موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری

شماره 9802838 -27/11/1398 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9809970905813052 مورخ 1398/11/1 جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه: 1398/11/1 شماره دادنامه: 3052 شماره پرونده: 9802838 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض: سازمان تامین اجتماعی موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر‌شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار: در موضوع محاسبه مستمری بازنشستگی افرادی که به استناد ماده 10 قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل و نوسازی صنایع کشور بازنشسته شده‌اند، شعب دیوان عدالت اداری آراء معارضی صادر کرده‌اند. به همین جهت رفع تعارض و صدور رای وحدت رویه درخواست شده است. گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است: الف: شعبه 17 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980901700925 با موضوع دادخواست آقای میرزاعلی درویشی به طرفیت تامین اجتماعی تهران و به خواسته الزام به پرداخت مابه‌التفاوت حقوق با سنوات ارفاقی سالهای 29 و 30 [خدمتی] به موجب دادنامه شماره 9409970901701522 1394/7/13 به شرح زیر رای صادر کرده است: در مورد شکایت آقای میرزاعلی درویشی به طرفیت اداره کل تامین اجتماعی استان تهران به خواسته برقراری مستمری براساس، میانگین دو سال آخر سنوات ارفاقی با توجه پاسخ طرف شکایت نظر به اینکه مطابق ماده 10 قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل و نوسازی صنایع کشور، کسورات و حق بیمه سنوات ارفاقی از کارفرما و دولت براساس حقوق آخرین سال اشتغال می‌باشد و ضریب یک و یک (1/1) که در بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت اعمال می‌گردد در بازنشستگی موضوع ماده 10 قانون نوسازی صنایع کشور اعمال نمی‌شود لذا افزایشی نسبت به دریافت کسورات سالهای ارفاقی محقق نگردیده تا در مستمری افراد لحاظ شود مضافا اینکه از وحدت ملاک رای وحدت رویه شماره 674 1391/10/4 هیات عمومی دیوان عدالت اداری چنین برداشتی استنباط می‌گردد بنابراین شکایت مطروح غیروارد تشخیص مستندا به مواد 10 و 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد آن صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره ظرف بیست روز ازتاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر است. در اثر تجدیدنظرخواهی از رای مذکور، شعبه 13 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9609970955401349 1396/5/21 با استدلال زیر رای مذکور را نقض می‌کند: نظر به اینکه از 5 سال ارفاق برای اعمال ماده 10 قانون نوسازی حق بیمه کسر‌شده است و مطابق تبصره ذیل ماده 77 قانون تامین اجتماعی الزام تامین اجتماعی به میانگین 2 سال آخر پرداخت حق بیمه محرز است و بند ت ماده 28 قانون برنامه ششم توسعه هم موید اجرائی برای تبصره مذکور است لذا مستندا به ماده 71 قانون تامین اجتماعی ضمن نقض رای شعبه بدوی حکم به ورود شکایت شاکی دائر بر الزام تامین اجتماعی به اعمال میانگین سالهای 1329 و1330 پرداخت حق بیمه در حق شاکی صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی است. در اجرای اعمال مقررات ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 9609970955401349 1396/5/21 صادره از شعبه 13 تجدیدنظر، شعبه 16 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9709970956202751 1397/8/13 به شرح زیر به صدور رای مبادرت می‌کند: با عنایت به مجموع اوراق پرونده و مستندات ابرازی نظر به اینکه هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی رای شماره 674 1391/10/4 مقرر داشته مستمری بر اساس دو سال آخر خدمت محاسبه گردد و از طرفی قانون برنامه ششم توسعه از ابتدای سال 1396 اجرائی گردید و نسبت به وضعیت شاکی قابلیت اعمال ندارد بنابراین تقاضای مطروح وارد است به استناد ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان ضمن نقض رای صادره از شعبه 13 تجدیدنظر رای شماره 1523[1522] 1394/7/13مبنی بر رد شکایت شاکی تایید و استوار می‌گردد. رای اصداری قطعی است. ب: شعبه 50 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9609980903700815 با موضوع دادخواست آقای نصرت اصغرپور علی بگلو به طرفیت سازمان تامین اجتماعی آذربایجان غربی و به خواسته اصلاح حکم برقراری مستمری بر اساس دو سال آخر سنوات ارفاقی و پرداخت مابه‌التفاوت مستمری به موجب دادنامه شماره 9609970903701838 1396/8/13 به شرح زیر رای صادر کرده است: طبق مفاد دادنامه شماره 674 1391/10/4 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نظر به اینکه مطابق ماده 9 قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی بانوان شاغل خانواده‌ها و سایر کارکنان مصوب سال 1379 مبنای حقوق بازنشستگی یا وظیفه مستخدمان مشمول عبارت است از معدل تمامی حقوق و مزایای دریافتی آنان در دو سال آخر خدمت ملاک کسور بازنشستگی و در ماده 77 قانون تامین اجتماعی میزان مستمری بازنشستگی تابعی از متوسط مزد یا حقوق شناخته شده است و به موجب بند 5 ماده 2 قانون تامین اجتماعی مصوب سال 1354 مزد یا حقوق عبارت از هرگونه وجه یا مزایای نقدی و غیرنقدی مستمر که در مقابل کار به بیمه‌شده داده می‌شود و در ایامی که سنوات ارفاقی در اجرای قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت مصوب 1386/6/5 اعطاء‌شده است حقوق اشتغال پرداخت نمی‌شود تا مبنای تعیین میزان مستمری قرار گیرد و از طرفی به موجب قانون اخیرالذکر صرفا به سنوات خدمت انجام‌شده مستخدم حداکثر پنج سال اضافه می‌شود که در میزان مستمری مورد محاسبه قرار می‌گیرد و تاثیری در تعیین میانگین دستمزد دو سال آخر خدمت ندارد بر این پایه خواسته شاکی مبنی بر اصلاح حکم مستمری بازنشستگی بر اساس دو سال آخر و پرداخت مابه التفاوت مستمری وجهه قانونی ندارد و حکم به رد صادر می‌شود. رای صادره به استناد بند 1 ماده 10 و ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد. در اثر تجدیدنظرخواهی از رای مذکور، شعبه 20 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9609970956902852 1396/12/6 با استدلال زیر رای مذکور را نقض می‌کند: نظر به مفاد ماده 82 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی جمهوری اسلامی ایران که طی آن مقرر داشته مستمری کلیه بیمه شدگان براساس میانگین دو سال آخر دریافتی که دارای کسور بازنشستگی است می‌باشد و با توجه به اینکه مقرره مذکور بعد از رای شماره 674 1391/10/4 هیات عمومی دیوان عدالت اداری تصویب گردیده لذا ناسخ آن بوده و رای مذکور فاقد اعتبار قانونی است. بنابراین شکایت تجدیدنظرخواه وارد تشخیص و حکم به ورود آن صادر و اعلام می‌گردد و به‌استناد ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری دادنامه تجدیدنظرخواسته نقض می‌گردد. رای صادره قطعی است. ج: شعبه 46 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9609980902901308 با موضوع دادخواست آقای بهمن ذوالفقارزاده به طرفیت سازمان تامین اجتماعی استان آذربایجان غربی و به خواسته الزام به صدور حکم بر برقراری مستمری بر اساس میانگین دو سال آخر سنوات ارفاقی به موجب دادنامه شماره 9609970902902678 1396/8/1 به شرح زیر رای صادر کرده است: نظر به اینکه مطابق ماده 9 قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی بانوان شاغل خانواده‌ها و سایر کارکنان مصوب 1379 مبنای حقوق بازنشستگی یا وظیفه مستخدمان مشمول عبارت است از معدل تمامی حقوق و مزایای دریافتی آنان در دو سال آخر خدمت که ملاک کسور بازنشستگی مزد یا حقوق دانسته است و وفق بند 5 ماده 2 قانون تامین اجتماعی مزد یا حقوق را هرگونه وجه یا مزایای نقدی و غیرنقدی مستمر که در مقابل کار به بیمه‌شده داده می‌شود تعریف گردیده، علیهذا در ایامی که سنوات ارفاقی در اجرای قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت مصوب 1386 که حداکثر پنج سال می‌باشد که حقوق اشتغال پرداخت نمی‌شود تا مبنای تعیین میزان مستمری قرار گیرد و تاثیری در تعیین میانگین دستمزد دو سال آخر خدمت ندارد و مفاد رای وحدت رویه شماره 674 1391/10/4 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز مشعر بر این معناست بنابراین خواسته غیرموجه تشخیص و مستندا به مواد فوق‌الذکر و رای وحدت رویه یاد‌شده حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره به استناد ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظردیوان عدالت اداری می‌باشد. در اثر تجدیدنظرخواهی از رای مذکور، شعبه 13 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9709970955400399 1397/2/2 با استدلال زیر رای مذکور را نقض می‌کند: مستندا به تبصره ذیل ماده 77 قانون تامین اجتماعی و بند (ت) ماده 38 قانون پنجساله ششم توسعه و میانگین حقوق مستمری 2 سال آخر دریافت حق بیمه تعیین شده است لذا با توجه به اینکه دو سال آخر خدمت ارفاقی هم حق بیمه دریافت نشده است لذا مستندا به ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی ضمن نقض رای شعبه بدوی حکم به ورود شکایت شاکی دایر بر الزام تامین اجتماعی به تعیین میانگین دو سال آخر دریافت حق بیمه صادر و اعلام می‌گردد. رای قطعی است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/11/1 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف: تعارض در آراء محرز است. ب: حکم مقرر در صدر بند «ت» ماده 28 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395/12/14، مبنی بر اینکه «دولت مکلف است سنوات ارفاقی را به عنوان سنوات خدمت قابل قبول تلقی و مطابق تبصره 2 قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت مصوب سال 1386 توسط سازمان تامین اجتماعی به برقراری مستمری بازنشستگان مشمول و بر اساس میانگین دو سال آخر پرداخت حق بیمه سنوات ارفاقی از تاریخ بازنشستگی آنان اقدام نماید»، با توجه به عبارتهای بعدی به کاربرده‌شده در متن ماده و تقیید آن به عبارتها ی «قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت» و «بازنشستگان مشمول» که صرفا ناظر به افراد مشمول قانون پیش از موعد کارکنان دولت مصوب 1386/6/5 است، فاقد اطلاق بوده و به سایر بازنشستگانی که به استناد قوانین دیگر مانند قانون نوسازی صنایع و یا قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین و مشاغل سخت و زیان‌آور که با سنوات ارفاقی بازنشسته شده‌اند قابل تعمیم و تسری نیست، بنابراین از آنجائی که حکم مقرر در بند «ت» ماده 28 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395/12/14، استثناء بر قاعده عام است و به مشمولان «قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت» اختصاص دارد و این قانون حسب ماده واحده مذکور و اصلاحیه آن در سال 1389 نهایتا تا پایان سال 1394 قابل اجرا بوده و پس از آن لغو‌شده است، در مورد مستخدمینی که به موجب سایر قوانین بازنشسته شده‌اند قابلیت اجرا نداشته و آراء صادر‌شده به غیروارد دانستن شکایت به شرح مندرج در گردش کار صحیح و موافق مقررات است. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی