خارج از مهلت مقرر مضبوط در تبصره دوم از ماده 16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 به رای موضوع دادخواست اعتراض نموده است لذا در وضع موجود رسیدگی مقدور نبوده و قرار رد شکایت تقدیمی را صادر و اعلام می‌دارد قرار صادره در اجرای مفاد ماده 65 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد. در اثر تجدیدنظرخواهی از رای مذکور، شعبه دوم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به‌موجب دادنامه شماره 94099709552015441394/8/4 به شرح زیر رای مورد اعتراض را نقض می‌کند: نظر به اینکه موضوع شکایت از مصادیق مقررات تبصره 2 از ماده 16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نبوده و اعتراض به رای کمیسیون ماده 121 قانون آجا موقت به وقت خاص نمی‌باشد، لذا با پذیرش تجدیدنظرخواهی تجدیدنظرخواه و نقض قرار مورد اعتراض مستندا به ماده 72 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری پرونده جهت رسیدگی ماهیتی به شعبه بدوی صادر‌کننده قرار مورد اعتراض اعاده می‌گردد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/9/12 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف: تعارض در آراء محرز است. ب: بر اساس بند 2 ماده 10 قانون تشکیلات وآیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392، صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری، صرفا رسیدگی به آراء قطعی صادره از هیاتها و کمیسیونهای شبه قضایی است و قانون‌گذار در تبصره 2 ماده 16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، تصریح کرده است: «از زمان تصویب این قانون، مهلت تقدیم دادخواست راجع به موارد موضوع بند (2) ماده (10) این قانون، برای اشخاص داخل کشور سه ماه و برای افراد مقیم خارج از کشور، شش ماه از تاریخ ابلاغ رای یا تصمیم قطعی مرجع مربوط...» است. با توجه به این که حکم تبصره مذکور اطلاق دارد و همه آراء قطعی صادره از هیاتها و کمیسیونهای شبه قضایی اعم از آرائی که دارای مهلت اعتراض در دیوان عدالت اداری است (مانند ماده 141 قانون استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران) و یا آرائی که فاقد مهلت اعتراض است (مانند رای کمیسیون ماده 121 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران و یا رای کمیسیون ماده 135 قانون مقررات استخدامی سپاه) را در برمی‌گیرد و قرینه برای انصراف حکم قانون‌گذار به آراء گروه اول (آراء مهلت دار) وجود ندارد، مضافا قواعد آیین دادرسی و قوانین شکلی از جمله مهلت اعتراض اثر فوری دارد و در رسیدگی به پرونده‌هایی که از قبل مطرح شده باشد نیز قابلیت اعمال دارد مگر آن که قانون‌گذار برخلاف آن حکمی مقرر کند، بنابراین در صورت وصول اعتراض از سوی شخص معترض خارج از مهلت‌های مقرر در تبصره 2 ماده 16 قانون تشکیلات وآیین دادرسی دیوان عدالت اداری، شعب دیوان می‌بایست به استناد تبصره مذکور و بند «ت» ماده 53 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری «قرار رد شکایت» صادر کنند، مگر آن که در قوانین سابق مهلت مقید بیشتری پیش‌بینی شده باشد که مطابق ذیل تبصره 2 ماده 16قانون مذکور، مهلت بیشتر ملاک عمل خواهد بود ولی از آنجا که در پرونده‌های موضوع تعارض مقنن برای تصمیمات مورد اعتراض زمان معینی پیش‌بینی نکرده است، تابع حکم تبصره2 ماده16 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری می‌باشد و آراء صادر شده به رد شکایت که اعتراض خارج از مهلت مقرر را قابل استماع ندانسته صحیح و موافق مقررات است. این رای به استناد بند2 ماده12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی