رای شماره 1807 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال 1 ماده 1 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل . 2 ماده 2 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل. 3 ماده 11 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل.

شماره 9803194 – 24/12/1399 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9909970905811807 مورخ 02/12/1399 با موضوع : « ابطال ماده 1 و ماده 2 از تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل از تاریخ تصویب » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1399/12/2 شماره دادنامه : 1807 شماره پرونده : 9803194 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : حمید یدالله تبار عمران موضوع شکایت و خواسته : ابطال 1 ماده 1 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل به استثنای بند 3 توضیحات 2 ماده 2 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل 3 ماده 11 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل گردش‌کار : 1 شاکی به موجب دادخواستی ابطال مواد 1، 2 و 11 و همچنین بند 3 توضیحات ماده 1 از تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است که : « احتراما به استحضار می‌رساند شهرداری آمل در اجرای مصوبات شورای شهر عوارضی تحت عنوان عوارض استقرار بنا، عوارض تغییر کاربری و عوارض بهای خدمات از اشخاص مطالبه می‌نماید . عوارض مورد شکایت با اصل تسلیط و اعتبار مالکیت مشروع اشخاص و همچنین مواد 5 و 14 آیین‌نامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی مغایرتی فاحش دارد . این در حالی است که مطابق آراء هیات عمومی برای اکثر شهرهای ایران عوارض تغییر کاربری و عوارض استقرار بنا ابطال گردیده است . ( به عنوان نمونه دادنامه شماره 686 الی 695 1395/9/16 : شورای اسلامی شهر که صلاحیتی برای تغییر کاربری اراضی ندارد ، به طریق اولی نمی‌تواند در این خصوص مبادرت به وضع قاعده کند و از بابت تغییر کاربری‌ها قسمتی از اراضی مردم یا مبلغ آن را دریافت کند ). لذا با استناد به مواد 11، 13 و 20 قانون آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال مصوبات یاد شده را دارم .» 2 شاکی به موجب لایحه مورخ 1399/3/4 که به دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری ارائه داده این‌گونه اعلام کرده است که : « احتراما در خصوص دادخواست اینجانب حمید یدالله تبار عمران که طی شماره 9803194 در آن هیات تحت رسیدگی قرار دارد معروض می‌دارم در لایحه‌ای که اشاره به نظریه شورای محترم نگهبان از بعد خلاف شرع بودن را قید کرده‌ام فقط جهت استحضار بوده و بنده در این خصوص خلاف قانون را تقاضا کرده‌ام و منظورم خلاف از بعد خلاف شرع نبوده است . خواهشمند است دستور فرمایید تا اقدامات لازم معمول فرمایند .» 3 شاکی همچنین به موجب لایحه مورخ 1399/6/1 که به دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری ارائه داده اعلام کرده است که : « از آنجایی که مصوبات شورای اسلامی شهر آمل در سالهای 1395 تا 1397 بر اساس کد ردیف‌های 122 و 132 و یا 223 بوده و در سال 1398 شماره ردیفها و کدهای مربوطه تغییر یافته و 122 به شماره ماده 11 صفحه 22 و عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری و یا استفاده از طرح موصوف از شماره 132 به ماده 1 و ماده 2 در صفحات 363738 تعرفه عوارض سال 1398 گنجانده و تغییر یافته لذا به پیوست تصویر مصوبات مورد درخواست اینجانب برای سال 1398 خواهشمند است مساعدت و اقدامات مساعد معمول فرمایند .» 4 متن تعرفه‌های مورد اعتراض به شرح زیر است : « الف : ماده 1 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل ماده 1 عوارض ناشی از تغییر طرحهای تفصیلی بنا به درخواست مالک : اولویت کاربری 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 35 B + 000 / 300 3 40 B + 000 / 300 32 B + 000 / 300 4 55 B + 000 / 500 45 B + 000 / 450 30 B + 000 / 350 5 118 B + 000 / 900 95 B + 000 / 900 66 B + 000 / 300 40 B + 000 / 300 6 127 B + 000 / 000 / 1 107 B + 000 / 000 / 1 77 B + 000 / 700 55 B + 000 / 350 45 B 7 134 B + 000 / 000 / 1 115 B + 000 / 000 / 1 80 B + 000 / 700 60 B + 000 / 700 47 B 15 B 8 137 B + 000 / 000 / 1 117 B + 000 / 000 / 1 84 B + 000 / 700 65 B + 000 / 700 50 B 16 B 12 B راهنمای جدول : 1 کاربری مختلط تجاری اداری مسکونی 2 تجاری محله تجاری ناحیه تجاری نواری تجاری شهری بازار روز 3 مختلط فرهنگی پذیرایی مسکونی تجاری مسکونی 4 تفریحی گردشی پذیرایی صنعتی کارگاهی انبار 5 مسکونی 6 پایانه انبار تاسیسات تجهیزات پارکینگ آموزشی ورزشی اداری انتظامی نظامی درمانی مذهبی فرهنگی آموزش عالی فضای باز شهری واقع در طرح معابر نهر و کوچه متروکه فاقد کاربری 7 اراضی زراعی باغ حریم سبز فضای سبز 8 خارج از محدوده داخل حریم تذکر : چنانچه هر یک از کاربریهای اشاره شده در ردیف 4 بنا به تقاضای متقاضی، درخواست تغییر به کاربری دیگری در همان ردیف و یا به مسکونی ( ردیف 5 ) را داشته باشند عوارض تغییر کاربری معادل 20 B + 000 / 300 برای هر مترمربع از عرصه قابل دریافت می‌باشد . ب : ماده 2 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل ماده 2 مغایرت کاربری‌های طرح تفصیلی قبلی و جدید 1 چنانچه پلاکی برابر طرح تفصیلی قبلی دارای کاربری مسکونی بوده ولی در طرح تفصیلی جدید کاربری آن باغ‌داری و غیره ( غیرمسکونی ) تعیین گردیده باشد و مالک درخواست تغییر طرح تفصیلی و بازگشت به کاربری اولیه ( طرح تفصیلی قبلی ) را داشته باشد : ردیف شرح نحوه محاسبه 1 در صورتیکه دارای پروانه ساختمان قبل از سال 85 باشد و بنا ساخته شده باشد . معاف 2 در صورتیکه دارای بنای قدیمی قبل از سال 66 که عوارض بنای احداثی تسویه شده باشد معاف 3 در صورتیکه دارای رای جریمه قبل از سال 85 باشد و جریمه آن پرداخت شده باشد معاف 4 در صورتیکه دارای پروانه ساختمان قبل از سال 85 باشد ولی احداث نشده باشد 50 % 5 در صورتیکه دارای رای جریمه قبل از سال 85 باشد و جریمه پرداخت نشده باشد 50 % 6 در صورتیکه عرصه فاقد اعیان باشد 50 % 7 در صورتیکه دارای پروانه ساختمان که در اجرای ماده واحده صادر شده باشد 50 % 8 در صورتی که عوارض تغییر کاربری از غیرمسکونی ( سال 64 ) به مسکونی ( طرح جامع ) پرداخت شده باشد و در طرح تفصیلی جدید ( سال 85 ) به غیرمسکونی تغییر یابد معاف 9 در مورد بند 8 چنانچه برابر طرح تفصیلی جدید ( سال 85 ) تمام یا قسمتی از پلاک به تجاری تغییر یابد به میزان مساحت تجاری قابل دریافت می‌باشد . 2 در صورتیکه مالک درخواست تغییر طرح تفصیلی به تجاری، صنعتی، کارگاهی ( برگشت به کاربری اولیه و یا کاربری مشابه آن ) را داشته باشد؛ پس از تایید واحدهای ذیربط به میزان بنای تجاری، صنعتی، کارگاهی که دارای سابقه و پرداختی قبل از سال 85 باشد، معاف و مابقی به ماخذ 50 % تعرفه قابل محاسبه می‌باشد و در صورتی که عرصه فاقد اعیان نیز به ماخذ 50 % تعرفه قابل محاسبه می‌باشد . 3 در مورد سایر کاربری‌ها ( به جز بند 1 و 2 ) در صورت درخواست اصلاح و تغییر طرح تفصیلی و بازگشت به کاربری اولیه موارد جدول فوق نیز قابل لحاظ می‌باشد . ج : ماده 11 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل ماده 11 اخذ عوارض تغییر در استقرار بنا به ازای هر یک مترمربع عدم رعایت حد نصاب فاصله با معبر ( مغایر با پروانه صادره ) در یک سطح به شرح ذیل قابل وصول است : 10 *B*s S : مساحت تعدی یا تفریط از فاصله مجاز مبنا طرح تفصیلی تبصره : عوارض فوق برای بناهای احداثی بدون پروانه ساختمانی پس از صدور رای ماده صد مبنی بر ابقاء بنا قابل محاسبه و دریافت می‌باشد .» 5 علی‌رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است . 6 رسیدگی به موضوع از جمله موارد اعمال مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 شناخته نشد و پرونده در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 به هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع شد و هیات مذکور به موجب دادنامه شماره 1121 1399/8/11 بند 3 از قسمت توضیحات ماده 1 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد . رای مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت . « رسیدگی به مواد 1، 2 و 11 از تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل در دستورکار هیات عمومی قرار گرفت .» هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/12/2 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی 1 طبق ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری و تغییرات آن‌ها در هر استان به‌وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار ( و در غیاب وی معاون عمرانی استانداری ) و با عضویت شهردار و نمایندگان وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی و همچنین رئیس شورای اسلامی شهر ذی‌ربط و نماینده سازمان نظام مهندسی استان ( با تخصص معماری یا شهرسازی ) بدون حق رای انجام می‌شود و تعیین عوارض ارزش افزوده برای املاک یا اراضی قبل از طرح در کمیسیون ماده 5 یا بدون اخذ مجوز از مراجع ذیربط قانونی، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات بوده بنابراین اطلاق ماده 1 تحت عنوان عوارض ناشی از تغییر طرح‌های تفصیلی بنا به درخواست مالک، مصوب شورای اسلامی شهر آمل برای سال 1398 مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . 2 هر چند طبق آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری عوارض ارزش افزوده ناشی از طرح‌های توسعه شهری و تغییر کاربری در مصوبات شوراهای اسلامی شهرها مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص نشده است، لکن طبق ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری و تغییرات آن‌ها در هر استان توسط کمیسیون مندرج در آن انجام می‌شود و تعیین عوارض ارزش افزوده برای املاک یا اراضی قبل از طرح در کمیسیون ماده 5 یا بدون اخذ مجوز از مراجع ذیربط قانونی مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات بوده بنابراین ماده 2 تحت عنوان مغایرت کاربری‌های طرح تفصیلی قبلی و جدید مصوب شورای اسلامی شهر آمل برای سال 1398 مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . 3 طبق تبصره1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 شوراهای اسلامی شهر و بخش جهت وضع هر یک از عوارض محلی جدید، که تکلیف آن‌ها در این قانون مشخص نشده باشد، موظفند موارد را حداکثر تا پانزدهم بهمن ماه هر سال برای اجراء در سال بعد، تصویب و اعلام عمومی نمایند و نظر به اینکه اخذ عوارض تغییر در استقرار بنا، عوارض مضاعف است، بنابراین ماده ( 11 ) از تعرفه سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی شورای اسلامی شهر است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی