رای شماره 2091253 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری با موضوع عدم ابطال ماده 7 دستورالعمل اجرایی مواد 3 و 4 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به شماره 02/100/204005 مورخ 1401/12/14

هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست * شماره پرونده: ه ت/ 0300074 شماره دادنامه سیلور: 140331390002091253 تاریخ: 1403/08/29 * شاکی: آقای ابوالفضل معجزاتی فرزند ابوطالب * طرف شکایت: وزارت راه و شهرسازی * موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 7 دستورالعمل اجرایی مواد 3 و 4 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به شماره 02/100/204005 مورخ 1401/12/14 * شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت راه و شهرسازی به خواسته ابطال ماده 7 دستورالعمل اجرایی مواد 3 و 4 قانون حمایت از جوانی جمعیت به شماره 02/100/204005 مورخ 1401/12/14 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد : بند 7 دستورالعمل اجرایی مواد 3 و 4 قانون حمایت از جوانی جمعیت : در صورت فوت فرزند سوم و یا بیشتر (متولد 1400/8/24) به بعد چنانچه تاریخ فوت ایشان (بر اساس گواهی فوت) قبل از قرارداد واگذاری زمین یا واحد مسکونی باشد متقاضی مشمول دریافت زمین یا واحد مسکونی در قالب قانون مذکور نمی‌گردد ولی چنانچه تاریخ فوت پس از انعقاد قرارداد واگذاری باشد زمین یا واحد مسکونی واگذار شده باز پس‌گیری نمی‌شود . * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : فرزندم در مورخ 1401/9/14 متولد و در تاریخ 1401/9/24 پس از اخذ شناسنامه فوت نمود جهت ثبت نام مکرر اقدام که از طریق سایت ممکن نبود تا 1401/10/10 و بعد از 8 ماه اعلام نمودند برابر ماده 7 دستورالعمل اجرایی مواد 3 و 4 قانون حمایت از جوانی جمعیت به شماره 02/100/204005 مورخ 1401/12/14 وزیر راه و شهرسازی اعلام داشتند این در حالی است که اثر قانون به آتیه است و حق مکتسبه با تولد فرزند سوم برای اینجانب ایجاد شده است و مصوبه قانونی هیچ قید و شرطی در خصوص فوت ندارد و دستورالعمل عطف به ماسبق نمی‌گردد و در زمان حیات امکان ثبت نام در سایت وجود نداشت تا 1401/10/10 فلذا تقاضای ابطال بند 7 دستورالعمل اجرایی مواد 3 و 4 قانون حمایت از جوانی جمعیت را خواستارم . 2 در لایحه تکمیلی نیز اعلام نموده اقدام وزیر راه و شهرسازی خارج از حدود اختیارات قانونی بوده است و قانون مجلس شورای اسلامی چنین صراحتی نداشته است . * خلاصه مدافعات طرف شکایت: دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برابر ابلاغیه شماره 140231100010276233 مورخ 1402/12/1 برابر صفحه 15 پرونده استنادی به وزارت راه و شهرسازی نسخه دوم دادخواست با قید خواسته ابلاغ که در خصوص خواسته هیچ پاسخی ارائه ننموده است اما در صفحه 25 پرونده با ارسال نامه شماره 1403/272/1023 مورخ 1403/1/28 که به شماره ثبت 362898 مورخ 1403/2/3 دفتر اندیکاتور هیات عمومی دیوان عدالت اداری رسیده است قید نموده که موضوع خارج صلاحیت دفتر هماهنگی هیات‌های رسیدگی به تخلفات اداری وزارت متبوع بوده که نشان از عدم انسجام در معاونت حقوقی وزارت راه و شهرسازی می‌باشد و عملا ادعای شاکی فارغ از تعرض باقی مانده است . پرونده ه ت/0300074 مبنی بر درخواست ابطال بند 7 دستورالعمل اجرایی ماده 3 و 4 حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ابلاغی به موجب نامه شماره 02/100/204005 مورخ 1401/12/14 وزیر راه و شهرسازی از تاریخ تصویب در جلسه هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات با اکثریت آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند : رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست 1 بر اساس بند (چ) ماده 102 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395 مقرر گردیده: «دولت موظف است براساس سیاست‌های کلی جمعیت و خانواده و سند جمعیت مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی با همکاری نهادهای ذی ربط به منظور تقویت و تحکیم جامعه‌ای خانواده محور و تقویت و تحکیم و تعالی خانواده و کارکردهای اصلی آن با رعایت شاخص‌های الگو و سبک زندگی اسلامی ایرانی با ایجاد سازوکارها و تامین اعتبارات لازم در قالب بودجه سنواتی اقدامات ذیل را به عمل آورد: ... چ ارائه تسهیلات و امکانات ساخت و اجاره مسکن با اولویت زوج‌های دارای فرزند در قالب بودجه سنواتی» 2 بر اساس ماده 3 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب 1400 مقرر گردیده: «وزارت راه و شهرسازی مکلف است امکان استفاده مجدد از امکانات دولتی مربوط به تامین مسکن خانوار را برای خانواده‌ها پس از تولد فرزند سوم و بیشتر فراهم آورد و این خانواده‌ها می‌توانند صرفا برای بار دوم از کلیه امکانات دولتی در این خصوص استفاده نمایند.» همچنین به موجب ماده 4 این قانون مقرر گردیده: «به منظور تحقق بند «چ» ماده (102) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران دولت مکلف است یک قطعه زمین یا واحد مسکونی حداکثر به میزان (200) مترمربع منطبق با ضوابط حد نصاب تفکیک بر اساس طرح‌های هادی روستایی و شهری یا طرح‌های جامع و تفصیلی شهری مصوب برای ساکنین در روستاها یا شهرهای کمتر از پانصد هزار نفر پس از تولد فرزند سوم و بیشتر به صورت مشترک و بالمناصفه به پدر و مادر، در همان محل بر اساس هزینه اماده‌سازی فقط برای یک بار به صورت فروش اقساطی با دو سال تنفس و هشت سال اقساط اعطاء نماید و سند مالکیت، پس از پرداخت آخرین قسط، ظرف حداکثر یک ماه، به مالکین تحویل داده می‌شود.» بر اساس تبصره 3 این ماده نیز مقرر گردیده: «وزارت راه و شهرسازی مکلف است با همکاری وزارت جهاد کشاورزی آیین‌نامه موضوع ماده فوق را حداکثر سه ماه پس از لازم الاجراء شدن این قانون تهیه و جهت تصویب به هیات وزیران ارائه نماید .« بنابه مراتب مذکور از جمله شرایط برخورداری از حمایت‌های موضوع مواد 3 و 4 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب 1400، دارا بودن سه فرزند یا بیشتر است و استمرار این شرط نیز در برخورداری از مزایای موضوع مواد قانونی مذکور الزامی است. از طرفی مادامی که قرارداد واگذاری زمین مابین متقاضی حائز شرایط و وزارت راه و شهرسازی منعقد نگردیده، هیچ حقی برای متقاضی ایجاد نمی‌گردد که سلب آن موجب تضییع حقوق وی گردد. بر این اساس بند 7 دستورالعمل اجرایی ماده 3 و 4 حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ابلاغی به موجب نامه شماره 204005/100/02 مورخ 1401/12/14 وزیر راه و شهرسازی در راستای اجرای مواد 3 و 4 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب 1400 و آیین‌نامه اجرایی آن موضوع تصویب نامه شماره 117173/ت59791 ه مورخ 1401/7/4 هیات وزیران صادر گردیده و متضمن حکمی مغایر قوانین و مقررات مورد استناد شاکی و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم‌گیری‌های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود . رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری شهریار قلعه