رای شماره 742287 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بندهای 2 و 6 مصوبه مورخ 1399/3/12 شورای اسلامی شهر اهواز با موضوع لایحه اصلاح بهای خدمات سازمان مدیریت آرامستانها، ردیف 12 تعرفه شماره 33 لایحه بهای خدمات آرامستان (بهشت رضوان) تحت عنوان هزینه خدمات توسعه و نگهداری فضای سبز در سالهای 1398 و 1399 مصوب شورای اسلامی شهر بهبهان، تبصره 3 تعرفه مذکور مصوب شورای اسلامی شهر بهبهان در خصوص دفن رایگان پرسنل شهرداری و . و تبصره 4 مصوبه بهای خدمات آرامستانها در سالهای 1398 و 1399 مصوب شورای اسلامی شهر خرمشهر
مرتبط با
- قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران — 9
- قانون دیوان عدالت اداری [قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری] — ماده 12، ماده 13، ماده 88
- قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1400 - 1396) — ت
- قانون مالیات بر ارزش افزوده — ماده 50
- قانون اصلاح قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری — ماده 51
شماره 0101714 - 1403/4/4 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه 140331390000742287 مورخ 1403/3/29 با موضوع: «الف. بندهای 2 و 6 مصوبه مورخ 1399/3/12 شورای اسلامی شهر اهواز با موضوع بهای خدمات سازمان مدیریت آرامستانها و تبصره 4 بهای خدمات آرامستان در سالهای 1398 و 1399 مصوب شورای اسلامی شهر خرمشهر و تبصره 3 لایحه خدمات آرامستان بهشت رضوان مصوب شورای اسلامی شهر بهبهان برای سالهای 1398 و 1399 از تاریخ تصویب ابطال شد . ب. ردیف 12 تعرفه بهای خدمات آرامستان (بهشت رضوان) تحت عنوان هزینه خدمات توسعه و نگهداری فضای سبز در سالهای 1398 و 1399 مصوب شورای اسلامی شهر بهبهان از تاریخ تصویب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال میگردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1403/3/29 - شماره دادنامه: 140331390000742287 شماره پرونده: 0107114 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: سازمان بازرسی کل کشور طرف شکایت: شورای اسلامی شهر اهواز، شورای اسلامی شهر بهبهان و شورای اسلامی شهر خرمشهر موضوع شکایت و خواسته: ابطال بندهای 2 و 6 مصوبه مورخ 12/3/1399 شورای اسلامی شهر اهواز با موضوع لایحه اصلاح بهای خدمات سازمان مدیریت آرامستانها، ردیف 12 تعرفه شماره 33 لایحه بهای خدمات آرامستان (بهشت رضوان) تحت عنوان هزینه خدمات توسعه و نگهداری فضای سبز در سالهای 1398 و 1399 مصوب شورای اسلامی شهر بهبهان، تبصره 3 تعرفه مذکور مصوب شورای اسلامی شهر بهبهان در خصوص دفن رایگان پرسنل شهرداری و . و تبصره 4 مصوبه بهای خدمات آرامستانها در سالهای 1398 و 1399 مصوب شورای اسلامی شهر خرمشهر گردش کار: بازرس قضایی و سرپرست معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 326062 مورخ 14/10/1401 اعلام کرده است که: " به موجب بندهای 2 و 6 لایحه اصلاح بهای خدمات سازمان مدیریت آرامستانها (مصوبه شماره 5 از یکصد و چهاردهمین جلسه مورخ 12/3/1399 شورای اسلامی شهر اهواز) اختیار تخفیف به متقاضیان کم توان مالی تا سقف 25 % به رئیس سازمان و برای افراد معرفی شده از بنیاد شهید و ایثارگران، کمیته امداد، ایثارگران نیروهای مسلح، بهزیستی و شهردار اهواز به میزان 50 % به هیات مدیره سازمان تفویض و برای پرسنل شاغل رسمی و قراردادی شهرداری و سازمانهای وابسته، دفن آنها در آرامستان رایگان و برای خانواده درجه یک آنها درصد تخفیف به عنوان مساعدت لحاظ شده است. این درحالی است که به موجب بند 9 اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمینهها مادی و معنوی تاکید شده و براساس تبصره 3 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387، قوانین و مقررات مربوط به اعطاء تخفیف یا معافیت از پرداخت عوارض یا وجوه به شهرداریها و دهیاریها ملغی گردیده است. ضمن آن که حسب ردیف 4 بند (ث) ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه، شهرداریها و دهیاریها و سازمان اوقاف و امور خیریه مکلفند به منظور ارج نهادن به والدین، همسران و فرزندان شهدا و آزادگان و همسران و فرزندان آنان، جانبازان و همسران و فرزندان جانبازان 25 % و بالاتر و رزمندگان با سابقه حضور شش ماه و بالاتر در جبهه را با رعایت مفاد وقف نامه در امامزادگانی که دفن اموات در آنها مجاز میباشد و آرامستانها بدون اخذ هزینه اقدام نمایند لذا با وجود قانون خاص در این زمینه، دلیلی برای اعمال تخفیف از طریق مصوبه شورای شهر باقی نمیماند . 2 در بررسی جدول تعرفه مربوط به بهای خدمات آرامستان (بهشت رضوان) مندرج در لایحه پیشنهادی عوارض محلی سالهای 1398 و 1399 شهرداری بهبهان، حسب ردیف 12 تعرفه شماره (33) مندرج در لایحه و مصوبه مربوط، عوارضی با عنوان «هزینه خدمات توسعه و نگهداری فضای سبز» قید شده است. در حالی که به موجب آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری مانند دادنامه شماره 473 الی 475 مورخ 4/3/1400 در خصوص تعرفه شماره 1/25 دفترچه عوارض محلی سال 1394 شهرداری نجف آباد مصوب شورای اسلامی آن شهر تحت عنوان عوارض فضای سبز، دادنامه شماره 1529 مورخ 16/16/1400 در خصوص بند 2 تعرفه شماره 320 از تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سالهای 1399 و 1400 شورای اسلامی شهر زرین شهر مربوط به عوارض توسعه خدمات فضای سبز و دادنامه شماره 1306 مورخ 5/5/1400 در خصوص بند 27 مصوبات جلسه مورخ 29/10/1398 شورای اسلامی شهر اصفهان مربوط به هزینه تامین فضای سبز عمومی مغایر با قانون تشخیص و از تاریخ تصویب ابطال گردیده است. به موجب تبصره 3 مصوبه مربوط به تعرفه شماره (33) لایحه بهای خدمات آرامستان (بهشت رضوان) بهای خدمات آرامستان شهرداری بهبهان در سالهای 1398 و 1399 مصوب گردیده است «پرسنل شهرداری و بازنشستگان و کارکنان تحت پوشش پیمانکار و نیروی حجمی شهرداری و پدر و مادر و فرزندان و همسر کارکنان شهرداری رایگان میباشد.» در حالی که بر اساس تبصره 3 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387، اعطاء تخفیف یا معافیت از پرداخت عوارض یا وجوه به شهرداریها ممنوع بوده و این امر مغایر بند 9 اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران میباشد. همچنین به موجب بند (ب) دادنامه شماره 2144 مورخ 20/7/1400 شماره 918 مورخ 14/5/1397 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، مصوبات مشابه شورای اسلامی سایر شهرها در خصوص معافیت کارکنان و بازنشستگان شهرداری، همسر و بستگان درجه یک آنها از پرداخت بهای خدمات مربوط به آرامستان غیر قانونی بوده و ابطال شدهاند . 3 براساس تبصره 4 مصوبه بهای خدمات آرامستانهای شهرداری خرمشهر در سالهای 1398 و 1399 مصوب گردید: « از پرسنل شهرداری و افراد درجه 1 شامل پدر، مادر، برادر، خواهر، همسر و فرزند 50 % تخفیف» اعمال گردد. در حالی که بنا به موارد ذکر شده در بندهای پیشین این لایحه، مصوبه اخیرالذکر غیر قانونی بوده و در موارد مشابه به موجب آرای یاد شده هیات عمومی دیوان ابطال شده است . بنا به مراتب بندهای 2 و 6 لایحه اصلاح بهای خدمات سازمان مدیریت آرامستانها ( مصوبه شماره 5 از یکصد و چهاردهمین جلسه مورخ 12/3/1399 شورای اسلامی شهر اهواز)، ردیف 12 تعرفه شماره (33) مندرج در لایحه و مصوبه سالهای 1398 و 1399 شورای شهر بهبهان با عنوان «هزینه خدمات توسعه و نگهداری فضای سبز»، تبصره 3 مصوبات مذکور در خصوص رایگان نمودن دفن کارکنان شهرداری و بازنشستگان و کارکنان تحت پوشش پیمانکار و نیروی حجمی شهرداری و پدر و مادر و فرزندان و همسر کارکنان شهرداری و تبصره 4 مصوبه بهای خدمات آرامستان شهرداری خرمشهر مندرج در دفترچه عوارض محلی سالهای 1398 و 1399 دائر بر اعمال 50 % تخفیف برای کارکنان شهرداری و افراد درجه 1، مغایر با قوانین یاد شده، آرای صادره دیوان و خارج از حدود اختیارات واضع تشخیص و ابطال آنها در هیات عمومی (به صورت فوق العاده و خارج از نوبت)، از تاریخ تصویب مورد تقاضا میباشد ." متن مقررههای مورد شکایت به شرح زیر است : " الف: مصوبه شماره پنجم (جلسه شماره صد و چهاردهمین دوره پنجم شورای اسلامی کلانشهر) شماره لایحه: 40959 /100 /1 تاریخ: 11/12/1398 موضوع: اصلاح بهای خدمات سازمان مدیریت آرامستانها در جلسه مورخ 12/3/1399 مطرح و با 11 رای موافق به شرح ذیل به تصویب رسید . متن مصوبه: با مصوبه کمیسیون موافقت به عمل آمد . اعضای شورا : جناب آقای سنواتی رئیس محترم شورای اسلامی کلانشهر اهواز با سلام، احتراما به استحضار میرساند این شهرداری به منظور تامین هزینههای خدمات عمومی سازمان مدیریت آرامستانها در جهت رفاه حال شهروندان و ارائه خدمات مطلوب تر در نظر دارد نسبت به اصلاح بهای خدمات به شرح جدول ذیل اقدام نماید . شرح خدمات و بهای خدمات آمبولانس، سردخانه و تغسیل توضیحات : 2 در صورت فوت هر یک از پرسنل شاغل و قراردادی شهرداری و سازمانهای وابسته دفن آنها در آرامستان رایگان و برای خانواده درجه یک (شامل، پدر، مادر، همسر، فرزند ) آنها 30 % مساعدت لحاظ میگردد. (مساعدت شامل یک مزار و یک طبقه خواهد بود.) 6 سقف مساعدت برای موارد خاص شامل متقاضیان کم توان مالی برای ریاست سازمان 25 % و برای هیات مدیره 50 % شامل معرفی شدگان بنیاد شهید و ایثارگران، کمیته امداد، ایثارگران نیروهای مسلح، بهزیستی و معرفی شهردار اهواز میباشد. شورای اسلامی شهر اهواز ب: تعرفه شماره (33) لایحه بهای خدمات آرامستان (بهشت رضوان) سال 1398 منشا قانون بند 16 و 26 ماده 71 شوراها و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده ردیف موارد خدماتی که صورت میگیرد مبلغ دریافتی برای هر مورد به ریال ملاحظات 12 هزینه خدمات توسعه و نگهداری فضای سبز 000 /400 تبصره3 پرسنل شهرداری و بازنشستگان و کارکنان تحت پوشش پیمانکار و نیروی حجمی شهرداری و پدر و مادر و فرزندان و همسر کارکنان شهرداری رایگان میباشد . لایحه بهای خدمات آرامستان (بهشت رضوان) سال 1399 ردیف موارد خدماتی که صورت میگیرد مبلغ دریافتی برای هر مورد به ریال ملاحظات 12 هزینه خدمات توسعه و نگهداری فضای سبز 000 /400 تبصره3 پرسنل شهرداری و بازنشستگان و کارکنان تحت پوشش پیمانکار و نیروی حجمی شهرداری و پدر و مادر و فرزندان و همسر کارکنان شهرداری رایگان میباشد. رئیس شورای اسلامی شهر بهبهان شهردار بهبهان ج: بهای خدمات آرامستان سال 1398 تبصره4: از پرسنل شهرداری و افراد درجه 1 شامل پدر مادر برادر خواهر همسر و فرزند 50 % تخفیف جانبازان محترم 50 % کمیته امداد و تحت پوشش بهزیستی 50 % تخفیف بهای خدمات آرامستان سال 1399 تبصره4: از پرسنل شهرداری و افراد درجه 1 شامل پدر مادر برادر خواهر همسر و فرزند 50 % تخفیف جانبازان محترم 50 % کمیته امداد و تحت پوشش بهزیستی 50 % تخفیف شهردار خرمشهر شورای اسلامی شهر خرمشهر " در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی کلانشهر اهواز به موجب لایحه شماره 2872 /1402 /2000 مورخ 16/1/1402 بهطور خلاصه توضیح داده است که : " الف ایرادات شکلی : 1 طرح شکایت سازمانهای دولتی علیه یکدیگر و شهرداری و یا شوراهای اسلامی شهر از طریق آن مرجع و رسیدگی به آن، بر خلاف مفاد اصل 173 قانون اساسی فاقد وجاهت قانونی است . 2 مطابق ماده 2 قانون سازمان بازرسی کشور، سازمان مذکور خود مرجع صالح رسیدگی به تخلفات و شکایات است. لذا طرح دعوی آن مرجع در دیوان عدالت اداری به طرفیت این شورا فاقد وجاهت قانونی است . 3 مطابق ماده 17 قانون دیوان عدالت اداری، آن مرجع به شکایتی رسیدگی میکند که شخص ذی نفع، رسیدگی به آن را برابر قانون درخواست کرده باشد. با توجه به این که سازمان بازرسی در موضوع شکایت ذی نفع یا متضرر از اجرای مصوبه این شورا نیست، لذا طرح شکایت آن سازمان فاقد محمل قانونی است . ب دفاع ماهوی : به موجب مواد 29 و 30 آییننامه مالی شهرداریها، ماده 85 و بند 16 و 26 ماده 80 قانون شوراهای اسلامی کشور، ماده 1، 2 و 3 آییننامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی شهر، مصوب هیات وزیران و ماده 174 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه و همچنین بنا به حکم مقرر در تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 و قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری و دهیاری مصوب 1/4/1401 شوراهای اسلامی شهر میتوانند نسبت به وضع عوارض و بهای خدمات، به منظور تامین بخشی از هزینههای خدماتی و عمرانی مورد نیاز شهر اقدام نماید. لذا بر خلاف ادعای شاکی که مصوبه مذکور را خارج از حدود و اختیارات شوراهای اسلامی شهر دانسته است تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری و سازمانهای وابسته به آن یکی از انواع درآمدهای شهرداریها محسوب میشود . 2 بنا به تصریح مواد 90 و 106 قانون شوراهای اسلامی کشور، مسئولیت بررسی و اعلام مغایرتهای قانونی مصوبات شورای اسلامی شهر و همچنین نظارت بر حسن اجرای قانون شوراها بر عهده فرمانداری و استانداری مربوطه میباشد و مراجع مذکور نه تنها هیچگونه اعتراضی نسبت به مصوبه موصوف ننمودهاند بلکه فرمانداری اهواز مصوبه را مغایر وظایف شورا ندانسته و اجرای آن را از ابتدای سال 1399 بلامانع اعلام نموده است. لذا مصوبه مذکور از این حیث نیز مراحل قانونی خود را طی کرده و ایرادی بر آن مترتب نیست . 3 استنباط شاکی از مصوبه این شورا به عنوان تبعیض ناروا و مغایر دانستن بندهای 2 و 6 لایحه اصلاحی بهای خدمات سازمان مدیریت آرامستانها با بند 9 اصل سوم قانونی اساسی صحیح نمیباشد. زیرا همیشه با وضع عوارض و بهای خدمت یکسان برای تمامی اقشار (اعم از اقشار ضعیف و کم درآمد و اشخاص متمول) ایجاد عدالت اجتماعی مدنظر قانونگذار محقق نمیشود؛ بلکه توجه به وضعیت اقشار ضعیف نیازمند به مساعدت در هنگام تدوین قوانین و یا وضع مصوبات ضرورت دارد و این نوع عملکرد به مراد و مقصود اصلی مقنن نزدیکتر است. ضمنا، بند 9 اصل سوم قانون اساسی به مفهوم ممنوعیت و یا نفی کمک و مساعدت به شهروندانی که دارای شرایط خاص هستند نمیباشد. به موجب ماده 9 آییننامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی شهر (مصوب 7/7/1378 هیات وزیران) مقرر شده است که: «شوراها میتوانند در هنگام وضع عوارض جدید یا در زمان مقتضی نسبت به موارد معافیت، کاهش، تخفیف و لغو عوارضی که تصویب نمودهاند، با توجه به سیاستهای مقرر در این آییننامه اتخاذ تصمیم نمایند.» مضافا ماده 14 آییننامه مذکور اعلام نموده است که: «شوراها موظفند به هنگام تصمیمگیری راجع به عوارض علاوه بر توجه به سیاستهای کلی که در برنامه پنج ساله و قوانین سالیانه اعلام میشود، سیاستهای عمومی دولت را به شرح ذیل مراعات نمایند : ز توجه به اقشار کم درآمد هنگام وضع عوارض با اعطای تخفیف، معافیت و نظایر آن . ژ رعایت حال ایثارگران هنگام وضع عوارض با اعطای تخفیف، معافیت و نظایر آن . » 4 نظر به این که قانونگذار به موجب مستندات مذکور به شوراهای اسلامی شهر اختیار داده است تا در زمان وضع عوارض و برقراری بهای خدمات مطابق سیاستهای دولت، اقشار کم درآمد، ایثارگران، افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و بهزیستی را با اعطای معافیت یا تخفیف از پرداخت عوارض و بهای خدمات مراعات نماید، لذا مصوبه این شورا در این خصوص، وفق مقررات و قوانین یاد شده در حدود صلاحیت و اختیارات شوراها وضع گردیده و هیچگونه تعارض و تضادی با سایر قوانین موجود در این زمینه ندارد و مراحل قانونی خود را طی کرده تا در صورت فوت کارکنان خدوم و زحمتکش شهرداری که جزء اقشار ضعیف و کم درآمد جامعه میباشند و یا فوت اعضاء درجه یک خانواده ایشان، از حمایت حداقلی مورد نظر بهره مند شوند. با توجه به شرح فوق درخواست شاکی به خواسته ابطال مصوبه مورد نظر فاقد وجاهت قانونی بوده، صدور قرار رد دعوی مطروحه مورد تقاضاست ." رئیس شورای اسلامی شهر بهبهان نیز به موجب لایحه شماره 3933100 مورخ 22/12/1401 در پاسخ به شکایت مذکور توضیح داده است که : " 1 درخصوص تعرفه مربوط به بهای آرامستان (بهشت رضوان) و عوارض با عنوان هزینه خدمات توسعه و نگهداری فضای سبز که در لایحه عوارض محلی سال 1398 و 1399 شهرداری بهبهان تصویب گردیده بود؛ با توجه به صدور آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری که هزینه تامین فضای سبز عمومی را مغایر با قانون، تشخیص و ابطال گردید و بر همین اساس از سال 1399 تاکنون از لایحه بهای خدمات شهرداری حذف گردیده است و هیچ مبلغی از این بابت وصول نمیگردد . 2 درخصوص تبصره 3 مصوبه تعرفه شماره 33 لایحه بهای خدمات آرامستان سالهای 1398 و 1399 که هزینه دفن پرسنل شهرداری بازنشستگان و کارکنان تحت پوشش پیمانکار و نیروی حجمی شهرداری و پدر و مادر و فرزندان و همسر کارکنان شهرداری رایگان اعلام گردیده است، شهرداری بهبهان با توجه به درآمد بسیار پایین کارمندان و کارگران شهرداری که عموما از اقشار کم درآمد میباشند و در راستای کمک هزینه رفاهی مقرر نمود هزینه نامبردگان را رایگان اعلام نماید. لازم به توضیح است که بسیاری از شهرهای کشور درخصوص کمک و مساعدت به کارگران و کارمندان آیتمهای مشابهی را در لایحه عوارضی خود تصویب نمودهاند ." همچنین علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای شورای اسلامی شهر خرمشهر، تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی ارسال نشده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1403/3/29 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و هیاتهای تخصصی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی الف. اولا براساس بند 9 اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمینههای مادی و معنوی از وظایف دولت است و به موجب تبصره 3 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 که قانون حاکم در زمان وضع مقررات مورد شکایت است، قوانین و مقررات مربوط به اعطاء تخفیف یا معافیت از پرداخت عوارض یا وجوه به شهرداریها و دهیاریها ملغی گردیده است. ثانیا براساس ردیف 4 بند (ث) ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران، شهرداریها و دهیاریها و سازمان اوقاف و امور خیریه مکلّفند به منظور ارج نهادن به والدین، همسران و فرزندان شهدا و آزادگان و همسران و فرزندان آنان، جانبازان و همسران و فرزندان جانبازان بیست و پنج درصد و بالاتر و رزمندگان با سابقه حضور شش ماه و بالاتر در جبهه را با رعایت مفاد وقف نامه در امامزادگانی که دفن اموات در آنها مجاز میباشد و آرامستانها بدون اخذ هزینه اقدام نمایند. ثالثا براساس آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه شماره 918 مورخ 29/3/1397 این هیات، مقررات مشابه با مقررات مورد شکایت مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است . بنا به مراتب فوق، بندهای 2 و 6 مصوبه مورخ 12/3/1399 شورای اسلامی شهر اهواز با موضوع بهای خدمات سازمان مدیریت آرامستانها و تبصره 4 بهای خدمات آرامستان در سالهای 1398 و 1399 مصوب شورای اسلامی شهر خرمشهر و تبصره 3 لایحه خدمات آرامستان بهشت رضوان مصوب شورای اسلامی شهر بهبهان برای سالهای 1398 و 1399 مغایر با قانون است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال میشود . ب. هرچند براساس بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی با توجه به این که در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیههای بعدی آن عوارض فضای سبز پیشبینی نشده و در آراء مختلف هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای اخیرالصدور شماره 2076 مورخ 12/2/1402 این هیات نیز وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین ردیف 12 تعرفه بهای خدمات آرامستان (بهشت رضوان) تحت عنوان هزینه خدمات توسعه و نگهداری فضای سبز در سالهای 1398 و 1399 مصوب شورای اسلامی شهر بهبهان مغایر با قانون است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال میشود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 10/2/1402 ) در رسیدگی و تصمیمگیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین