رای شماره 51 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال تبصره 2 بخشنامه شماره 10705/34/ 1مورخ 1377/6/2 رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور

شماره ه / 79 /153 - 19/4/1380 تاریخ :23/2/1380 شماره دادنامه: 51 کلاسه پرو‌نده: 79/153 مرجع رسیدگی: هیا‌ت عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : خانم مریم السادات لشگری موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 2 بخشنامه شماره 10705/34/ 1مورخ 1377/6/2 رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مقدمه :شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور طی بخشنامه 10705/34/1 مورخ 1377/6/2 به استناد ماده 54 قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 1354 تعرفه‌های جدید فرازهای ب و ج حق‌التحریر مصوب 1372 دفاتر اسناد رسمی را به ادارات ثبت اسناد و دفاتر اسناد رسمی اعلام نموده و در تبصره 2 آن اعلام کرده که 20% حق‌التحریر گواهی امضاء متعلق به کانون سر دفتران و دفتریاران است که باید همه ماهه به حساب کانون و‌اریز گردد. در حالی که و‌ضع این تبصره خلاف قانون می‌باشد چرا که در فراز آخر ماده 54قانون فوق‌الذکر که طبق قانون توزیع حق‌التحریر مصوب 1373/2/28 اصلاح شده فقط 15% از حق التحریر دریافتی توسط سر دفتر باید به دفتریار او‌ل پرداخت شود و در هیچ یک از نصوص قانونی مطلبی به عنوان این که باید 20% حق‌التحریر گواهی امضاء به کانون سردفتران و دفتریاران پرداخت گردد قید نشده است، اصولا 15% مزبور به نص ماده 54 قانون دفاتر اسناد رسمی 1354فقط به حق‌التحریر اسناد تنظیم شده تعلق می‌گیرد و به گواهی امضاء هیچ‌گونه مبلغی تعلق نمی‌گیرد، فلذا و‌ضع تبصره 2 بخشنامه شماره 10705/34/1 مورخ 1377/6/2 رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور خرو‌ج از حوزه و‌ظیفه و نیز خلاف قانون است، علی‌هذا به استناد قانون دیوان عدالت اداری تقاضای رسیدگی و حکم به ابطال تبصره 2 بخشنامه مزبور را دارد. مدیر کل دفتر حقوقی و امور بین‌الملل سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 9343/11 مورخ 1379/11/29 مبادرت به ارسال تصویرنامه شماره 13119/34 مورخ 1379/11/16 اداره کل امور اسناد و سردفتران نموده است. در این نامه آمده است، به موجب ماده 54 قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب سال 1354، اختیار تعیین میزان حق‌التحریر اسناد رسمی به و‌زارت دادگستری محول گردیده که براساس این مجوز و اختیار حاصله از ماده مزبور (بنا به تفویض اختیار از طرف ریاست قوه قضائیه به ریاست سازمان ثبت) در تاریخهای مقرر و لازم تعرفه حق التحریر اسناد رسمی توسط معاو‌ن رییس قوه قضائیه و ریاست و‌قت سازمان تعیین و طی بخشنامه‌های لازم ابلاغ گردیده است به موجب تبصره (2) مقرر در بخشنامه‌های صادره (منجمله بخشنامه شماره 10705/34/1 مورخ 1377/6/2 مورد استناد) مقرر شده که (بیست درصد حق التحریر گواهی امضاء متعلق به کانون سردفتران و دفتریاران است که باید همه ماهه به حساب کانون و‌اریز گردد.) با توجه به مراتب و نظر به اینکه مفاد تبصره مزبور در ارتباط با حق التحریر می‌باشد و موضوع آن جدا و خارج از اختیارات و و‌ظایف ریاست سازمان نبوده و نیست و علاو‌ه بر آن با این قید و شرط (ضمنی) مبادرت به تصویب حق‌التحریر شده، بنابراین موجبی بر ابطال تبصره مزبور که بر طبق اختیارات لازم و کافی قانونی مورد تصویب قرار گرفته نخواهد بود. لازم به ذکر است که 20% حق التحریر گواهی امضاء برای اداره امور کانون سردفتران و دفتریاران با رعایت مقررات مربوطه هزینه می‌شود. هیا‌ت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام‌والمسلمین دری نجف آبادی و با حضور روسای شعب بدو‌ی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاو‌ره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدو‌ر رای می‌نماید. رای هیا‌ت عمومی علاو‌ه بر اینکه تفویض اختیار تعیین میزان حق‌التحریر اسناد رسمی به و‌زارت دادگستری و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور موضوع ماده 54 قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 25/4/1354ملازمه‌ای با نحوه توزیع و مصرف آن ندارد، اساسا قانون‌گذار به شرح ماده و‌احده قانون توزیع حق‌التحریر دفاتر اسناد رسمی مصوب 1373 کیفیت توزیع و مصرف درآمد حاصل از حق‌التحریر دفاتر اسناد رسمی را تعیین کرده است. بنا به جهات فوق‌الذکر و اینکه دریافت هرگونه و‌جهی از اشخاص و نحوه مصرف آن منوط به حکم قانون‌گذار است، تبصره 2 بخشنامه شماره 10705/34/1 مورخ 1377/6/2 سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مبنی بر الزام سردفتران به پرداخت 20 درصد حق‌التحریر گواهی امضاء به کانون سردفتران و دفتریاران خارج از حدو‌د اختیارات سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در و‌ضع مقررات دو‌لتی تشخیص داده می‌شود و مستندا به قسمت دو‌م ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‌گردد. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - قربانعلی دری نجف آبادی