رای شماره 1414 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال آیین‌نامه انضباطی «تاکسیدار، تاکسیران، سرویس مدارس، شرکتهای حمل‌ونقل درون شهری» مصوب شورای اسلامی شهر کاشان

شماره 96 / 829 – 4/7/1397 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام : یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 1414 مورخ 1397/6/20 جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1397/6/20 شماره دادنامه : 1414 شماره پرونده : 829 / 96 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : شرکت فجر سیرکاشان موضوع شکایت و خواسته : ابطال آیین‌نامه انضباطی « تاکسیدار، تاکسیران، سرویس مدارس، شرکتهای حمل‌ونقل درون شهری » مصوب پانزدهمین جلسه کمیسیون نظارت حقوقی شورای اسلامی شهر کاشان به تاریخ 1396/1/20 ، ابلاغ شده به شماره 7 / 1587 / ک 1396/2/23 گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال آیین‌نامه انضباطی « تاکسیدار، تاکسیران، سرویس مدارس، شرکتهای حمل‌ونقل درون شهری » مصوب پانزدهمین جلسه کمیسیون نظارت حقوقی شورای اسلامی شهر کاشان به تاریخ 1396/1/20 ، ابلاغ شده به شماره 7 / 1587 / ک 1396/2/23 را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : « با سلام، احتراما به استحضار می‌رساند شورای اسلامی شهر کاشان خارج از حدود اختیارات اقدام به تصویب آیین‌نامه انضباطی برای شرکتها، تاکسیرانان و تاکسیداران نموده که مختصرا در ذیل ارائه تسدیع می‌نماید : هیات وزیران با تصویب آیین‌نامه اجرایی قانون الحاق یک تبصره به ماده واحده قانون راجع به تمرکز امور مربوط به تاکسیرانی مصوب 1359/3/28 و اصلاحیه 1374/8/12 کلیه امور مربوط به تاکسیرانی را به عهده شهرداریها واگذار نموده و طی ماده 18 آن کلیه ضوابط آیین‌نامه‌ها و دستورالعملهای مغایر با مفاد آیین‌نامه از تاریخ تصویب ملغی نموده است، لذا تصویب آیین‌نامه‌ها صرف نظر از مغایرت صریح اکثر مفاد آیین‌نامه انضباطی مورخ 1396/1/20 با آیین‌نامه هیات وزیران حتی دیگر قوانین کشور، تصویب آیین‌نامه در این خصوص در حدود صلاحیت هیات وزیران بوده و شورای اسلامی شهر مطابق تبصره 5 ماده 5 آیین‌نامه فوق الاشاره و همچنین بندهای 26 و 27 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراها صرفا وظیفه تصویب هزینه خدمات و صدور پروانه و کرایه دارد و نه موضوع دیگر و این مصوبه شورای اسلامی شهر نوعی موازی کاری با مبادی قانونی دیگر می‌باشد . لذا با توجه به مراتب و نظر به اینکه مصوبه شورای اسلامی شهر کاشان بدون ابلاغ و اطلاع‌رسانی به افراد ذینفع، هم اکنون در اختیار این شرکت این هم به صورت غیررسمی قرار گرفته لذا مستندا به قانون دیوان و ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شهر ضمن اعتراض تقاضای نقض و ابطال مصوبه 1396/1/20 مورد استدعاست . ضمنا ریاست شعبه و مستشاران به جهت اینکه هم اکنون آیین‌نامه موضوع شکایت در کاشان اجرایی شده و سازمان تاکسیرانی کاشان اقدام به توقیف خودروهای فعال و دارای مجوز حمل مسافر قبل از ارجاع به هیات انضباطی ماده 15 آیین‌نامه قانون الحاق یک تبصره به ماده واحده امور مربوط به تاکسیرانی مصوب 1359 هیات وزیران و اصلاحیه 1374 نموده و باعث اعتراض رانندگان که از قشر ضعیف جامعه می‌باشند از آن مقام تقاضای دستور توقف آیین‌نامه انضباطی مصوب 1396/1/20 شورای اسلامی شهر کاشان مورد استدعاست .» متن آیین‌نامه در قسمتهای مورد اعتراض به قرار زیراست : « آیین‌نامه انضباطی « تاکسیدار، تاکسیران، سرویس مدارس، شرکتهای حمل‌ونقل درون شهری » مصوب پانزدهمین جلسه کمیسیون نظارت و حقوقی شورای اسلامی شهر کاشان به تاریخ 1396/1/20 و ابلاغیه طی نامه شماره 7 / 1587 / ک 1396/2/23 فصل اول تعاریف ا آیین‌نامه انضباطی : منظور این آیین‌نامه مصوب است . ب سازمان : منظور « سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهرداری کاشان » است . ت آیین‌نامه تاکسیرانی : مقصود « آیین‌نامه اجرای قانون الحاق یک تبصره به ماده واحده قانون راجع به تمرکز امور مربوط به تاکسیرانی شهر تهران زیر نظر شهرداری تهران مصوب 1359/3/28 شورای انقلاب جمهوری اسلامی » ، مصوب 1374/8/10 و اصلاحی 1379/6/13 هیات وزیران است . ث هیات انضباطی : منظور هیات موضوع ماده 15 آیین‌نامه تاکسیرانی است . ج تاکسی : عبارت از وسیله نقلیه موضوع ماده 2 آیین‌نامه تاکسیرانی و تبصره آن که دارای مشخصات تعیین شده در آیین‌نامه مذکور باشد و با امتیاز بهره برداری که از سوی سازمان صادر می‌شود، به صورت یکی از خدمات ( سرویسهای ) تاکسی شهری به جابجایی مسافر درون شهر می‌پردازد . این تعریف شامل انواع سرویسهای تاکسی شهری ( تاکسی گردشی، خطی، پایانه، فرودگاه، گردشگری، سرویس مدارس، بانوان، تاکسی تلفنی و ...) می‌شود که با عناوین و رنگها و فرمهای گوناگون با وسایل نقلیه سواری، استیشن، خودروهای کوچک جمعی ( ون ) یا خودروهای مناسب دیگر تا ظرفیت 15 نفر، مشغول به کار هستند . ح پروانه بهره برداری ( یا مجوز مالکیت ): بر اساس دستورالعمل آیین‌نامه تاکسیرانی عبارت است از فرم مشخصی که به نام بهره بردار ( شخص حقیقی یا حقوقی ) جهت ارائه سرویس معلوم با وسیله نقلیه مشخص از طرف سازمان برای مدت معین صادر و تسلیم می‌گردد . ( ماده 9 آیین‌نامه تاکسیرانی ) خ پروانه تاکسیرانی ( یا مجوز فعالیت ): مجوزی است که پس از طی موفقیت‌آمیز مراحل گوناگون در آیین‌نامه تاکسیرانی با مشخصات گواهی‌نامه، عکس دارنده، شماره شناسایی راننده، برای مدت معین ( که بیش از 12 وکمتر از 8 ساعت در روز نباشد ) ، با مسیر و زمان مشخص حسب مورد به‌وسیله سازمان یا شرکت صادر می‌شود و تنها برای اشتغال فرد دارنده با وسیله نقلیه مشخص دارای پروانه بهره برداری، اعم از اینکه وسیله نقلیه تعلق به دارنده مجوز یا اشخاص حقیقی یا حقوقی دیگر باشد، اختصاص می‌یابد . ( ماده 4 آیین‌نامه تاکسیرانی ) د تاکسیدار ( یا مالک تاکسی ): اشخاص حقیقی یا حقوقی دارای پروانه بهره برداری معتبر . ذ تاکسیران ( یا راننده تاکسی ): شخص حقیقی اعم از زن یا مرد است که پروانه تاکسیرانی معتبر داشته باشد . ر لباس فرم : لباس متحدالشکل و یکنواختی است که نمونه آن از سوی سازمان مشخص و شرکت و رانندگان تحت پوشش ملزم به استفاده از آن می‌باشند . ز شماره شناسایی راننده : منظور شماره پروانه تاکسیرانی است . س شماره شناسایی وسیله نقلیه : منظور شماره پروانه بهره برداری است . ش تعهدنامه راننده : منظور موضوع قرارداد پروانه بهره برداری و جدول تخلفات رانندگان تاکسی که در بدو ورود به ناوگان توسط رانندگان تعهد گردیده و همچنین کلیه دستورالعملها، آیین‌نامه‌ها و ابلاغیه‌های صادره از سوی سازمان . ص شرکت : منظور شرکتهای حمل‌ونقل درون شهری تحت نظارت سازمان ( موضوع ماده 13 آیین‌نامه تاکسیرانی ) ض تعهدات ش رکت : منظور تعهدات درج شده در قرارداد فی ما بین سازمان و شرکت و نیز کلیه دستورالعملها، آیین‌نامه‌ها و ابلاغیه‌های صادره از سوی سازمان . ط کارگروه انضباطی : به منظور بررسی تخلفات رانندگان تحت پوشش شرکت در هر شرکت کارگروهی سه نفره مرکب از یک نماینده از رانندگان تحت پوشش شرکت مربوطه، یک نفر از اعضای هیات مدیره شرکت و نماینده سازمان در طول اعتبار پروانه شرکت تشکیل که پس از بررسی، در صورت لزوم تصمیمات کارگروه به هیات انضباطی جهت اخذ تصمیم نهایی ارسال خواهد شد . ظ وثیقه ایداعی : منظور وثیقه بانکی‌ای که شرکتها در زمان دریافت و یا تمدید پروانه نمایندگی، به سازمان ارائه می‌دهند . فصل دوم کلیات و آیین رسیدگی : ....... ........ فصل سوم تخلفات اشخاص حقیقی ( تاکسیدار، تاکسیران، سرویس مدارس ) ........ ......... فصل چهارم تخلفات اشخاص حقوقی ( شرکتهای حمل‌ونقل درون شهری ) ......... ........ فصل پنجم تشویقات رانندگان و شرکتها ....... ....... فصل ششم : بازرسی و نظارت با استناد به بخش پنجم آیین‌نامه تاکسیرانی با عنوان « بازرسی و نظارت » و در راستای اجرای صحیح وظایف و اختیارات محول شده به بازرسان، تخلفات معین شده از مجموع تخلفات ذکر شده در این آیین‌نامه، تفکیک و در صورت محرز شدن انجام آن‌ها توسط رانندگان، بازرسان مجازند در چندین نوبت نسبت به جریمه نمودن رانندگان متخلف اقدام نمایند و در خصوص تخلفاتی که نیاز است خودرو در پارکینگ متوقف شود، بازرسان مجاز به انجام اقدامات لازم می‌باشند .» در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر کاشان به موجب لایحه شماره 7 / 5984 / ک 1396/7/23 توضیح داده است که : « مدیر محترم دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری با سلام و احترام پس از حمد خداوند و درود و صلوات بر نبی مکرم اسلام و خاندان پاک و مطهر ایشان « ص » عطف به نامه کلاسه پرونده 829 / 96 به شماره 9609980905800515 1396/7/6 که در تاریخ 1396/7/18 به شورای اسلامی شهر کاشان ابلاغ شده است و در ارتباط با موضوع دادخواست تقدیمی شرکت فجر سیر کاشان به نمایندگی آقای محمدجواد رعیت به عنوان مدیرعامل شرکت و آقای محمد مهدی رعیت جعفرآبادی و به عنوان رئیس هیات مدیره به شماره ثبت 2154 و شناسه ملی 60260213000 به آن مرجع قضایی مبنی بر ابطال مصوبه مورخ 1396/1/29 شورای اسلامی شهر کاشان و در خصوص آیین‌نامه انضباطی سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی کاشان، به استحضار می‌رساند : همان طوری که مسبوق هستید طبق قانون تمرکز امور مربوط به تاکسیرانی مصوب 1359/3/28 و اصلاحیه آن به تاریخ 1374/8/12 ، کلیه امور تاکسیرانیهای شهرها به عهده شهرداریها واگذار شده است و شهرداری کاشان نیز به منظور کنترل و نظارت بهتر و مطلوبتر حمل‌ونقل مسافر درون شهری، اقدام به راه‌اندازی و احداث ساختمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی را نموده است و اساسنامه سازمان، مصوب و به تصویب وزارت کشور مستندا به ماده 84 قانون شهرداریها رسیده است و جهت نظارت بهتر و نحوه رسیدگی به تخلفات اجتماعی رانندگان مستندا به بند 9 ماده 71 قانون شوراهای اسلامی شهرها، مصوب 1375/3/1 و بند 9 ماده 80 اصلاحیه قانون مارالذکر مصوب 28/4/1396 که شورای اسلامی شهر مجاز هستند نسبت به تصویب آیین‌نامه‌های پیشنهادی شهرداری را پس از رسیدگی و با رعایت دستورالعمل وزارت کشور، تصویب و اتخاذ تصمیم نمایند و از این رهگذر نیز آیین‌نامه انضباطی سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی کاشان وابسته به شهرداری، در جلسه مورخ 1396/1/2 شورای اسلامی شهر مطرح که کلیات آن مورد تصویب شورای شهر قرار گرفته است و به طوری که واقفید مطابق مفاد ماده 80 قانون مصوب 1385/3/1 و مستندا به ماده 90 قانون موصوف مورخ 1396/4/28 با اصلاحات آن اگر ظرف مدت دو هفته مصوبات شوراهای شهر مورد اعتراض قرار نگیرد، لازم الاجراء است که آیین‌نامه صدرالذکر نیز روال مارالذکر را طی و هیچ‌گونه اعتراض و ایرادی به آن توسط مسئولین و هیات تطبیق مصوبات قانون مستقر در فرمانداری به عمل نیامده و لذا برای سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی وابسته به شهرداری کاشان، لازم الاجراء شده است که تصدیق خواهید فرمود شورای شهر مستندا به مواد قانونی اقدامات فوق الاشاره را صورت داده است و تاکنون نیز ایرادی بر آیین‌نامه توصیفی از سوی وزارت کشور یا استانداری و فرمانداری شهرستان دریافت نشده است و عدم دریافت موضوع پس از دو هفته نتیجه مثبت مصوبه توصیف شده می‌باشد، النهایه با عنایت به مطالب معنونه از محضر آن قضات رد دعوای مطروحه را به طرفیت شورای اسلامی شهر کاشان را استدعا داریم و امید و رجاء واثق دارد که با مداقه لازم و کافی به موضوع رسیدگی و نسبت به رد دعوای شرکت فوق الذکر اتخاذ تصمیم نموده، چون تصمیم آن قضات موجب حفظ حقوق شهروندان و در ارتباط با حمل‌ونقل مسافر درون شهری، بهتر و مطلوبتر خواهد گردید .» هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1397/6/20 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی به موجب تبصره الحاقی به لایحه قانونی راجع به تمرکز امور مربوط به تاکسیرانی شهر تهران زیر نظر شهرداری تهران مصوب 1372/5/20 ، اداره امور تاکسیرانی سایر شهرهای کشور ناظر بر انواع سرویسهای تاکسی شهری به شهرداریهای مربوط واگذار و تهیه آیین‌نامه اجرایی نیز بر عهده هیات وزیران محول شده است . نظر به اینکه هیات وزیران در اجرای تکلیف قانونی مذکور آیین‌نامه اجرایی قانون را مشتمل بر ضوابط و شرایط مربوط تهیه کرده است و از طرفی در شرح وظایف شورای اسلامی شهر موضوع ماده 80 قانون اصلاح موادی از قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 و اصلاحات بعدی آن اختیاری در خصوص تهیه آیین‌نامه مربوط به امور تاکسیرانی پیش‌بینی نشده است، بنابراین آیین‌نامه انضباطی « تاکسیدار، تاکسیران، سرویس مدارس، شرکتهای حمل‌ونقل درون شهری » مصوب شورای اسلامی شهر کاشان خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب تشخیص می‌شود و به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی