رای شماره 734 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب 26، 28 و 38 بدوی با موضوع مزایای مقرر در بندهای (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران قابل تسری به مستخدمینی نیست که پس از دوران دفاع مقدس در مناطق عملیاتی اشتغال یافته‌اند، اعم از اینکه مستخدمین فوق در حال حاضر مشغول به خدمت باشند و یا به هر نحوی از خدمت منفک شده باشند.»

شماره 0003804 – 3/5/1401 جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140109970905810734 مورخ 7/4/1401 با موضوع «مزایای مقرر در بندهای (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران قابل تسری به مستخدمینی نیست که پس از دوران دفاع مقدس در مناطق عملیاتی اشتغال یافته‌اند، اعم از اینکه مستخدمین فوق در حال حاضر مشغول به خدمت باشند و یا به هر نحوی از خدمت منفک شده باشند. بنا به مراتب فوق رای به رد شکایت صادر شده صحیح و منطبق با موازین قانونی است.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 7/4/1401 شماره دادنامه: 734 شماره پرونده: 0003804 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض: آقای یداله اسمعیلی فرد (مدیر کل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری) موضوع تعارض: اعلام تعارض در آراء صادر شده از سوی شعب دیوان عدالت اداری گردشکار: در خصوص دادخواست اشخاص به خواسته الزام سازمان تامین اجتماعی به برقراری حقوق و مزایای مناطق عملیاتی موضوع بندهای (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، شعب دیوان عدالت اداری آرای متفاوتی صادر کرده‌اند. گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است: الف: شعبه 26 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای حمید اسماعیلی چقابلکی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به برقراری حقوق و مزایای مناطق عملیاتی و پرداخت معوقات، به موجب دادنامه شماره 140031390000618815 مورخ 1400/3/9 به شرح زیر، به ورود شکایت رای صادر کرده است: "نظر به اینکه به موجب بندهای (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و تبصره ذیل آن دستگاه‌های مشمول موظفند نسبت به صدور احکام پرداخت برای کارکنان شاغل در مناطق عملیاتی دفاع مقدس بر اساس محدوده اعلامی ستاد کل نیروهای مسلح به سازمان برنامه و بودجه کشور و پس از تامین اعتبار لازم از سال اول اجرای قانون برنامه ششم توسعه کشور اقدام نمایند و با توجه به اینکه به موجب نامه مورخ 1397/12/29 رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در خصوص تعیین مناطق عملیاتی دفاع مقدس شهر کرمانشاه و بخش مرکزی شهرستان کرمانشاه به عنوان منطقه عملیاتی تعیین گردیده و با توجه به حکم کارگزینی ارائه شده شاکی در سازمان تامین اجتماعی شهر کرمانشاه اشتغال به کار دارد. لذا مشمول فوق‌العاده پیش‌بینی شده در بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری گردیده و به استناد ماده 10 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت صادر و اعلام می‌شود. رای صادره وفق ماده 65 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است." رای مذکور به موجب دادنامه شماره 140031390002124268 مورخ 1400/8/23 صادر شده از شعبه 30 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است. ب: شعبه 28 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای سید عزیز مستطابی به طرفیت اداره کل تامین اجتماعی استان خوزستان و به خواسته الزام به پرداخت فوق‌العاده شغل کارمندان شاغل در مناطق جنگ زده، به موجب دادنامه شماره 140031390001147442 مورخ 1400/5/10 به شرح زیر به رد شکایت رای صادر کرده است : "نظر به اینکه حقوق و مزایای مصرح در بندهای (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه صرفا به شاغلان مناطق عملیاتی دفاع مقدس تسری پیدا می‌نماید و با عنایت به اینکه حسب قانون استفساریه بند (ج) ماده 112 قانون یاد شده و نیز بخشنامه ستاد کل نیروهای مسلح، بازه زمانی دفاع مقدس را از مورخ 1359/6/31 لغایت 1367/5/27 اعلام نموده‌اند و بر این اساس حقوق و مزایای مورد نظر به کارکنانی پرداخت می‌شود که در آن بازه زمانی در آن مناطق اشتغال به کار داشته‌اند و با توجه به اینکه شاکی بعد از اتمام دوره دفاع مقدس (تاریخ مذکور) اشتغال به کار یافته لذا مشمول قانون یاد شده نمی‌باشد و پرداخت حقوق و مزایای مربوطه نیز فاقد توجیه قانونی است. بنابراین شکایت مطروحه غیر موجه تشخیص و مستندا به ماده 10 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد آن صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد." متعاقب تجدیدنظر خواهی آقای سید عزیز مستطابی، شعبه 30 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری، ضمن پذیرش تجدیدنظر خواهی و نقض رای بدوی، به موجب دادنامه شماره 140031390002124875 مورخ 1400/8/23، به شرح زیر به ورود شکایت رای صادر کرده است: "نظر به اینکه خواسته تجدیدنظر خواه اعمال بند (ث) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه بوده و اینکه مطابق این بند شاغلین در مناطق عملیاتی مشمول دریافت مزایای بند (ث) می‌باشند لذا صرف نظر از اینکه قانون مورد استناد شعبه بدوی ناظر به بند (ج) ماده 112 بوده، ضمن پذیرش تجدیدنظر خواهی مستندا به ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و تبصره ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه رای معترض‌عنه نقض و حکم الزام سازمان به پرداخت مزایای بند (ث) ماده 112 از 1396/1/1 صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی است." ج: شعبه 38 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای کیوان رضایی به طرفیت اداره کل تامین اجتماعی استان کرمانشاه و به خواسته الزام به برقراری حقوق و مزایای مناطق عملیاتی (جنگی) و پرداخت معوقات، به موجب دادنامه شماره 140031390000633890 مورخ 1400/3/10 به شرح زیر به ورود شکایت رای صادر کرده است: "1 براساس بند یک ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری «فوق‌العاده مناطق کمترتوسعه یافته و بدی آب و هوا برای مشاغل تخصصی که شاغلین آن دارای مدارک تحصیلی ارشد و بالاتر می‌باشند تا به میزان بیست و پنج درصد امتیاز حقوق ثابت و برای سایر مشاغل تا بیست درصد حقوق ثابت هر کدام از کارمندان واجد شرایط پرداخت خواهد شد»،2 به استناد بند (ث) ماده 112 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه به منظور جبران عقب ماندگی‌های استانهای مناطق عملیاتی دفاع مقدس، سازمان برنامه و بودجه و سازمان اداری استخدامی کشور موظفند اعتبار لازم برای اعمال سقف فوق‌العاده پیش‌بینی شده در بند یک ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری را برای کارکنان شاغل در این مناطق از سال اول اجرای قانون برنامه تامین و اعمال نمایند.3 بنابر بند (ج) همین ماده، این دو سازمان یادشده، مکلفند نسبت به صدور احکام پرداخت مزایای شاغلان مناطق عملیاتی دفاع مقدس، برابر جداول و ضوابط ابلاغی سال 1376 از سال دوم برنامه ششم توسعه، اقدام نمایند. البته مستفاد از قانون تفسیر بند (ج) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه مصوب 1399/9/11 ، مزایای موضوع این بند، تنها به مستخدمینی تعلق می‌گیرد که از زمان شروع دفاع مقدس به بعد و در زمان جنگ و عملیاتهای امنیتی در آن مناطق اشتغال داشته باشند نه کسانی که بعد از پایان آن دوران در این مناطق جذب و استخدام شده‌اند. 4 مستنبط از تبصره ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه، دستگاههای غیرمشمول قانون مدیریت خدمات کشوری نیز مکلف به پرداخت مزایای موضوع بندهای (ث) و (ج) این ماده می‌باشند که می‌بایست از محل منابع مربوطه خود آن را تامین نمایند. 5 در همین راستا، ستاد کل نیروهای مسلح بنابر تکلیف مقرر در بند الف این ماده مبنی بر تعیین محدوده مناطق عملیاتی، ابتدائا طی مصوبه شماره 3610/1333/28 مورخ 1396/9/28 خطاب به رئیس سازمان برنامه و بودجه، فهرست این مناطق را تصویب نمود اما متعاقبا طی مصوبه شماره 3610/02/1333/128 مورخ 1399/6/3 مصوبه یادشده را نسخ و فهرست جدیدی ارائه داده است. باتوجه به موارد فوق: الف) درخصوص بخش نخست خواسته خواهان مبنی بر پرداخت فوق العاده مناطق کمترتوسعه یافته بر مبنای بند (ث) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه از سال 1396 به بعد: با نظر به اینکه اولا خواهان مستخدم رسمی سازمان تامین اجتماعی بوده است و ثانیا منطقه محل خدمت وی (اهواز) بنابر بند 2 مصوبه اخیر ستاد کل نیروهای مسلح، عملیاتی و جنگی محسوب شده است و ثالثا مستند به دادنامه شماره 164 مورخ 1370/12/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، عدم تامین اعتبار، مسقط حق خواهان و تکلیف دستگاه نخواهد بود درنتیجه خواسته فوق از ابتدای سال 1396 موجه تشخیص و حکم به ورود شکایت صادر می‌گردد. لازم به توضیح است از آنجا که مستند به احکام کارگزینی موجود در پرونده، مدرک تحصیلی خواهان، کارشناسی ارشد می‌باشد. لذا سقف فوق‌العاده یادشده قابل پرداخت به وی 25 درصد می‌باشد." متعاقب تجدیدنظر خواهی از سوی اداره کل تامین اجتماعی استان کرمانشاه، شعبه 25 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری، ضمن نقض رای بدوی، به موجب دادنامه شماره 140031390001694607 مورخ 1400/7/10، به شرح زیر به رد شکایت رای صادر کرده است: "حقوق و مزایای موضوع بند «ث» ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه به شاغلان مناطق عملیاتی دفاع مقدس قابل پرداخت می‌باشد و با توجه به اینکه ستاد کل نیروهای مسلح بازه زمانی 1395/6/31 لغایت 1367/5/27 را به عنوان بازه زمانی دفاع مقدس اعلام نموده بنابراین حقوق و مزایای فوق به کارکنانی قابل پرداخت است که در آن بازه زمانی در آن مناطق خدمت نموده‌اند و با توجه به اینکه شاکی بعد از تاریخ‌های فوق استخدام شده است و در زمان استخدام محل خدمت نامبرده جزو مناطق عملیاتی نبوده لذا پرداخت حقوق و مزایای موضوع خواسته به مشارالیه مبنای قانونی ندارد. با توجه به مراتب فوق اعتراض تجدیدنظر خواه وارد تشخیص ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته حکم بر رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی است." د: شعبه 26 بدوی دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای شاهرخ هاشمی به طرفیت اداره کل تامین اجتماعی استان کرمانشاه به خواسته الزام به برقراری حقوق و مزایای مناطق عملیاتی (جنگی) و پرداخت معوقات، به موجب دادنامه شماره 140031390000617791 مورخ 1400/3/9، به شرح زیر به ورود شکایت رای صادر کرده است: "نظر به اینکه در اجرای بندهای (ث) و (ج) ماده 112 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران برای کارکنان شاغل در مناطق عملیاتی دفاع مقدس بر اساس محدوده اعلامی ستاد کل نیروهای مسلح به سازمان برنامه و بودجه و پس از تامین اعتبار از سال اول اجرای قانون برنامه ششم توسعه فوق‌العاده پیش‌بینی شده در بند 1 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری قابل پرداخت می‌باشد و با توجه به اینکه نامه شماره 2420/3/12/79 مورخ 1397/12/25 رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهر کرمانشاه و بخش مرکزی شهرستان کرمانشاه به عنوان منطقه عملیاتی اعلام گردیده و با توجه به احکام کارگزینی شاکی در شهر کرمانشاه اشتغال به خدمت داشته بنابراین شکایت مطروحه وارد تشخیص به استناد مواد 10، 11 و65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت صادر و اعلام می‌شود. رای صادره وفق ماده 65 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است." متعاقب تجدیدنظر خواهی از سوی اداره کل تامین اجتماعی استان کرمانشاه، شعبه 25 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری، ضمن نقض رای بدوی، به موجب دادنامه شماره 140031390001694472 مورخ 1400/7/10، به شرح زیر به رد شکایت رای صادر کرده است: "حقوق و مزایای موضوع بند «ث» ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه به شاغلان مناطق عملیاتی دفاع مقدس قابل پرداخت می‌باشد و با توجه به اینکه ستاد کل نیروهای مسلح بازه زمانی 1395/6/31 لغایت 1367/5/27 را به عنوان بازه زمانی دفاع مقدس اعلام نموده بنابراین حقوق و مزایای فوق به کارکنانی قابل پرداخت است که در آن بازه زمانی در آن مناطق خدمت نموده‌اند و با توجه به اینکه شاکی بعد از تاریخ‌های فوق استخدام شده است و در زمان استخدام محل خدمت نامبرده جزو مناطق عملیاتی نبوده لذا پرداخت حقوق و مزایای موضوع خواسته به مشارالیه مبنای قانونی ندارد. با توجه به مراتب فوق اعتراض تجدیدنظر خواه وارد تشخیص ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته حکم بر رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی است." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401/4/7 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف. تعارض در آراء محرز است. ب. اولا براساس ماده 112 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1395 و بندهای (ث) و (ج) آن: «به منظور جبران عقب‌ماندگیهای استانهای مناطق عملیاتی دفاع مقدس: ... ث) سازمان برنامه و بودجه کشور و سازمان اداری و استخدامی کشور موظّفند اعتبار لازم را برای اعمال سقف فوق‌العاده پیش‌بینی شده در بند (1) ماده (68) قانون مدیریت خدمات کشوری برای کارکنان شاغل در این مناطق از سال اول اجرای قانون برنامه تامین و اعمال نمایند. ج) سازمان برنامه و بودجه کشور و سازمان اداری و استخدامی کشور مکلّفند نسبت به صدور احکام پرداخت مزایای شاغلان مناطق عملیاتی دفاع مقدس برابر جداول و ضوابط ابلاغی سال 1376 سازمان امور اداری و استخدامی کشور از سال دوم اجرای قانون برنامه اقدام نمایند» و براساس قانون تفسیر بند «ج» ماده (112) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1399 مقرر شده است که منظور از شاغلان مناطق عملیاتی دفاع مقدس موضوع بند (ج) ماده (112) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395/12/14، کلّیه مستخدمانی هستند که از زمان شروع دفاع مقدس در آن مناطق اشتغال داشته یا دارند و با توجه به اینکه براساس بند (الف) ماده 112 قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران، ستاد کل نیروهای مسلّح موظّف شده است تا محدوده مناطق عملیاتی دفاع مقدس را به سازمان برنامه و بودجه اعلام نماید و رئیس ستاد کل نیروهای مسلّح به موجب بند 3 نامه شماره 3610/02/1333/128 مورخ 1399/6/3 که در اجرای حکم مقرر در بند قانونی مذکور و در مقام تعیین محدوده مکانی و زمانی مناطق عملیاتی صادر شده دوران دفاع مقدس را از 1359/6/31 تا 1367/5/27 اعلام کرده است، بنابراین قانون تفسیر بند «ج» ماده (112) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1399 و نامه مذکور رئیس ستاد کل نیروهای مسلّح دلالت بر این دارند که مزایای مقرر در بندهای (ث) و (ج) ماده (112) قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران قابل تسری به مستخدمینی نیست که پس از دوران دفاع مقدس در مناطق عملیاتی اشتغال یافته‌اند، اعم از اینکه مستخدمین فوق در حال حاضر مشغول به خدمت باشند و یا به هر نحوی از خدمت منفک شده باشند . بنا به مراتب فوق، آرای شماره 140031390001694472 مورخ 1400/7/10 و شماره 140031390001694607 مورخ 1400/7/10 (صادر شده از شعبه 25 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری) که در مقام رسیدگی به شکایات افراد دسته اخیرالذکر بر رد شکایت اصدار یافته‌اند، در این حد صحیح و منطبق با موازین قانونی هستند. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین