قانون استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

در این قانون عبارات اختصاری زیر جایگزین عناوین کامل آن‌ها می‌گردد:

نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در این قانون عبارتند از : ارتش، سپاه و نیروی انتظامی.

کارکنان مشمول این قانون عبارتند از کسانی که برابر با مقررات این قانون به استخدام نیروی انتظامی در می‌آیند.

استخدام در نیروی انتظامی عبارت است از پذیرفتن شخص واجد شرایط برای انجام خدمت در یکی از مشاغل پیش‌بینی شده در این قانون.

شغل عبارت است از مجموع وظایف و مسوولیتها و اختیارات مرتبط و مستمر که به عنوان کار واحد برای یک فرد در نظر گرفته می‌شود.

مشاغل نیروی انتظامی به سه گروه تقسیم می‌شود:

رشته شغلی عبارت است از مجموعه مشاغلی که به لحاظ نزدیکی و سنخیت از نظر اطلاعات و دانستنی‌های علمی دارای محتوای مشترک باشند.

رسته عبارت است از مجموعه رشته‌های شغلی که از نظر تخصص یا نوع کار یا نوع آموزش وابستگی و ارتباط نزدیک داشته باشند.

کارکنان نیروی انتظامی کسانی هستند که برابر شرایط و مقررات مندرج در این قانون یا قانون خدمت وظیفه عمومی به خدمت پذیرفته می‌شوند و عبارتند از: الف - پایور ب - پیمانی ج - وظیفه

کارکنان پایور به کسانی اطلاق می‌گردد که برای انجام خدمت مستمر در نیروی انتظامی استخدام می‌شوند و عبارتند از: الف - پایور انتظامی ب - پایور کارمند ج - پایور محصل

پایوران انتظامی کارکنانی هستند که پس از طی آموزشهای لازم به یکی از درجات پیش‌بینی شده در این قانون نائل و از لباس و علائم انتظامی استفاده می‌نمایند.

پایوران کارمند کارکنانی هستند که بر اساس مدارج تحصیلی و یا مهارت تجربی و تخصصی استخدام و بدون استفاده از لباس، درجات و علائم انتظامی به یکی از رتبه‌های پیش‌بینی شده در این قانون نائل می‌شوند.

پایوران محصل کارکنانی هستند که به منظور خدمت استخدام و قبل از انتصاب در یکی از مشاغل مندرج در این قانون در یکی از مراکز آموزشی نیروی انتظامی یا سایر موسسات آموزشی به هزینه نیروی انتظامی مشغول تحصیل می‌باشند.

کارکنان پیمانی به کسانی اطلاق می‌گردد که خدمت پیمانی را به صورت انتظامی یا کارمندی برابر مقررات مندرج در این قانون انجام می‌دهند.

کارکنان خریدخدمت، به کسانی اطلاق می‌شود که طبق مقررات مربوط، خدمت مشخصی را برابر قرارداد معین انجام می‌دهند. خریدخدمت اشخاص بنا به ضرورت و برای مدت محدود به موجب آیین‌نامه‌ای است که توسط نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تهیه می‌شود و پس از تایید ستاد کل به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

شرایط عمومی استخدام کارکنان پایور و پیمانی به شرح زیر می‌باشد:

هیات مرکزی گزینش مرکب از وزیر کشور یا معاون امنیتی و انتظامی، فرمانده نیروی انتظامی یا جانشین وی، رئیس سازمان عقیدتی سیاسی یا جانشین وی، رئیس سازمان حفاظت اطلاعات یا جانشین وی و معاون نیروی انسانی نیروی انتظامی به عنوان دبیر هیات تشکیل می‌گردد و در چهارچوب مفاد این قانون وظیفه تعیین سیاست‌های گزینش کارکنان و تدوین دستورالعملهای مورد نیاز با همکاری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و نظارت بر کار هسته‌های گزینش در نیروی انتظامی را بعهده دارد. هسته‌های گزینش در نیروی انتظامی توسط هیات مرکزی تشکیل می‌گردد.

استخدام کارکنان انتظامی برای خدمت به صورت پایور منحصرا بر اساس یکی از مقاطع تحصیلی پایان دوره‌های راهنمایی، متوسطه، کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا و بالاتر انجام می‌گیرد.

کارمندان به دو صورت ذیل استخدام می‌شوند:

نیروی انتظامی می‌تواند زنان را با حفظ موازین اسلامی در مشاغلی که مستلزم به کارگیری زنان است به صورت کارکنان انتظامی یا کارمند استخدام نماید.

نیروی انتظامی می‌تواند به منظور تامین نیاز سازمانی خود، داوطلبانی را که حداقل دارای مدرک تحصیلی پایان دوره راهنمایی می‌باشند با اخذ تعهد پنج سال خدمت انتظامی و یا شش سال خدمت کارمندی به صورت پیمانی استخدام نماید. تمدید مدت یا تجدید قرارداد مجاز نمی‌باشد.

جداول سازمانی باید به نحوی تنظیم گردد که حداقل هفتاد درصد (70%) از کارکنان پایور و مابقی به ترتیب از کارکنان پیمانی و وظیفه استفاده شود.

نیروی انتظامی می‌تواند به منظور تامین نیروی انسانی، در صورت نیاز از کارکنان سایر نیروهای مسلح و سازمانها و وزارتخانه‌ها و نهادهای انقلاب اسلامی با آموزش‌های لازم و با رعایت مقررات نیروی انتظامی و همچنین رعایت مقررات نیروها و سازمانها و وزارتخانه‌های ذی ربط به صورت انتقال یا مامور به خدمت استفاده نماید.

نیروی انتظامی می‌تواند در صورت نیاز از کارکنان وظیفه در حین خدمت دوره ضرورت و احتیاط و همچنین از کارکنان پیمانی در طول مدت قرارداد با دارا بودن شرایط لازم به عنوان پایور استخدام نماید. این قبیل داوطلبان در شرایط مساوی نسبت به سایر داوطلبان از اولویت برخوردارند. آموزش و ترفیعات آنان نیز تابع مقررات مندرج در این قانون خواهد بود.

نیروی انتظامی می‌تواند به منظور تامین استاد و تکمیل اعضاء هیات علمی موسسات آموزش عالی خود، کارکنان مورد نیاز را بر اساس مقررات استخدامی هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی استخدام و به مشاغل آموزشی و پژوهشی منصوب نماید.

استخدام جز برای مشاغل پیش‌بینی شده در جداول سازمان و همچنین تغییر نوع استخدام کارکنان، جز در موارد مذکور در این قانون ممنوع است.

مشاغل نیروی انتظامی در رشته‌ها و رسته‌های مختلف دسته‌بندی می‌گردند. انواع رسته‌ها و علائم رسته‌ای و لباس و علائم درجات به موجب دستورالعملی خواهد بود که به‌وسیله نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تهیه و از طریق ستاد کل به تصویب فرماندهی کل قوا خواهد رسید.

نیروی انتظامی موظف است کلیه کارکنان خود را متناسب با رشته‌های تحصیلی، دوره‌های آموزشی و مهارت‌های آنان رسته‌بندی نماید. تغییر رسته در موارد خاص برابر دستورالعمل رسته‌ها، موضوع ماده (27) خواهد بود.

نیروی انتظامی موظف است مشاغل کارمندان موضوع بند (ب) ماده (19) این قانون را از نظر پیچیدگی به سه گروه (1)، (2) و (3) و میزان مهارت در انجام مشاغل هر یک از سه گروه را به سه رده (1)، (2) و (3) طبقه‌بندی نماید. تخصص و مهارت فنی این قبیل کارمندان در بدو استخدام توسط کمیسیون ارزیابی مهارت فنی مورد ارزیابی قرار گرفته و رده آنان تعیین می‌گردد.

نیروی انتظامی مکلف است حداکثر ظرف مدت دو سال در چهارچوب این قانون کلیه مشاغل مربوطه را به منظور طبقه‌بندی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار‌داده و بر اساس آن نسبت به تعیین شرح وظایف و شرایط احراز هر شغل با هماهنگی وزارت کشور اقدام و پس از تصویب فرماندهی کل قوا در انتصابات و ترفیعات ملاک عمل قرار دهد.

تعداد و ترکیب نیروی انسانی و همچنین نسبت درجه‌ها و رتبه‌های کارکنان نیروی انتظامی بر مبنای اهداف، خط مشی و نیازها برابر جداول سازمان و تجهیزاتی که توسط نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تهیه و از طریق ستاد کل به تصویب فرماندهی کل قوا خواهد رسید، مشخص می‌گردد.

نیروی انتظامی مکلف است حداکثر ظرف دو سال پس از تصویب این قانون محلهای سازمانی نیروی انتظامی را مورد بررسی قرار داده و ضرورت انتظامی یا کارمندی یا مشترک بودن شغل را تعیین و درجات و رتبه‌های مناسب برای هر محل سازمانی را در نظر گرفته و با هماهنگی وزارت کشور از طریق ستاد کل به تصویب فرماندهی کل قوا برساند.

دوره‌های آموزشی کارکنان نیروی انتظامی به شرح ذیل می‌باشد:

مراکز آموزشی کارکنان نیروی انتظامی به شرح ذیل می‌باشد:

دوره‌های عمومی انتظامی به منظور ارائه آموزشهای نظامی، انتظامی مقدماتی و آشنائی با مقررات و آئین نامه‌های سازمانی با اهداف ایجاد آمادگی عمومی برای خدمت در نیروی انتظامی متناسب با گونه‌های مختلف استخدامی موضوع ماده (9) برای کلیه کارکنان در بدو خدمت تشکیل می‌گردد.

دوره‌های تخصصی به منظور ایجاد توانمندی تخصصی مورد نیاز برای کارکنان انتظامی پایور که دوره عمومی انتظامی خود را در آموزشگاههای علمی - تخصصی گذرانده‌اند و همچنین کارمندان پایور و پیمانی که بدون مهارت و تخصصی استخدام می‌شوند متناسب با رسته‌های ناجا بلافاصله بعد از دوره عمومی انتظامی ارائه می‌گردد. برنامه آموزشی این دوره‌ها می‌بایست به گونه‌ای تنظیم گردد که دانش آموختگان آن بتوانند از عهده مشاغل گروهبانی و رتبه‌های همطراز برآیند.

دوره علمی به منظور ارتقاء تحصیلات کارکنان پایور انتظامی که با مدرک حداقل پایان دوره راهنمایی به استخدام درآمده‌اند برای نیل به مدرک پایان دوره متوسطه با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش تشکیل می‌گردد.

دوره‌های تخصصی تکمیلی به منظور تکمیل تخصص و به روزآمد نمودن دانش رسته‌ای کارکنان پایور نیروی انتظامی برای نیل به ترفیع و یا تصدی مشاغل خاص متناسب با رسته، رشته و مشاغل نیروی انتظامی حداقل به مدت یک ماه حسب مورد در دانشکده فرماندهی و ستاد، دانشکده‌های علوم و فنون، آموزشگاههای علمی - تخصصی و واحدهای آموزشی اجرا می‌گردد. نیروی انتظامی مکلف است نسبت به تشکیل این دوره‌ها طوری اقدام نماید که کلیه کارکنان بتوانند به موقع این دوره‌ها را طی نمایند. برنامه آموزشی این دوره‌ها باید طوری تنظیم گردد که دانش آموختگان آن از عهده مشاغل در درجات یا رتبه‌های بالاتر برآیند.

دوره سرپرستی به منظور احراز توانمندی لازم جهت تصدی مشاغل فرماندهی و مدیریت جزء برای کارکنانی که از درجه استوار یکمی یا رتبه معادل به درجه ستوان سومی یا رتبه معادل نایل گردیده‌اند به مدت حداقل سه ماه متناسب با رسته خدمتی در دانشکده‌های علوم و فنون اجرا می‌گردد نیل به درجه ستوان دومی یا رتبه معادل منوط به موفقیت در طی این دوره می‌باشد. دانش آموختگان این دوره از سه ماه ارشدیت برخوردار می‌گردند.

مراکز آموزش عمومی به منظور اجرای دوره‌های عمومی انتظامی و تخصصی بدو خدمت کارکنان وظیفه ایجاد می‌گردد. نیروی انتظامی می‌تواند با توجه به نیاز خود نسبت به ایجاد این مراکز در نقاط مختلف کشور اقدام نماید.

آموزشگاههای علمی - تخصصی به منظور اجرای دوره عمومی انتظامی، دوره تخصصی و دوره علمی بدو خدمت و همچنین دوره‌های تخصصی تکمیلی برای کسانی که حداقل با مدارک تحصیلی پایان دوره راهنمایی به عنوان پایور انتظامی و پیمانی برای خدمت در مشاغل گروهبانی و بالاتر از طریق مسابقه ورودی استخدام می‌شوند، ایجاد می‌گردد. نیروی انتظامی می‌تواند متناسب با رسته‌های مصوب نسبت به ایجاد این مراکز در نقاط مختلف کشور اقدام نماید.

واحدهای آموزشی به منظور ارائه آموزش‌های تخصصی تکمیلی و عرضی ایجاد می‌گردد. نیروی انتظامی می‌تواند با توجه به نیاز خود نسبت به ایجاد این واحدها در تابعیت یگانهای عمده خود اقدام نماید.

کارمندان پایور در بدو خدمت دوره عمومی انتظامی را به مدت حداقل یک ماه و کارمندان با مدرک پایان دوره متوسطه که بدون مهارت و تخصص استخدام گردیده‌اند علاوه بر آن یک دوره تخصصی را به مدت حداقل یک ماه طی می‌نمایند. دوره عمومی انتظامی و تخصصی کارمندان دارای مدرک تحصیلی پایان دوره متوسطه در آموزشگاههای علمی تخصصی و دوره عمومی کارمندان با مدرک تحصیلی کاردانی و بالاتر در دانشکده علوم و فنون برگزار می‌گردد. کارمندان در طول خدمت ضمن طی حداقل یکی از دوره‌های تخصصی تکمیلی در فاصله هر ترفیع می‌توانند با رعایت شرایط و ضوابط مورد نیاز برای تصدی مشاغل مدیریتی جزء، دوره سرپرستی و برای تصدی مشاغل مدیریت میانی، دوره فرماندهی و مدیریت و برای تصدی مشاغل مدیریت عالی، دوره عالی امنیت را طی نمایند.

کارکنان پایور انتظامی با مدرک تحصیلی پایان دوره متوسطه مهارتی که در نظام آموزش و پرورش طراحی و اجرا می‌شود و مورد نیاز نیروی انتظامی می‌باشد برای نیل به درجه گروهبان یکمی در بدو خدمت دوره عمومی انتظامی را حداقل به مدت شش ماه و دارندگان مدرک پایان دوره متوسطه فاقد مهارت علاوه بر دوره مذکور، دوره تخصصی را حداقل به مدت شش ماه طی می‌نمایند. این دوره‌ها در بدو خدمت و در آموزشگاههای علمی - تخصصی اجراء می‌گردد. کلیه کارکنان مزبور دوره‌های تخصصی و تکمیلی را در طول خدمت و در فاصله هر ترفیع می‌گذرانند. این کارکنان با رعایت شرایط و ضوابط مورد نیاز برای تصدی مشاغل فرماندهی و مدیریت جزء می‌بایست دوره سرپرستی را طی نمایند.

کلیه کارکنان پیمانی که به صورت انتظامی با مدرک تحصیلی پایان متوسطه و پایین تر استخدام می‌گردند دوره عمومی انتظامی را حداقل به مدت چهارماه و کارکنان با مدرک تحصیلی کاردانی و بالاتر این دوره را حداقل به مدت دو ماه طی می‌نمایند. این کارکنان در صورت دارا نبودن تخصص و مهارت مورد نیاز نیروی انتظامی بلافاصله بعد از طی دوره عمومی انتظامی، دوره تخصصی را به مدت حداقل دو ماه متناسب با رسته‌های نیروی انتظامی طی می‌نمایند. این دوره‌ها در بدو خدمت حسب مورد در آموزشگاههای علمی تخصصی و دانشکده‌های علوم و فنون انتظامی اجراء می‌شود.

کلیه کارمندان پیمانی در بدو خدمت، دوره عمومی انتظامی را به مدت حداقل سه ماه و در صورت دارا نبودن مهارت و تخصص لازم یک دوره تخصصی به مدت حداقل یک ماه در آموزشگاههای علمی تخصصی طی می‌نمایند.

کلیه کارکنان پیمانی انتظامی و کارمند در طول خدمت و قبل از ترفیع یک دوره تخصصی - تکمیلی را متناسب با درجه یا رتبه در دانشکده‌های علوم و فنون، آموزشگاههای علمی تخصصی و واحدهای آموزشی می‌گذرانند.

کارکنان وظیفه در بدو خدمت دوره‌های عمومی انتظامی و تخصصی مورد نیاز را طی می‌نمایند. کارکنان وظیفه با مدرک تحصیلی کاردانی و بالاتر در صورت به کارگیری در تخصصهای منطبق با تحصیلات آنان از طی دوره تخصصی معاف می‌باشند. این دوره‌ها در مراکز آموزش عمومی اجرا می‌گردد.

دوره‌های کاردانی علوم و فنون انتظامی در رشته‌های مختلف تحصیلی به منظور تربیت نیروی متخصص مورد نیاز نیروی انتظامی در سطح کاردانی متناسب با رسته‌های نیروی انتظامی جهت کارکنان پایور انتظامی که با مدرک پایان دوره متوسطه از طریق مسابقه ورودی جذب گردیده‌اند در بدو خدمت به مدت حداقل چهار نیمسال تحصیلی در دانشکده‌های علوم و فنون تشکیل می‌گردد. برنامه آموزشی این دوره‌ها باید طوری تنظیم گردد که با طی دوره‌های آموزشی بعدی دانش آموختگان از عهده مشاغل ستوان سومی تا مشاغل مربوط به درجات سرهنگی برآیند.

دوره‌های کارشناسی علوم و فنون انتظامی در رشته‌های مختلف تحصیلی به منظور تربیت نیروی متخصص مورد نیاز نیروی انتظامی در سطح کارشناسی متناسب با رسته‌های نیروی انتظامی برای کارکنان پایور انتظامی که با مدرک پایان دوره متوسطه از طریق مسابقه ورودی جذب گردیده‌اند در بدو خدمت به مدت حداقل هفت نیمسال تحصیلی در دانشکده‌های علوم و فنون تشکیل می‌گردد. برنامه آموزشی این دوره‌ها می‌بایست طوری تنظیم گردد که دانش آموختگان از عهده مشاغل ستوان دومی برآمده و با کسب تجارب حاصله از خدمت و همچنین طی دوره‌های بعدی از عهده کلیه مشاغل بالاتر برآیند.

نیروی انتظامی می‌تواند تا بیست درصد (20%) از ظرفیت دوره‌های کاردانی و کارشناسی علوم و فنون انتظامی را به کارکنان پایور شاغل واجد شرایط خود اختصاص دهد. پذیرفته شدگان، از دوره عمومی انتظامی معاف و در زمان تحصیل بدون نصب درجه خواهند بود.

تغییر رشته تحصیلی ورودی‌های کاردانی و کارشناسی علوم و فنون انتظامی بر اساس تقاضای شخصی یا محرز گردیدن عدم توانمندی ادامه تحصیل در رشته مربوط بنا بر ضرورت و نیاز سازمان در صورت دارا بودن شرایط و ضوابط مورد نیاز فقط برای یک بار امکان‌پذیر می‌یاشد. شرایط و ضوابط مذکور در اساسنامه دانشکده‌های علوم و فنون انتظامی پیش‌بینی می‌گردد.

دوره‌های کارشناسی ارشد علوم و فنون انتظامی به منظور گسترش دانش و تربیت متخصصان و پژوهندگان در سطح کارشناسی ارشد متناسب با رسته‌های نیروی انتظامی برای کارکنان پایور با مدرک تحصیلی کارشناسی از طریق مسابقه ورودی در طول درجات سروانی و سرگردی یا رتبه همطراز به مدت حداقل سه نیمسال تحصیلی در دانشکده‌های علوم و فنون انتظامی تشکیل می‌گردد. برنامه آموزشی این دوره‌ها می‌بایست طوری تنظیم گردد که دانش آموختگان با آخرین تخصصها و یافته‌های علمی و مدیریتی متناسب با رسته مربوط و نیز با روشهای پژوهشی علمی آشنا شده تا توانمندی و مهارت لازم را برای مدیریت، تحقیق و تعلیم کسب نموده و از عهده مشاغل مربوط برآیند. دانش آموختگان این دوره از یک سال ارشدیت برخوردار می‌گردند.

نیروی انتظامی می‌تواند با تطبیق وضعیت دانشکده‌ها و محتوای دوره‌های تحصیلی مربوط در این قانون با مقررات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به دانش آموختگان دوره‌های کاردانی و کارشناسی مدرک کاردانی و کارشناسی و به دانش آموختگان دوره‌های کارشناسی ارشد علوم و فنون انتظامی و فرماندهی و مدیریت عالی مدرک کارشناسی ارشد و به دانش آموختگان دوره عالی امنیت، مدرک دکترا اعطاء نماید.

دوره‌های فرماندهی و مدیریت عالی انتظامی به منظور تربیت فرماندهان و مدیران نیروی انتظامی از طریق مسابقه ورودی برای کارکنان پایور در طول درجه سرگردی و سرهنگ دومی یا رتبه‌های همطراز در دانشکده فرماندهی و ستاد در سه سطح زیر تشکیل می‌گردد:

دوره عالی امنیت به منظور آموزش فرماندهان و مدیران عالی نیروی انتظامی در زمینه سیاست‌های داخلی و خط مشی کشور در امور امنیتی - انتظامی از طریق مسابقه ورودی به مدت حداقل سه نیمسال در دانشکده فرماندهی و ستاد نیروی انتظامی برای دانش آموختگان دوره فرماندهی و مدیریت عالی و دارندگان مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر که دوره کوتاه مدت فرماندهی و مدیریت عالی را طی نموده‌اند در درجه حداقل سرهنگی و رتبه همطراز تشکیل می‌گردد، برنامه آموزشی این دوره می‌بایست طوری تنظیم گردد که دانش آموختگان علاوه بر احراز شرایط لازم برای تصدی مشاغل فرماندهی و مدیریت عالی در نیروی انتظامی با روشهای علمی- پژوهشی آشنا شده تا توانمندی و مهارت علمی لازم را برای تحقیق، پژوهش و طراحی اجرای سیاستهای کلان امنیت عمومی و انتظامی کشور به دست آورند. دانش آموختگان این دوره از یک سال ارشدیت برخوردار می‌گردند.

کارکنان واجد شرایط آن دسته از دوره‌های مندرج در این قانون که دارای مسابقه ورودی هستند، حداکثر سه بار حق شرکت در آزمون هر یک از دوره‌ها را دارند.

به منظور اجرای دوره عمومی انتظامی دوره‌های کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد علوم و فنون انتظامی و همچنین دوره‌های تخصصی تکمیلی و دوره سرپرستی برای کارکنان پایور، دانشکده‌های علوم و فنون با رعایت تبصره (1) ماده (33) و پس از کسب مجوز از فرماندهی کل قوا ایجاد می‌گردند.

دانشکده فرماندهی و ستاد به منظور اجرای دوره‌های فرماندهی و مدیریت عالی انتظامی و دوره عالی امنیت تشکیل می‌گردد.

اساسنامه‌های هر یک از مراکز آموزشی نیروی انتظامی جهت تحقق اهداف دوره‌های مربوط و ایجاد شرایط لازم برای اجرای دوره‌ها، با رعایت مواد مندرج در این قانون توسط نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تدوین و از طریق ستاد کل به تصویب فرماندهی کل قوا می‌رسد.

کارکنان پایور انتظامی با مدرک تحصیلی پایان دوره متوسطه برای نیل به درجه ستوان سومی دوره کاردانی علوم و فنون انتظامی را پس از طی دوره عمومی انتظامی در بدو خدمت طی می‌نمایند. این کارکنان در طول خدمت ضمن طی دوره‌های تخصصی تکمیلی در هر ترفیع با رعایت شرایط و ضوابط برای تصدی مشاغل فرماندهی و مدیریت میانی از طریق مسابقه ورودی دوره فرماندهی و مدیریت عالی کوتاه مدت را در طول درجه سرگردی و سرهنگ دومی طی می‌نمایند.

کارکنان پایور انتظامی با مدرک تحصیلی پایان دوره متوسطه برای نیل به درجه ستوان دومی دوره کارشناسی علوم و فنون انتظامی را پس از طی دوره عمومی انتظامی در بدو خدمت طی می‌نمایند این کارکنان در طول خدمت ضمن طی دوره‌های تخصصی تکمیلی در طول هر ترفیع با رعایت شرایط و ضوابط می‌توانند در طول درجه سروانی و سرگردی دوره کارشناسی ارشد علوم و فنون و یا دوره فرماندهی و مدیریت عالی را در درجات سرگردی و سرهنگ دومی طی نمایند. دانش آموختگان دوره فرماندهی و مدیریت عالی بلند مدت می‌توانند در مسابقه ورودی دوره عالی امنیت شرکت نمایند. دانش آموختگان دوره‌های کارشناسی ارشد علوم و فنون برای شرکت در دوره‌های عالی امنیت ملزم به طی دوره کوتاه مدت فرماندهی و مدیریت عالی می‌باشند.

دانش آموختگان دوره‌های کاردانی و بالاتر که در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی برون سازمانی تحصیل نموده‌اند و به عنوان کارکنان پایور انتظامی استخدام گردیده‌اند، دوره عمومی انتظامی را در بدو خدمت به مدت حداقل سه ماه در دانشکده علوم و فنون طی نموده و در طول خدمت ضمن طی دوره‌های تخصصی تکمیلی برای تصدی مشاغل فرماندهی و مدیریت می‌توانند دوره‌های آموزشی مورد نیاز را برابر مفاد ماده (62) طی نمایند. این‌گونه کارکنان در صورت به کارگیری در مشاغل غیرمرتبط با رشته تحصیلی ملزم به طی یک دوره تخصصی متناسب با رسته‌های نیروی انتظامی حداقل به مدت سه ماه می‌باشند.

اعزام کارکنان به هر یک از دوره‌های آموزشی پیش‌بینی شده در این قانون مشروط به آن است که امکان و فرصت ادامه خدمت و بازدهی متناسب با مدت، کیفیت و اهمیت دوره آموزشی را حداقل به مدت دو برابر زمان تحصیل داشته باشند.

نیروی انتظامی می‌تواند بخشی از نیازهای تخصصی خود را با هماهنگی وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از طریق اخذ سهمیه و یا استخدام دانشجو از دانشگاهها و موسسات آموزشی خارج از نیروی انتظامی تامین نماید.

نیروی انتظامی می‌تواند به منظور مبادله علوم و تجربیات تخصصی در امور انتظامی و در قالب سیاستهای کلی کشور نسبت به اعزام کارکنان خود به سایر کشورها و قبول افراد نیروهای انتظامی آن‌ها جهت طی دوره‌های آموزشی مبادرت نماید.

نیروی انتظامی می‌تواند تجربیات مدون و نتایج تحقیقات علمی مرتبط و مورد نیاز خدمتی کارکنان را که ممتاز شناخته می‌شوند به عنوان بخشی از آموزشهای تخصصی تکمیلی طول خدمت پذیرفته و برای آن‌ها گواهی کفایت آموزش صادر نماید.

نیروی انتظامی می‌تواند به منظور ارتقاء تحصیلی کارکنان خود با استفاده از امکانات آموزش از راه دور نسبت به برگزاری تمام یا قسمتی از دوره‌های آموزشی موضوع ماده (33) این قانون با هماهنگی وزارتخانه‌های ذی ربط اقدام نماید.

تغییر رسته خدمتی کارکنان نیروی انتظامی در طول خدمت بر اساس ضوابط و رعایت ماده (28) این قانون مستلزم طی نمودن دوره‌های تخصصی مورد نیاز و یا قبولی در آزمون‌های مربوط به رسته جدید می‌باشد.

تطبیق آموزش کارکنان نیروی انتظامی که دوره‌های آموزشی خود را تا زمان تصویب این قانون بر اساس نظام آموزش قبل گذرانده و یا کارکنانی که به نیروی انتظامی منتقل شده‌اند با دوره‌های آموزشی مندرج در این قانون بر اساس دستورالعملی خواهد بود که توسط نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تهیه و از طریق ستاد کل به تصویب فرماندهی کل قوا خواهد رسید.

ترفیع عبارت است از نیل به درجه یا رتبه بالاتر برابر مقررات این قانون.

عناوین و ترتیب درجات کارکنان انتظامی به شرح زیر می‌باشد:

حداقل مدت توقف کارکنان پایور و پیمانی در هر یک از درجات و رتبه‌های موضوع این قانون چهار سال می‌باشد.

دانش آموختگان آموزشگاههای علمی - تخصصی موضوع این قانون که موفق به اخذ مدرک پایان دوره متوسطه مهارتی شده‌اند به درجه گروهبان یکمی و در نهایت به درجه سروانی نائل خواهند شد. در صورتی که کارکنان انتظامی مشمول این ماده در طول خدمت از ارشدیت یا درجه تشویقی برخوردار شوند، به همان میزان و حداکثر به درجه سرگردی ارتقاء می‌یابند.

دانش آموختگان دوره کاردانی دانشکده‌های علوم و فنون انتظامی به درجه ستوان سومی و در نهایت به درجه سرهنگی خواهند رسید.

دانش آموختگان دوره کارشناسی دانشکده‌های علوم و فنون انتظامی به درجه ستوان دومی نائل می‌گردند.

چنانچه در اساسنامه‌ها (موضوع ماده «60» این قانون) طول هر یک از دوره‌های آموزشی بدو خدمت بر اساس نیاز نیروی انتظامی بیش از حداقل زمان مقرر در این قانون تعیین شود، کارکنان تحت آموزش پس از گذشت حداقل زمان مقرر، استحقاق نیل به درجه مربوط و برخورداری از حقوق و دیگر امتیازات درجه را خواهند داشت، لیکن نصب درجه، موکول به اتمام دوره آموزشی خواهد بود.

وضعیت ترفیعات کارکنان انتظامی دانش آموخته مدارس و موسسات آموزش عالی و دانشگاهها پس از استخدام و طی دوره آموزش انتظامی، حسب مورد تابع مقررات مندرج در مواد (75) و (76) این قانون خواهد بود.

با کارکنان انتظامی که در طول خدمت موفق به اخذ و ارائه مدارک تحصیلی کاردانی و بالاتر مورد نیاز و قابل قبول نیروی انتظامی شوند به ترتیب زیر رفتار می‌شود:

کارکنان پیمانی پس از طی دوره آموزش لازم به درجات یا رتبه‌های زیر نائل می‌شوند:

کارکنان وظیفه از نظر نیل به درجات، تابع مقررات خدمت وظیفه عمومی می‌باشند.

اولین رتبه خدمتی و وضعیت ترفیعاتی کارمندان موضوع بند (الف) ماده (19) این قانون پس از استخدام و طی دوره آموزشی مربوط حسب مورد به قرار زیر است:

با کارمندانی که در طول خدمت موفق به اخذ و ارائه مدرک تحصیلی کاردانی و بالاتر مورد نیاز و قابل قبول نیروی انتظامی شوند، به شرح زیر رفتار می‌شود:

اولین رتبه کارمندان موضوع بند (ب) ماده (19) این قانون که با مهارت لازم در یکی از رده‌های یک تا سه برای مشاغلی استخدام شده یا می‌شوند که از نظر پیچیدگی و سختی کار در یکی از گروههای یک تا سه قرار دارند به شرح زیر می‌باشد:

تعداد رتبه‌ها برای کارمندان موضوع این قانون، (20) رتبه می‌باشد.

کارمندانی که دوره‌های آموزشی را در بدو استخدام در نیروی انتظامی طی نمایند، چنانچه دوره آموزشی منجر به اخذ مدرک تحصیلی در مقطع بالاتر نشده باشد، به ازاء هر سال آموزش از دو سال ارشدیت و هر دو سال آموزش از یک رتبه بالاتر برخوردار می‌گردند.

ترفیع کارکنان با رعایت مقررات این قانون منوط به تصویب مقامات زیر خواهد بود:

وضعیت کارکنان شاغل در کلیه مراحل خدمتی، توسط نیروی انتظامی مورد ارزشیابی قرار می‌گیرد تا نتیجه آن‌ها در ترفیعات و انتصابات ملاک عمل واقع شود.

تایید وضعیت کارکنان در هر یک از ارزیابی‌های سه‌گانه موضوع ماده (88) فقط برای مورد استعلامی ملاک عمل است و در خصوص سایر مواردی که بر طبق آیین‌نامه‌های مربوطه نیاز به ارزیابی است جداگانه اقدام می‌شود.

کارکنان می‌توانند نسبت به نتایج ارزیابی سه‌گانه موضوع تبصره ماده (88) که در مورد آنان اعلام می‌شود اعتراض نمایند، در این صورت اعتراض آنان همراه با دلایل و مستندات مربوطه توسط هیات موضوع ماده (122) رسیدگی و تصمیم نهایی اتخاذ خواهد شد.

کارکنان در راس موعد قانونی به ترفیع مربوط نائل می‌شوند مگر این که فاقد شرایط ترفیع باشند و یا عدم کارائی و یا عدم صلاحیت آنان بر اساس آیین‌نامه‌های موضوع ماده (88) قبلا اعلام شده باشد.

کارکنان قبل از هر ترفیع یا همزمان با آن باید در شغل سازمانی بالاتر منصوب شده باشند مگر در مورد آن دسته از کارکنانی که شغل آنان دارای محل سازمانی سیال باشد.

اعطاء ارشدیت به کارکنانی که از خود رشادت، فداکاری، تلاش، ابتکار و خلاقیت فوق العاده و ارزنده نشان می‌دهند تابع شرایط عمومی ترفیعات نبوده و بدون ارزیابی‌های سه‌گانه موضوع ماده (88) با پیشنهاد مستند فرماندهان یا مسوولان مربوط و تصویب مقامات مصرحه در ماده (87) این قانون خواهد بود.

در موارد استثنایی به منظور تامین نیازمندیهای سازمان و حفظ تعادل در سلسله مراتب در مشاغل حساس ممکن است کارکنان انتظامی و کارمندان با پیشنهاد فرمانده نیروی انتظامی و تصویب فرماندهی کل قوا حداکثر تا دو درجه یا دو رتبه موقت ترفیع یابند.

وضع ترفیع کارکنانی که تحت تعقیب قانونی قرار می‌گیرند به شرح زیر خواهد بود:

انتصاب کارکنان در مشاغل غیرمرتبط با رسته آنان ممنوع است.

کارکنان باید در محل سازمانی مناسب با درجه یا رتبه خود منصوب شوند. در صورت نیاز و در مواقع لزوم حداکثر تا دو درجه یا رتبه بالاتر از درجه یا رتبه خود منصوب خواهند شد. در هر حال انتصاب آنان در محلهای پائین تر از درجه یا رتبه آنان ممنوع است.

انتصاب و عزل فرماندهان و مدیران منصوب در محلهای سرتیپی و بالا با تصویب فرماندهی کل قوا و در مورد سایر کارکنان بر اساس اختیاراتی است که بنا به مورد در آئین نامه موضوع ماده (102) این قانون تعیین می‌گردد.

کارکنانی که به سبب عدم کارائی در شغل خود یا به علت ارتکاب جرم یا تخلف انضباطی از شغل خود عزل می‌شوند، مادامی که به ترفیع بعدی نائل نیامده‌اند انتصاب آنان در شغل بالاتر از شغل قبلی ممنوع است.

انتصاب اشخاص مامور به خدمت در مشاغل فرماندهی و مدیریت نیروی انتظامی جز در مواردی که با تصویب فرماندهی کل قوا یا جانشین فرماندهی کل قوا در امور نیروی انتظامی و وزیر کشور انجام می‌پذیرد، مجاز نمی‌باشد.

جز در مورد کارکنان منتسب و یا در حکم منتسب، هیچ یک از کارکنان پایور و پیمانی نباید بیش از دو ماه بدون شغل باشند.

جزئیات اجرائی این بخش در آئین نامه انتصابات که توسط نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تهیه و به تصویب فرماندهی کل قوا می‌رسد، تعیین خواهد شد.

وضعیت کارکنان مشمول این قانون در طول خدمت حسب مورد به شرح زیر خواهد بود:

خدمت آزمایشی - وضع خدمتی پایورانی است که برابر مقررات مربوط به خدمت پذیرفته شده و به منظور ارزیابی کارایی به مدت یک سال مرحله آزمایشی را می‌گذرانند.

خدمت آموزشی - وضع خدمتی کارکنانی است که بدون داشتن شغل سازمانی در یکی از موسسات یا مراکز آموزشی به هزینه نیروی انتظامی، آموزش می‌بینند.

حاضر به خدمت - وضع خدمتی کارکنانی است که برابر مقررات مربوط در یکی از مشاغل سازمانی عملا انجام وظیفه می‌نمایند.

خدمت تحت امر - وضع خدمتی کارکنانی است که توسط نیروی انتظامی جذب، آموزش، سازماندهی و تجهیز شده و از لحاظ انجام وظایفی خاص زیر نظر وزارتخانه‌ها، سازمانها، نهادها و موسسات دولتی و وابسته به دولت قرار می‌گیرند.

مامور - وضع کارکنانی است که برای مدت حداکثر یک سال در یکی از مشاغل سازمانی، غیر از شغل سازمانی خود و یا در شغل موقتی که در سازمان محلی برای آن پیش‌بینی نشده است، گمارده می‌شوند.

مامور به خدمت - وضع کارکنانی است که حداکثر به مدت دو سال به یکی از وزارتخانه‌ها یا نهادها یا سازمانهای دولتی و یا وابسته به دولت مامور می‌گردند.

مرخصی - وضع کارکنانی است که به مدت معین و به‌طور مجاز، به یکی از صور زیر در محل خدمت حضور نداشته باشند:

غایب - وضع کارکنانی است که بدون رعایت مقررات در محل خدمت حاضر نشوند.

فراری - وضع کارکنانی است که مدت غیبت آنان در زمان صلح از پانزده روز و در زمان جنگ از پنج روز تجاوز نماید. حقوق و مزایای این قبیل کارکنان از تاریخ غیبت قطع می‌گردد و کارکنان فراری پس از معرفی یا دستگیری بلافاصله شروع به خدمت نموده و به اتهام فرار آنان برابر مقررات کیفری مربوط رسیدگی می‌شود. وضعیت خدمتی کارکنان پایور و پیمانی که مرتکب فرار از خدمت شده‌اند به شرح زیر خواهد بود:

بازداشت - وضع کارکنانی است که برابر مقررات انضباطی بازداشت می‌شوند.

منتظر خدمت - وضع کارکنانی است که برابر مقررات مربوط به علت ارتکاب تخلفات انضباطی به‌طور موقت از کار برکنار شده باشند. مدت انتظار خدمت،جزء ایام خدمت برای ترفیع منظور نشده و تنها از نظر بازنشستگی منظور خواهد شد . کسور بازنشستگی این مدت بر اساس آخرین حقوق و مزایای آنان قبل از انتظار خدمت به صندوق بازنشستگی واریز خواهد شد.

بدون کار - وضع کارکنانی است که به یکی از علل زیر موقتا از کار برکنار می‌گردند:

منفصل از خدمت - وضع کارکنانی است که طبق احکام قطعی صادره از مراجع قضائی به‌طور دائم یا موقت از خدمت منفک می‌گردند. با کارکنان مذکور به شرح زیر رفتار می‌شود:

منتسب - وضعیت کارکنانی است که در یکی از حالتهای زیر از شغل خود منفک می‌گردند. مدت انتساب جزء مدت خدمت برای ترفیع منظور می‌گردد.

کارکنان نیروی انتظامی از نظر امور انضباطی تابع آئین نامه انضباطی نیروهای مسلح مصوب فرمانده کل قوا می‌باشند.

کارکنان به اقتضای ابراز لیاقت و شایستگی به شرح زیر مورد تشویق قرار می‌گیرند:

تنبیهاتی که به علت تخلفات کارکنان اعمال می‌شود به شرح زیر است:

کارکنان نسبت به آراء قابل اجراء هر یک از دو هیات می‌توانند ظرف یک ماه پس از ابلاغ به محاکم صالحه شکایت نمایند. آراء قطعی محاکم مذکور در هر صورت لازم الاجراء می‌باشد.

اعلام جرم نظامی علیه هر یک از کارکنان پایور و پیمانی جز در مواردی که مستقیما توسط سازمان قضائی کشف می‌شود و یا دارای شاکی خصوصی می‌باشد، فقط توسط فرماندهان انتظامی استانها و مقامات همطراز و بالاتر صورت می‌پذیرد. در صورتی که دلایل و مدارک وقوع جرم به دست نیامده و موضوع در زمره تخلف انتظامی باشد مراتب توسط فرماندهان یاد شده به هیاتهای موضوع مادتین (121) و (122) این قانون منعکس خواهد شد.

به شکایات کارکنان از رده‌های بالاتر در امور خدمتی تا فرمانده انتظامی استان یا روسا و مسوولین رده‌های همطراز به ترتیب سلسله مراتب رسیدگی می‌شود. در صورت اصرار شاکی به اعلام شکایت خود، مراتب در هیات موضوع ماده (121) این قانون مطرح می‌شود. رای هیات مذکور قابل تجدیدنظر در هیات موضوع ماده (122) است.

خدمت کارکنان در نیروی انتظامی به یکی از علل زیر پایان می‌یابد:

کارکنان در موارد زیر شهید محسوب می‌شوند و از یک روز قبل از شهادت به یک درجه یا رتبه بالاتر نائل می‌گردند:

کارکنانی که یک یا چند عضو خود یا بخشی از آن را برای همیشه از دست دهند یا بیش از یک سال از خدمت منفک و تحت معالجه قرار گیرند و یا به علت فقدان سلامتی تمام یا بخشی از توان کاری خود را از دست بدهند و تا یک سال کارآئی خود را بدست نیاورند چنانچه ناشی از موارد مذکور در ماده فوق باشد جانباز و در سایر موارد معلول شناخته می‌شوند. این کارکنان از نظر وضعیت خدمتی مشمول یکی از بندهای زیر خواهند بود:

جانبازان به تناسب آسیب وارده از یک ماه تا چهار سال ارشدیت برخوردار می‌گردند.

کارکنان مشمول این قانون با داشتن سی سال خدمت و یا شصت سال سن بازنشسته می‌شوند.

نیروی انتظامی در موارد استثنایی می‌تواند در صورت نیاز، کارکنان بازنشسته‌ای را که صلاحیت اعاده به خدمت داشته باشند و بیش از پنج سال از تاریخ بازنشستگی آنان نگذشته باشد با تمایل شخصی آنان و تصویب هیات مذکور در ماده (122) این قانون با درجه یا رتبه و قدمت خدمت قبل از بازنشستگی برای مدت محدود (حداکثر سه سال) به خدمت اعاده نماید.

کارکنان انتظامی بازنشسته، حق استفاده از لباس انتظامی را ندارند مگر در موارد خاصی که استفاده از آن از طرف نیروی انتظامی مجاز اعلام گردد.

کارکنان پس از انجام خدمت به میزان حداقل دو برابر مدت آخرین دوره آموزشی بعد از اتمام آن دوره مشروط بر اینکه حداقل دو برابر بیش از مجموع سنواتی که به هزینه نیروی انتظامی تحصیل کرده‌اند سابقه خدمت داشته باشند، می‌توانند تقاضای بازخریدی نمایند. تصویب این تقاضا به عهده مقامات مذکور در ماده (87) این قانون خواهد بود.

به کارکنانی که سوابق خدمتی آنان بازخرید می‌شود به ازاء هر سال خدمت قابل احتساب از نظر بازنشستگی مبلغی معادل یک و نیم برابر آخرین حقوق و مزایای ماهانه پرداخت خواهد شد. به کارکنانی که در اجرای ماده (147) بازخرید می‌گردند به ازاء هر سال خدمت سه برابر آخرین حقوق و مزایای ماهانه پرداخت خواهد شد.

مدت هر سال خدمت کارکنان در مناطق عملیاتی و مشاغل ویژه از نظر محاسبه پرداخت حقوق سنوات بازخریدی معادل یک سال و نیم محسوب می‌شود.

نیروی انتظامی می‌تواند در صورت نیاز، کارکنانی را که با تقاضای شخصی بازخرید شده‌اند و بیش از پنج سال از زمان برکناری تا تاریخ تقاضای اعاده به خدمت آن‌ها نگذشته باشد با تقاضای شخصی و تصویب مقامات مذکور در ماده (87) این قانون فقط برای یک بار با درجه یا رتبه و سابقه خدمت قبلی به خدمت اعاده نماید. این قبیل کارکنان می‌بایست وجوهی را که بابت بازخرید سوابق خدمتی مربوطه دریافت داشته‌اند مسترد نمایند.

در صورت درخواست هر یک از وزارتخانه‌ها، موسسات دولتی یا وابسته به دولت یا نهادهای انقلاب اسلامی، کارکنان چنانچه حداقل دو برابر مدت آخرین دوره آموزش، خدمت نموده باشند با تمایل شخصی و با تصویب مقامات مذکور در ماده (87) این قانون منتقل می‌گردند.

موارد فوت در حین انجام وظیفه یا به سبب آن به شرح زیر است:

فوت یا معلولیت در غیر از موارد مذکور در ماده (138) فوت یا معلولیت عادی محسوب می‌گردد.

برای تشخیص شهادت (با رعایت ماده (4) قانون اساسنامه بنیاد شهید انقلاب اسلامی - مصوب 27/2/1377)، جانبازی (با رعایت بند (2) قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی - مصوب 31/3/1374)، فوت در حین انجام وظیفه یا به سبب آن، فوت عادی و همچنین تشخیص موارد مختلف معلولیت، هیاتی با ترکیب زیر تشکیل می‌گردد:

چنانچه نظریه هیات مندرج در ماده فوق ظرف مدت سه ماه از تاریخ ابلاغ مورد اعتراض جانباز یا معلول یا یکی از وراث متوفی قرار گیرد صدور رای نهایی به عهده هیات تجدیدنظر که از مقامات زیر تشکیل می‌گردد خواهد بود:

آئین نامه اجرایی مواد (127)، (138)، (140) و (141) این قانون توسط نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تهیه و از طریق ستاد کل به تصویب فرماندهی کل قوا خواهد رسید.

استعفاء کارکنان در صورت تقاضای شخصی و تصویب مقامات مذکور در ماده (87) این قانون حسب مورد تابع یکی از بندهای زیر می‌باشد:

تصویب استعفاء در زمان جنگ و شرایط بحرانی و مواقعی که احتمال وقوع جنگ وجود دارد در اختیار فرماندهی کل قوا می‌باشد.

کارکنان مستعفی، در صورت نیاز نیروی انتظامی با تقاضای شخصی مشروط بر این که از تاریخ برکناری آنان تا زمان تسلیم تقاضا بیش از پنج سال نگذشته باشد، با تصویب مقامات مذکور در ماده (87) این قانون با حفظ درجه یا رتبه و قدمت خدمت قبل از استفعاء {استعفاء}می‌توانند برای یک بار به خدمت اعاده شوند. این کارکنان باید وجوهی را که بر اثر استعفاء دریافت داشته‌اند به نیروی انتظامی مسترد نمایند و همچنین وجوهی را که در زمان استعفاء به موجب ماده (143) این قانون پرداخت نموده‌اند، دریافت خواهند کرد.

کارکنانی که تا چهار سال پس از حداقل مدت توقف در درجه یا رتبه صلاحیت نیل به ترفیع را به دست نیاورند و همچنین کارکنانی که فاقد توانایی لازم برای انجام وظایف متناسب با درجه یا رتبه و تخصص مربوط باشند و نیز کارکنانی که ادامه خدمت آنان به مصلحت نیروی انتظامی نبوده و در حد اخراج نباشند با تشخیص هیات‌های رسیدگی موضوع ماده (121) و رعایت تبصره (9) ماده مزبور و نیز مفاد تبصره ماده (122) از خدمت معاف گردیده و با آنان به ترتیب زیر رفتار می‌شود: چنانچه حداقل بیست سال سابقه خدمت داشته باشند در ردیف بازنشستگان منظور خواهند شد و در غیر این صورت سوابق خدمتی آنان بر اساس مقررات این قانون بازخرید می‌گردد.

نیروی انتظامی می‌تواند در موارد حذف و یا تعدیل سازمان و تورم درجات، کارکنان مربوط را مشروط به این که در سایر نیروهای مسلح و ستاد کل و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح شغل مناسبی برای آنان وجود نداشته باشد با تصویب مقامات مذکور در ماده (87) این قانون با داشتن پانزده سال سابقه خدمت بازنشسته و کمتر از پانزده سال را بازخرید نماید. به مدت خدمت مشمولین این ماده فقط از نظر احتساب وجوه بازخریدی و حقوق بازنشستگی پنج سال اضافه می‌گردد لیکن در هر صورت سنوات موثر در حقوق بازنشستگی آنان از سی سال بیشتر نخواهد بود.

کارکنان در موارد زیر اخراج می‌گردند:

دریافتی ماهانه کارکنان پایور و پیمانی عبارت است از مجموع حقوق، مزایای مستمر و فوق العاده‌های شغل و سایر پرداختها.

حقوق کارکنان از حاصل‌ضرب مجموع عوامل ذیل در ضریب ریالی تشکیل می‌گردد:

ضریب ریالی مذکور در این قانون همواره معادل ضریب ریالی حقوق کارکنان نیروهای مسلح می‌باشد.

تعیین همطرازی مقامات نیروی انتظامی با مقامات مندرج در تبصره (2) ماده (1) قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب 13/6/1370 و برخورداری آنان از امتیازات متعلقه به استناد ماده مذکور بر اساس دستورالعملی خواهد بود که توسط نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تهیه و از طریق ستاد کل به تصویب فرماندهی کل قوا می‌رسد.

با توجه به سختی و کیفیت خاص خدمت در نیروی انتظامی و به منظور حفظ قدرت جذب نیروی انسانی حداقل و حداکثر حقوق مشمولین این قانون از حداقل و حداکثر حقوق مشمولین قانون استخدام کشوری مصوب 31/5/1345 بیست درصد (20 %) اضافه خواهد بود و در کلیه مواردی که نظام پرداخت یا اعداد حقوقی کارکنان نیروهای مسلح تغییر نماید، عوامل مندرج در این قانون به همان نسبت و به‌طور همزمان تغییر خواهد نمود و در صورت اصلاح گروه یا گروههای ورودی مشمولین قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب 13/6/1370 توسط هیات دولت واحد حق کارائی موضوع تبصره (1) ذیل بند (ب) ماده (150) با رعایت مفاد این ماده بر حسب مورد توسط هیات دولت یا ستاد کل برای همان مقطع یا مقاطع مشابه نیروی انتظامی افزایش می‌یابد.

اولین رتبه حقوقی کارکنان با توجه به مدارک تحصیلی قابل قبول و مورد نیاز نیروی انتظامی به شرح زیر تعیین می‌گردد :

اولین رتبه حقوقی کارمندان موضوع بند (ب) ماده (19) این قانون برابر است با رتبه خدمتی موضوع ماده (84) همین قانون.

به محصلینی که قبل از نیل به درجه یا رتبه در بدو استخدام دوره‌های آموزشی را طی می‌نمایند، ماهانه مبلغی به میزان یک دوم حقوق حاصله از عوامل مذکور در ماده (150) و بر اساس رتبه حقوقی مدرک تحصیلی اساس استخدام و سنوات قابل قبول آموزشی آنان تعیین و پرداخت می‌گردد.

کلیه کارکنان پایور پس از حداقل مدت توقف در درجه یا رتبه در صورت داشتن کارایی لازم به ازاء هر چهار سال توقف یک واحد به رتبه حقوقی آنان اضافه می‌شود. این افزایش برای دارندگان درجات امیری، دو واحد خواهد بود.

کارکنانی که با اجرای این قانون حقوق آنان در مقایسه با مجموع حقوق و فوق العاده‌های شغل و مزایای مستمر قبل از اجرای این قانون قبل از اعمال کسورات مربوط کاهش یابد مابه التفاوت مبلغ مزبور را تا رفع کاهش به عنوان مابه التفاوت تطبیق دریافت می‌نمایند. این تفاوت با هر گونه افزایش بعدی به همان میزان کاهش خواهد یافت.

در محاسبه حقوق پایه کارکنان، سنوات آموزشی بدو استخدام و همچنین سنوات خدمتی مازاد بر سی سال منظور خواهد شد. لیکن خدمت مذکور در ماده (179) این قانون حداکثر سی سال محاسبه می‌گردد.

مزایای مستمر کارکنان مبالغی است که به تناسب تعداد عائله تحت تکفل آنان به عنوان کمک هزینه مسکن و کمک هزینه عائله مندی پرداخت می‌گردد.

کمک هزینه عائله مندی عائله تحت تکفل کارکنان شاغل، بازنشسته و موظف مشمول این قانون طبق ماده (9) قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب 13/6/1370 مجلس شورای اسلامی و تغییرات و اصلاحات بعدی آن تعیین و پرداخت خواهد شد.

میزان کمک هزینه مسکن کارکنانی که از خانه‌های سازمانی استفاده نمی‌کنند و میزان اجاره بهای خانه‌های سازمانی باید به نحوی تعیین گردد که با توجه به اجاره بهای مسکن در سطح جامعه، به کارکنان استفاده‌کننده از خانه‌های سازمانی و سایرین به میزان واحدی در امر مسکن کمک شود.

میزان کمک هزینه مسکن کارکنان شاغل که از خانه‌های سازمانی استفاده نمی‌نمایند با توجه به عائله تحت تکفل آنان مبلغی معادل حاصل‌ضرب یک سیصدم عدد حداقل حقوق مندرج در تبصره بند (الف) ماده (150) این قانون در ضریب منطقه‌ای در متراژ زیربنای مسکن متناسب با عائله بشرح زیر تعیین و محاسبه می‌گردد: ردیف تعداد عائله تحت تکفل متراژ زیر بنای مسکن متناسب با عائله 1 مجرد 50 متر مربع 2 یک نفر 70 متر مربع 3 دو نفر 90 متر مربع 4 سه نفر 100 متر مربع 5 چهار نفر 130 متر مربع 6 پنج نفر و بیشتر 150 متر مربع

حقوق و مزایای کارکنان وظیفه، همواره برابر «قانون چگونگی پرداخت حقوق کارکنان وظیفه نیروهای مسلح مصوب 5/7/1375» و قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب 29/7/1363 و اصلاحات بعدی آن‌ها محاسبه و پرداخت خواهد شد.

فوق العاده‌های شغل به مزایای شغل، فوق العاده خاص و فوق العاده سختی کار انتظامی گفته می‌شود که مشمول کسور بازنشستگی قرار می‌گیرند.

به کارکنان نیروی انتظامی ماهانه مبلغی با در نظرگرفتن نوع و شرایط شغل، خطرات، مسوولیت، فرسودگی ناشی از شغل و کیفیت کار به عنوان مزایای شغل پرداخت می‌گردد.

به موجب ماده (6) قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب 13/6/1370 به منظور جذب و نگهداری نیروهای مناسب برای مشاغل تخصصی و مدیریتی نیروی انتظامی فوق العاده خاص (جذب) پرداخت می‌گردد.

علاوه بر پرداخت مزایای شغل و فوق العاده خاص، با توجه به ماموریتهای ویژه نیروی انتظامی و مسوولیتهای ناشی از ارتباط مستمر کارکنان با مردم و نیز شرایط محیطی و اجتماعی و ضریب بالای آسیب‌پذیری آنان، ماهانه مبلغی معادل سی درصد (30 %) حقوق و مزایای شغل تحت عنوان «فوق العاده سختی کار انتظامی » به کارکنان نیروی انتظامی پرداخت می‌گردد. فوق‌العاده یادشده مزایای مستمر تلقی می‌شود.

نیروی انتظامی حداکثر ظرف سه ماه آیین‌نامه اجرایی این بخش را تهیه و توسط وزارت کشور با هماهنگی ستاد کل به تصویب هیات وزیران می‌رساند.

کلیه کسورات مربوط به بازنشستگی، بیمه درمانی، بیمه عمر و حوادث و پس انداز اعم از سهم کارکنان و سهم دولت برابر قوانین و مقررات مربوط (مورد تسری به نیروی انتظامی) محاسبه و به صندوقهای ذی ربط واریز خواهد شد.

دریافتی ماهانه کارکنان منتسب بر حقوق و مزایای مستمر کارکنان حاضر به خدمت همطراز آنان و آخرین فوق العاده‌های شغل محاسبه و پرداخت می‌گردد.

میزان دریافتی کارکنان مامور در داخل نیروی انتظامی بر مبنای حقوق درجه یا رتبه مربوط و فوق العاده‌های شغل جدید آنان محاسبه می‌گردد.

کارکنان بازنشسته‌ای که به موجب ماده (131) این قانون به خدمت اعاده می‌گردند از تاریخ اعاده به خدمت حقوق بازنشستگی آنان قطع شده و از حقوق درجه یا رتبه خود و فوق العاده‌های شغل مربوط که در آن انجام وظیفه خواهند کرد استفاده می‌نمایند و از نظر کلیه امور استخدامی مانند سایر شاغلین خواهند بود.

میزان دریافتی ماهانه کارکنان منتظر خدمت بر مبنای دو سوم و کارکنان بدون کار یک دوم حقوق درجه یا رتبه آنان محاسبه و تعیین می‌گردد.

پاداش، هزینه سفر، فوق العاده ماموریت در داخل و خارج از کشور و فوق العاده‌های انتقال، محل خدمت، بدی آب و هوا و محرومیت از تسهیلات زندگی به میزان مشمولین قانون استخدام کشوری به کارکنان پرداخت می‌گردد.

جز در زمینه نگهبانی و مواردی که کارکنان از فوق العاده ماموریت استفاده می‌نمایند در مواردی که به تشخیص بالاترین مقام نیروی انتظامی ادامه کار کارکنان در غیر ساعات خدمت ضرورت پیدا کند با در نظر گرفتن افزایش بازده کار به تناسب افزایش ساعات خدمت اضافه کار پرداخت می‌گردد. میزان اضافه کار طبق آئین نامه‌ای خواهد بود که به‌وسیله نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

کارکنان شاغل و بازنشسته نیروی انتظامی از نظر دریافت کمک هزینه‌های ازدواج و فوت تابع قانون و مقررات استخدام کشوری مصوب 31/3/1345 خواهند بود.

تهیه و تامین لباس آن عده از کارکنان که الزاما بایستی از لباس متحدالشکل استفاده نمایند و یا مشاغل آنان ایجاب می‌نماید که لباس خاصی بپوشند و همچنین خوراک و سایر هزینه‌های ضروری آنان در صورتی که ضرورت و مقتضیات خدمتی ادامه خدمت روزانه کارکنان را ایجاب نماید، بر عهده نیروی انتظامی خواهد بود.

حقوق بازنشستگی، حقوق وظیفه و حقوق مستمری عبارت است از وجوهی که حسب مورد به بازنشستگان، از کارافتادگان و عائله تحت تکفل کارکنان برابر مقررات مربوط از صندوق بازنشستگی نیروی انتظامی به‌طور ماهانه پرداخت می‌گردد.

دریافت حقوق بازنشستگی یا وظیفه و سهمیه مستمری تواما ممنوع بوده و در این حالت فقط مبلغ بیشتر پرداخت خواهد شد.

فرزندانی که یکی از والدین آن‌ها فوت شود حق دریافت سهمیه مستمری از حقوق وی را خواهند داشت اگر چه پدر یا مادر آن‌ها که در حال حیات است به هر عنوان حقوق یا حقوق بازنشستگی یا وظیفه از دولت دریافت دارد.

حقوق شهدا، جانبازان از کارافتاده و مفقودالاثر انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی بر اساس قانون حالت اشتغال مستخدمین شهید، جانباز از کارافتاده و مفقودالاثر انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی مصوب 30/6/1372 مجلس شورای اسلامی تعیین و افزایش حقوق پایه با ضریب پنج درصد (5 %) تا رسیدن به شرایط عمومی بازنشستگی (سی سال خدمت) محاسبه و پس از خاتمه سی سال مطابق قوانین و مقررات مربوط به حقوق مستمری تعیین و به عائله تحت تکفل آنان پرداخت می‌گردد.

میزان حقوق وظیفه، جانبازان موضوع بند (ب) ماده (128) این قانون چنانچه در شمول قانون حالت اشتغال مستخدمین شهید، جانباز از کارافتاده و مفقودالاثر انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی قرار نگیرند به شرح زیر تعیین می‌گردد:

میزان حقوق وظیفه و حقوق مستمری بگیران کارکنانی که بنا به تشخیص کمیسیون مندرج در ماده (140) این قانون در هر یک از موارد پیش‌بینی شده در ماده (138) این قانون در حین انجام وظیفه یا به سبب آن معلول یا فوت شوند به شرح زیر تعیین می‌گردد:

میزان حقوق وظیفه و حقوق مستمری بگیران کارکنانی که به تشخیص کمیسیون مندرج در ماده (140) این قانون به‌طور عادی معلول یا فوت می‌شوند به شرح زیر تعیین می‌گردد:

با کارکنان بازنشسته در صورتی که جانباز از کارافتاده و یا شهید و یا مفقودالاثر شوند حسب مورد برابر مواد (179) و (183) این قانون رفتار خواهد شد و در صورت فوت آخرین حقوق بازنشستگی استحقاقی به عنوان حقوق مستمری به مستمری بگیران آن‌ها پرداخت خواهد گردید.

کارکنان وظیفه دوره احتیاط و ذخیره که قبل از خدمت از کارکنان دولت بوده‌اند در صورت شهادت، جانباز شدن، فوت و یا معلولیت، حقوق مستمری و وظیفه آنان برابر مقررات این قانون بر مبنای آخرین حقوق دریافتی از سازمان مربوطه و از بودجه همان سازمان پرداخت خواهد شد و چنانچه حقوق آنان در سازمان مربوطه کمتر از حقوق کارکنان پایور همطراز آنان باشد حقوق مستمری و وظیفه بر مبنای حقوق کارکنان پایور همطراز محاسبه شده و مابه التفاوت آن از اعتباری که بدین جهت همه ساله در بودجه نیروی انتظامی منظور می‌شود، پرداخت خواهد شد.

هرگاه سابقه خدمت جانبازان موضوع ماده (183) این قانون و معلولینی که از حقوق وظیفه استفاده می‌نمایند کمتر از بیست سال باشد حقوق وظیفه مقرره را از بودجه نیروی انتظامی دریافت نموده و سالانه مبلغی معادل افزایش حقوق پایه مربوطه استفاده خواهند کرد و کسور بازنشستگی به صندوق مربوطه واریز و پس از رسیدن به بیست سال خدمت، از مبلغی معادل آخرین حقوق دریافتی از صندوق بازنشستگی نیروی انتظامی برخوردار خواهند شد.

در صورتی که حقوق مستمری بگیران بیش از حقوق بازنشستگی باشد تا میزان حقوق بازنشستگی بر مبنای سنوات خدمت از صندوق بازنشستگی نیروی انتظامی و مازاد آن از محل اعتباراتی که بدین منظور همه ساله در بودجه نیروی انتظامی منظور می‌گردد پرداخت خواهد شد. دولت مکلف است کمبود بودجه صندوق بازنشستگی نیروی انتظامی را از نظر جبران پرداخت حقوق وظیفه جانبازان و مستمری بگیران که احکام خاصی در مورد آن‌ها پیش‌بینی شده است همه ساله در لایحه بودجه کل کشور منظور نماید.

به عائله تحت تکفل آن گروه از کارکنان نیروهای مسلح که پس از سال 1368 با داشتن حداقل پانزده سال تمام سابقه خدمت بر اساس نظر مراجع قضائی و هیاتهای مربوط به رسیدگی به تخلفات نیروهای مسلح اخراج شده‌اند بر اساس نظر هیاتهای یاد شده، ماهانه وجوهی معادل سه پنجم حقوق بازنشستگی آنان پرداخت می‌شود.

مستمری بگیران مشمول این قانون عبارتند از:

حقوق مستمری بگیران بر اساس آخرین سوابق خدمتی یا اظهارنامه‌ای که از طرف کارکنان برابر ماده (191) این قانون تنظیم می‌گردد به‌طور مساوی بین آنان تقسیم خواهد شد.

چنانچه هر یک از مستمری بگیران فوت شود و یا شرایط دریافت حقوق مستمری را از دست بدهد سهم وی به سهم سایر مستمری بگیران افزوده خواهد شد.

جانبازان و خانواده‌های شهدا، علاوه بر دریافت حقوق وظیفه و مستمری از نظر کلیه خدمات رفاهی و مزایای دیگر مانند سایر جانبازان و شهدا در سطح کشور، به ترتیب تحت پوشش بنیاد شهید و امور ایثارگران قرار می‌گیرند.

به کارکنانی که خدمت آنان پایان می‌پذیرد و به مستمری بگیران کارکنانی که شهید یا فوت می‌شوند به میزان مدتی که در طول مدت خدمت از مرخصی استحقاقی استفاده نکرده باشند معادل تمام مدت مرخصی استفاده نشده بر اساس آخرین حقوق و مزایای آنان از محل اعتباراتی که بدین منظور همه ساله در بودجه دستگاههای ذی ربط منظور می‌گردد پرداخت خواهد شد.

هرگاه حقوق ماهانه کارکنان شاغل اضافه گردد به همان نسبت که در قانون آورده می‌شود حقوق بازنشستگان، وظیفه بگیران و مستمری بگیران اضافه خواهد شد و مبلغ اضافی از محل بودجه نیروی انتظامی تامین می‌گردد.

کسانی که از حقوق بازنشستگی و یا حقوق وظیفه برخوردارند در صورت ترک تابعیت با عائله تحت تکفل آنان برابر مستمری بگیران فوت عادی رفتار می‌گردد.

در صورتی که میزان صدمات وارده به جانبازان و معلولین حین انجام وظیفه یا به سبب آن در حدی باشد که به تایید کمیسیون عالی پزشکی نیروی انتظامی در انجام کارهای روزانه زندگی محتاج کمک و معاضدت عملی دیگران باشند و در آسایشگاه جانبازان نگهداری نشوند بر حسب مورد و متناسب با میزان از کارافتادگی از حقوق نگهداری برخوردار خواهند شد. آئین نامه اجرایی این ماده و همچنین میزان هزینه درمان مبتلایان به بیماریهای سرطان و تالاسمی و سایر بیماریهای خاص توسط نیروی انتظامی و با هماهنگی وزارت کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

کارکنان نیروی انتظامی می‌توانند علاوه بر استفاده از درمانگاهها و بیمارستانهای این نیرو و امکانات سازمان تامین خدمات درمانی، از خدمات بیمه مکمل درمان نیز بهره مند شوند.

نیروی انتظامی حتی المقدور ضمن تامین خانه‌های سازمانی موظف است کمبود آن را از طریق ارائه تسهیلاتی مانند پرداخت ودیعه مسکن و وام مسکن در جهت کمک به معیشت کارکنان شاغل تامین نماید. دولت مکلف است همه ساله اعتبارات مربوط به این ماده را در بودجه نیروی انتظامی منظور نماید.

نیروی انتظامی موظف است کلیه کارکنان خود را در قبال حوادثی که منجر به شهادت، فوت، بیماری، نقص عضو یا از کارافتادگی آنان می‌گردد بیمه نماید.

نیروی انتظامی موظف است کارکنان خود را در قبال حوادثی که در ارتباط با انجام وظیفه سبب پرداخت دیه یا جبران خسارت می‌گردد بیمه نماید. آیین‌نامه اجرائی این ماده به پیشنهاد نیروی انتظامی با هماهنگی ستاد کل تهیه می‌شود و از طریق وزارت کشور به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

نیروی انتظامی متناسب با امکانات موظف است خدمات فرهنگی، ورزشی و رفاهی به ایثارگران، بازنشستگان و کارکنان شاغل و خانواده تحت تکفل آنان ارائه نماید.

کارکنان تطبیق شده با دستورالعمل تعیین جایگاه خدمتی پاسداران کمیته انقلاب اسلامی مصوب فرماندهی کل قوا و نیز کارکنان تطبیق شده با قانون ارتش مصوب 7/7/1366 از حیث تطبیق درجه، رتبه یا ارشدیت مشمول دستورالعمل و قانون مذکور و اصلاحات بعدی آن‌ها خواهند بود.

سنوات خدمتی کارکنان کمیته انقلاب اسلامی برابر دستورالعمل تعیین جایگاه خدمتی پاسداران کمیته انقلاب اسلامی مصوب فرماندهی کل قوا حسب مورد از تاریخ تاسیس این نهاد (23/11/1357) جزء سنوات خدمت رسمی آنان محسوب گردیده و دولت موظف است پس از تصویب این قانون، کسور بازنشستگی کارکنان مذکور را تا تاریخ 12/1/1370 اعم از سهم دولت و کارکنان به صندوق بازنشستگی نیروی انتظامی پرداخت نماید.

کارکنانی که سابقه خدمت در وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی یا وابسته به دولت و یا نهادهای انقلاب اسلامی داشته و سوابق خدمتی آنان به نیروی انتظامی منتقل شده است، سابقه خدمتی مذکور جزو سنوات خدمتی آنان محسوب خواهد شد.

تطبیق کارکنان موضوع تبصره ماده (1) قانون نیروی انتظامی مصوب 27/4/1369 با این قانون برابر دستورالعملی خواهد بود که توسط نیروی انتظامی تهیه و پس از تایید وزارت کشور از طریق ستاد کل به تصویب فرماندهی کل قوا خواهد رسید.

نیروی انتظامی موظف است تطبیق وضعیت و ادامه خدمت کارکنان روزمزد و قراردادی که قبل از تاریخ 1/1/1370 و همچنین تطبیق وضعیت و ادامه خدمت داوطلبان غیرنظامی (جوانمردان) که در اجرای قانون مربوط به وضع خدمتی داوطلبان غیرنظامی که در مناطق عملیاتی با نیروهای مسلح همکاری می‌نمایند مصوب 14/10/1360 قبل از تاریخ 7/7/1366 به کار گرفته شده‌اند و به علت نیاز سازمان به خدمت خود ادامه داده‌اند را ظرف مدت شش ماه تعیین وضعیت نماید.

نیروی انسانی مورد نیاز سازمانهای عقیدتی سیاسی و حفاظت اطلاعات در چهارچوب جداول سازمانی مصوب توسط نیروی انتظامی تامین می‌گردد.

روسای سازمانهای عقیدتی سیاسی و حفاظت اطلاعات در زمینه امور نیروی انسانی کارکنان خود از اختیاراتی معادل فرمانده نیروی انتظامی برخوردار می‌باشند.

در اجرای بند (8) ماده (4) قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب 27/4/1369، انجام وظایفی که به عنوان ضابط قوه قضائیه به عهده نیروی انتظامی است و همچنین هزینه‌های مزبور در جهت ماموریتها و نگهداری و بدرقه متهمین طبق آئین نامه‌ای خواهد بود که با مشارکت وزارت دادگستری، وزارت کشور و نیروی انتظامی تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

نیروی انتظامی موظف است کلیه آئین نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و اساسنامه‌های مندرج در این قانون را جز در مواردی که مهلت مشخصی برای آن‌ها تعیین شده است حداکثر ظرف مدت یک سال تهیه و در سیر مراحل تصویب قرار دهد.

اختیارات فرماندهی کل قوا محدود به موارد مصرحه در این قانون نمی‌باشد.

جانشین فرمانده کل قوا در امور نیروی انتظامی و وزیر کشور، در مورد آن دسته از موارد مندرج در این قانون که موکول به تصویب فرماندهی کل قوا گردیده است، در صورت تفویض اختیار، اعمال اختیارات خواهد نمود.