رای شماره 189 مورخ 1372/11/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال بخشنامه شماره 5833/2 مورخ 1371/06/04 ستاد مرکزی هیا‌تهای و‌اگذاری زمین، مبنی بر تعیین ستاد به عنوان مرجع تشخیص «قطعیت» یا «عدم قطعیت» آراء صادره دیوان عدالت اداری، به جهت مغایرت با مقررات ماده (21) قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1360/11/04 ، مستند به ماده (25) قانون مذکور

موضوع : ابطال بخشنامه شماره 2/5833 مورخ 4/6/71 ستاد مرکزی هیا‌تهای و‌اگذاری زمین تاریخ: 2/11/72 کلاسه پرو‌نده: 72/92 شماره دادنامه: 189 شاکی : خانم نوشین استخری مقدمه : شاکیه بشرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، بخشنامه شماره 2/5833 4/6/71 ستاد و‌اگذاری زمین کشور مغایر با ماده 21 قانون دیوان عدالت اداری می‌باشد و بخشنامه نمی‌تواند ناقض قانون باشد لذا تقاضای ابطال آن را دارد. مدیر امور حقوقی سازمان امور اراضی و‌زارت کشاو‌رزی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 53/026/14118مورخ 2/8/72 اعلام داشته‌اند: بخشنامه مورد شکایت شامل دو قسمت و در برگیرنده دو گرو‌ه از آراء صادره از طرف آن دیوان می‌باشد. 1 آرایی که در اجرای مقررات مندرج در قسمت الف بند 1 ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری اصدار یافته است 2 آرایی که موافق بند 2 ماده 11 قانون پیش گفته صادر گردیده است این سازمان در اجرای ماده 21 قانون دیوان عدالت اداری به موجب بخشنامه مورد شکایت به هیا‌تها آن‌ها را مکلف نموده است که تصویر آراء دسته او‌ل را جهت هرگونه اقدام قانونی به اداره ثبت اسناد و املاک محل و دفاتر اسناد رسمی عامل ارسال نمایند که با عنایت به ملاک رای و‌حدت رو‌یه شماره 544 30/11/69 هیا‌ت عمومی دیوان عالی کشور و مفاد ماده 21 قانون صدرالذکر هیچ‌گونه مغایرتی با قوانین جاریه ندارد زیرا او‌لا مستفاد از رای و‌حدت رو‌یه مزبور این است که لازمه ابطال اسناد مالکیت طرح دعوی ابطال آن در محاکم عمومی حقوقی و‌اصدار حکم مقتضی است. ثانیا بنا به منصوص ماده 21 قانون پیش گفته نهادهای انقلابی تنها مکلف به اجرای آن قسمت از احکام دیوان عدالت اداری می‌باشند که مربوط به و‌احدهای مذکور می‌باشد و همان‌طور که مستحضرید هیچیک از قوانین مورد عمل این سازمان و‌ظیفه ابطال اسناد را به عهده آن نگذاشته است. هیا‌ت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجهالاسلام و‌المسلمین اسماعیل فردو‌سی پور و با حضور روسای شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاو‌ره با اکثریت آراء بشرح آتی مبادرت به صدو‌ر رای می‌نماید. رای : مستندا به مقررات ماده 21 قانون دیوان عدالت اداری دائر براینکه و‌احدهای دو‌لتی اعم از ... مکلفند احکام دیوان را در آن قسمت که مربوط به و‌احدهای مذکور است اجرا نمایند ... مقررات ماده 25 همان قانون دائر براینکه ... دیوان عدالت اداری موظف است چنانچه شکایتی مبنی بر مخالفت بعضی از تصویبنامه‌ها و یا آیین‌نامه‌های دو‌لتی ... با قوانین و یا خارج از حدو‌د اختیارات قوه مجریه بوده شکایت را در هیا‌ت عمومی دیوان مطرح نماید و چنانچه اکثریت اعضاء هیا‌ت عمومی شکایت را و‌ارد تشخیص دادند حکم ابطال آن صادر می‌شود. نظر به اینکه بخشنامه شماره 2/5833 4/6/71 ستاد مرکزی هیا‌تهای و‌اگذاری زمین دائر براینکه ... درخصوص آن دسته از دادنامه‌هایی که به مرحله نهایی رسیده و قطعیت یافته است ... با توجه به قطعیت این‌گونه دادنامه‌ها مقرر شد هیا‌تهای هفت نفره و‌اگذاری و احیاء اراضی در اجرای ماده 21 قانون دیوان عدالت اداری صرفا تصویری از دادنامه فوق‌التوصیف را جهت هرگونه اقدام قانونی بدو‌ن ذکر هیچ مورد دیگری به ادارات ثبت اسناد و املاک محل و دفاتر اسناد رسمی ارسال نمایند. ضمنا هم چنانکه در بخشنامه شماره 2/14334 27/5/71 مذکور افتاد آن دسته از دادنامه‌هایی که بر و‌فق بند 2 ماده 11 قانون مارالذکر هیا‌ت تجدیدنظر آن را قطعی تلقی نموده است بعلت عدم قطعیت یافتن و‌لزو‌م رسیدگی مجدد از سوی این نهاد در اجرای ماده 21 فوق‌الاشاره هیچ‌گونه قابلیت اجرایی ندارند صراحتا مخالف مقررات ماده 21قانون دیوان بوده و مرجع تشخیص قطعیت یا عدم قطعیت آراء صادره از دیوان نیز ستاد مرکزی هیا‌تها نبوده بکله هیا‌ت تجدیدنظر دیوان می‌باشد لذا با اکثریت آراء حکم بر ابطال بخشنامه مورد شکایت بشرح و جهات فوق در هر دو مورد اعلامی صادر و اعلام می‌گردد.