رای شماره 1511531 هیئت تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع رد شکایت ابطال مصوبه تغییر نام کوچک افراد ذکور (تحت شماره اعلامی از سوی ثبت احوال به شماره1/5879 1399/3/27 شورای عالی ثبت احوال)

هیئت تخصصی اداری و امور عمومی * شماره پرونده: ه ت/ 0300173 * شماره دادنامه سیلور : 140431390001511531 تاریخ: 1404/06/23 * شاکی : آقای باقر جندقی با وکالت محمدتقی رضوانی فر * طرف شکایت: اداره کل ثبت احوال قم * موضوع شکایت و خواسته : ابطال مصوبه تغییر نام کوچک افراد ذکور (تحت شماره اعلامی از سوی ثبت احوال به شماره 1/5879 1399/3/27 شورای عالی ثبت احوال) * شاکی دادخواستی به طرفیت اداره کل ثبت احوال قم به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیئت عمومی ارجاع شده است. * متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: دستورالعمل جامع انتخاب، اصلاح و تغییر نام از آنجا که از یک سو رسیدگی به درخواست متقاضیان نام‌های جدید و پیشنهادی و همچنین بررسی بخشی از درخواست‌های تغییر نام اشخاص، بر اساس دستورالعمل مصوب سال 1388 شورای عالی ثبت احوال صورت می‌گیرد و از طرف دیگر رسیدگی به بخشی از آن‌ها از طریق دستورالعمل مصوب سال 1390 شورای مزبور انجام می‌شود، این دستور العمل به منظور ایجاد رویه واحد و نیز جلوگیری از تضییع حقوق شهروندان و رفع تنگناها و ممانعت از تداخل مصداق‌ها و اقدامات موازی در تغییر نام اشخاص تهیه و تدوین گردید. 1 هدف: تسریع در فرایند رسیدگی به درخواست‌های انتخاب، اصلاح و تغییر نام و ایجاد رویه‌ای واحد در مبادی اخذ درخواست و همچنین ارائه خدمات اصلاح و تغییر نام در واحدهای اجرایی ثبت احوال. 2 دامنه کاربرد: معاونت امور اسناد هویتی و حقوقی، اداره کل اسناد هویتی، اداره کل امور حقوقی، ادارات کل ثبت احوال استان‌ها ادارات ثبت احوال سراسر کشور هیئت‌های حل اختلاف و دفاتر خدمات ثبتی غیر دولتی. 3 مسئولیت اجرا: مسئولیت اجرای این دستورالعمل بر عهده مدیر کل اسناد هویتی سازمان و مدیران کل استان‌ها بوده و نظارت بر حسن اجرای آن برعهده معاونت امور اسناد هویتی و حقوقی سازمان خواهد بود. 4 مستندات قانونی: 14 مواد 2، 3، 4 و 20 قانون ثبت احوال مصوب تیرماه 1355 و اصلاحیه مورخ 1366/10/18 مجلس شورای اسلامی 24 بندهای 5 ،6 و 7 ماده 976 قانون مدنی 34 قانون ممنوعیت به کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه مصوب 1375/9/28 مجلس شورای اسلامی و آیین‌نامه اجرائی آن مصوب 1378/2/19 هیئت وزیران 44 رای شماره 660 مورخ 1396/7/18 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری 5 4 آیین‌نامه طرز رسیدگی هیئت‌های حل اختلاف مصوب 1356/8/16 هیئت وزیران. 6 4 نظریه شماره 14473/99586 مورخ 1390/5/26 معاونت حقوقی رئیس جمهور 5 تعریف اصطلاحات: در این دستورالعمل کلمات و اصطلاحات مشروحه در ذیل، به اختصار به جای عبارات و تعاریف مقابل آن‌ها به کار رفته است. 15 سازمان: سازمان ثبت احوال کشور 25 کمیسیون تغییر نام سازمان: کمیسیونی است به ریاست معاون امور اسناد هویتی و حقوقی و عضویت مدیران کل اسناد هویتی، امور حقوقی، حوزه ریاست سازمان و دفتر مرکزی حراست (بدون جایگزین و تعیین نماینده برای هر یک از اعضاء) برای انجام وظایف تعیین شده در این دستورالعمل تشکیل می‌شود. این کمیسیون با حضور کلیه اعضاء رسمیت یافته و رای اکثریت قابلیت اجرا دارد. 35 کمیته مشورتی نام سازمان: کمیته‌ای تخصصی است به ریاست معاون امور اسناد هویتی و حقوقی سازمان و اعضاء مندرج در بند 7 این دستورالعمل که به منظور بررسی نام‌های جدید پیشنهادی به شرح بند مزبور، در اداره کل اسناد هویتی سازمان تشکیل می‌گردد. 45 کمیته تغییر نام استان: کمیته‌ای است که به مسئولیت مدیر کل استان، عضویت معاون امور اسناد هویتی و حقوقی، رئیس اداره امور حقوقی استان، رئیس حراست استان و کارشناس خبره نام استان، به منظور بررسی و تعیین تکلیف درخواست‌های تغییر نام رسیده از ادارات تابعه به شرح بند 11 این دستورالعمل تشکیل می‌شود. جلسات این کمیته با حضور تمامی اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات آن با اکثریت آرا قابل اجرا خواهد بود. 5 5 اداره کل استان: اداره کل ثبت احوال استان 6 5 پایگاه: پایگاه اطلاعات جمعیت کشور 75 سامانه: سامانه ارائه خدمات هویتی ( DCU ) 8 5 محل اخذ درخواست: ادارات ثبت احوال و دفاتر خدمات ثبتی غیردولتی «شرح اقدامات» 6 انتخاب نام: 16 در صورتی که نام انتخابی اعلام‌کننده در فرهنگ نام و نام گزینی (آخرین ویرایش) و یا مجموعه‌های تکمیلی و سامانه نگهداری نام‌های مناسب سازمان ( SUP ) درج شده باشد انتخاب آن بلامانع خواهد بود. 26 چنانچه نام انتخابی از زمره نام‌های مندرج در منابع موضوع بند (16) نباشد، نام جدید در کمیته مشورتی نام سازمان مطرح و بررسی خواهد شد. 36 اداره کل اسناد هویتی نام‌های جدید و پیشنهادی را که از طریق ادارات کل استان‌ها و یا درگاه الکترونیکی انتخاب نام سازمان، واصل می‌گردد به کمیته مشورتی نام سازمان ارسال می‌نماید. 46 نتیجه نهایی نام‌های بررسی شده در کمیته مشورتی پس از تایید معاون امور اسناد هویتی و حقوقی سازمان، توسط اداره کل اسناد هویتی به ادارات کل ثبت احوال ذی ربط و متقاضیان ابلاغ خواهد شد. 7 نحوه تشکیل و شیوه نامه کمیته مشورتی نام سازمان: 17 به منظور اجرای بند 26 این دستورالعمل کمیته مشورتی نام سازمان با ریاست معاون امور اسناد هویتی و حقوقی سازمان تشکیل خواهد شد اعضای کمیته مشورتی نام عبارتند از: مدیرکل اسناد هویتی سازمان (عضو) معاون مدیرکل اسناد هویتی (معاون امور ثبت وقایع حیاتی و صدور اسناد هویتی). (عضو) یک نفر کارشناس خبره اداره کل اسناد هویتی در امور نام. (عضو و دبیر کمیته) یک نفر کارشناس امور حقوقی (عضو) یک نفر کارشناس اداره کل امور هویتی ایرانیان خارج از کشور (عضو) سه نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها در رشته‌های مرتبط (زبان و ادبیات فارسی، زبان و ادبیات عرب، زبان‌شناسی و یا زبان‌های باستانی و....). (عضو) 27 جلسات کمیته مشورتی نام با ترکیب حداقل دو نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه و سه نفر از سایر اعضاء رسمیت خواهد یافت و رای اکثریت ملاک عمل خواهد بود. 37 در غیاب رئیس کمیته، مسئولیت جلسه با مدیر کل اسناد هویتی می‌باشد. 47 کمیته می‌تواند از نظرات مشورتی اساتید و متخصصان در امور زبان‌ها و گویش‌های ایرانی استفاده نماید. 5 7 دبیر کمیته موظف است پس از وصول نام‌های پیشنهادی، با توجه به منابع و مآخذ معتبر، واژه‌ها را بررسی و با قید فراوانی پسر یا دختر برای هر واژه که از پایگاه اطلاعات جمعیت کشور استخراج می‌شود فهرست آن‌ها را به همراه نتایج بررسی، قبل از تشکیل جلسه برای هر یک از اعضای کمیته ارسال نماید. 6 7 کمیته مشورتی نام، باید نام‌های پیشنهادی را از حیث قوانین و مقررات اصول و ضوابط نام گزینی و سایر امور از قبیل ریشه‌شناسی (اتیمولوژی)، معنا‌شناسی، آوا‌شناسی، موسیقی واژه، فرهنگ‌های قومی و منطقه‌ای عرف و اعتقادات دینی، فراوانی، مناسب بودن و جنسیت مورد بررسی قرار داده و راجع به هر نام، طی نمونه شماره 1 اظهار نظر نماید. 77 سازمان ثبت احوال می‌تواند در صورت صلاحدید، اختیارات کمیته مشورتی نام سازمان را به استان‌های واجد شرایط تفویض نماید. 8 تغییر نام: 1 8 حسب اینکه رسیدگی به درخواست اصلاح یا تغییر نام در صلاحیت هیئت حل اختلاف و یا از طریق صدور مجوز تغییر نام باشد توسط متقاضی یا نماینده قانونی وی در برگ «درخواست رسیدگی از هیئت حل اختلاف» و یا برگ «درخواست تغییر نام» تکمیل و به محل اخذ درخواست ارائه و با رعایت مقررات ثبت خواهد شد. 2 8 چنانچه درخواست متقاضی توسط دفتر خدمات ثبتی غیردولتی (دفاتر پیشخوان) اخذ شده باشد، پرونده تشکیل شده عینا به اداره معین آن دفتر ارسال خواهد شد. 38 پس از بررسی‌های لازم در اداره ذی ربط، چنانچه رسیدگی به درخواست تغییر نام متقاضی در صلاحیت هیئت حل اختلاف باشد، مسئول اداره، درخواست طرح شده را جهت رسیدگی به هیئت حل اختلاف اداره ی محل صدور شناسنامه ارجاع می‌کند تا با رعایت آیین‌نامه مربوط و برابر بند 9 این دستورالعمل رسیدگی شود. در غیر این صورت درخواست و مدارک به اداره کل ثبت احوال استان محل اخذ درخواست جهت طرح در کمیته تغییر نام استان، ارسال خواهد شد. 9 تغییر نام از طریق هیئت حل اختلاف: 19 رئیس اداره محل صدور شناسنامه پس از رسیدگی به درخواست رسیده آن را به هیئت حل اختلاف اداره ارجاع می‌نماید. 29 هیئت حل اختلاف اداره محل صدور شناسنامه، وفق آیین‌نامه طرز رسیدگی هیئت‌های حل اختلاف و دستورالعمل مربوط و رعایت مفاد این دستورالعمل درخواست طرح شده را بررسی و تصمیم مقتضی را اتخاذ و وفق مقررات در سامانه و شناسنامه اجرا می‌نماید. 39 توضیحات مندرج در سامانه و شناسنامه به‌طور یکسان به شرح زیر خواهد بود: درج توضیحات نام در سامانه ارائه خدمات هویتی ( DCU ) تغییر/اصلاح: به موجب تصمیم شماره ................... مورخ .................... هیئت حل اختلاف اداره ثبت احوال ............... نام صاحب سند از ................ به ................... تغییر یافت اصلاح گردید. نام و نام خانوادگی مامور ...................... اداره ثبت احوال ......................... تاریخ اجرا .................... حذف واژه: به موجب تصمیم شماره ................ مورخ .................. هیئت حل اختلاف اداره ثبت احوال .................. واژه ............... از نام صاحب سند حذف گردید. نام و نام خانوادگی مامور...................... اداره ثبت احوال ......................... تاریخ اجرا.................... الحاق واژه: به موجب تصمیم شماره ................... مورخ ................. هیئت حل اختلاف اداره ثبت احوال ............. واژه ................ به نام صاحب سند اضافه گردید. نام و نام خانوادگی مامور...................... اداره ثبت احوال ......................... تاریخ اجرا.................... 94 رسیدگی به شکایات اشخاص ذی نفع از تصمیمات هیئت حل اختلاف درخصوص بازگشت به نام اولیه یا درخواست تغییر مجدد برابر ماده 4 قانون ثبت احوال در صلاحیت محاکم عمومی دادگستری خواهد بود. 10 موارد و مصادیق اصلاح و تغییر نام از طریق هیئت حل اختلاف: 110 نام‌هایی که موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی می‌گردد و در تعارض با ارزش‌ها و اعتقادات اسلامی است. مانند: نمرود، اهریمن، ابلیس و ... 210 عنوان (عناوین) که عبارت است از واژه یا واژه‌هایی که مقام یا منصب یا میزان تحصیلات کسی را نشان می‌دهد. مانند: شهردار، فرماندار، دکتر، مهندس، آیت‌الله، حجت السلام، قاضی، وکیل و ... 310 لقب (القاب) که عبارت است از اسم یا صفت که معمولا برای بزرگداشت به نام کسی اضافه می‌کنند یا به جای نام او به کار می‌برند. مانند: امین الدوله، وثوق الدوله، ملک الدوله، حاجیه السلطان، حاجی آقا و ... 4 10 نام‌های زننده و مستهجن که فاقد ویژگی نام و معنای مناسب باشند یا معرف صفات مذموم و مغایر با ارزش‌های انسانی و منزلت اجتماعی است مانند، قزبس، آشوب، توله، عوضی، پیری. 5 10 نمونه نام‌های قابل تغییر عبارتنداز اسامی مندرج در دو جلد مجموعه نام‌های تغییر یافته به (تفکیک نام‌های پسران و دختران شامل مجموعه‌های 1 و 2) 6 10 نام‌های نامتناسب با جنس (مغایر با جنس). مانند: آرش برای دختر یا نسرین برای پسر. 710 حذف کلمات زائد از نام اشخاص مشروط به مناسب بودن بخش باقیمانده. مانند: گرگعلی، قوچعلی، گداعلی، مشدی محمد، محمد سلطان. 1710 فهرست نمونه‌های کلمات زائد قابل حذف از اسامی مناسب، ضمیمه این دستورالعمل می‌باشد. (مجموعه شماره 3 و فهرست کلمات زائد موضوع نامه شماره 9452/12/22 مورخ 1394/12/17). 8 10 واژه «عبد» کماکان در نامگذاری اشخاص همراه با اسامی و صفات باریتعالی مورد استفاده قرار می‌گیرد و حذف آن از اسامی و صفات مذکور نظیر: عبدالرحمان، عبدالرحیم، عبدالخالق، عبدالصمد و... مجاز نمی‌باشد. 1 8 10 حذف واژه‌های «عبد» و «غلام» از نام معصومین (ع) بلا اشکال خواهد بود. 910 چنانچه بعد از حذف کلمه زائد از نام متقاضی، نام باقیمانده همنام با سایر افراد خانواده گردد، فردی که تقاضای حذف کلمه زائد کرده است می‌باید برابر مقررات نسبت به انتخاب نام مناسب دیگری اقدام نماید. 1010 تصحیح نام افراد از حیث اشتباه‌های نگارشی و غلط‌های املایی با توجه به دستور خط فارسی بلامانع است. مانند: منیجه به منیژه، رازیه به راضیه، ابلفضل به ابوالفضل. 11010 فهرست نمونه غلط‌های املایی همراه با صورت صحیح واژه‌های مزبور به تفکیک دختر و پسر ضمیمه می‌باشد. (مجموعه‌های شماره 4 و 5). 1110 چنانچه درخواست تغییر نام، حذف کلمه زائد و یا اصلاح آن از حیث غلط املایی، از زمره نام‌های تغییر یافته، فهرست کلمات زائد و یا فهرست غلط‌های املائی (ضمیمه این دستورالعمل) باشد، موضوع راسا با دستور رئیس اداره ذی ربط در هیئت حل اختلاف مطرح و با اشاره به شماره ردیف فهرست مربوط به آن اتخاذ تصمیم خواهد شد. در غیر این صورت پس از تطبیق درخواست متقاضی با مفاد این دستورالعمل از طریق اداره کل استان متبوع مجوز لازم صادر خواهد شد. 1210 تغییر نام‌های مرکبی که با عبارت «معروف به»، « مشهور به»، «ملقب به»، «شهیر به» و یا خط فاصله () بین دو کلمه مانند نمونه‌های زیر ترکیب شده‌اند: حسین معروف به امیر فاطمه مشهور به سهیلا محمد ملقب به پرویز مهدی شهیر به فریدون علی کاوه یا فاطمه نرگس 11210 دارندگان این‌گونه ترکیبات مخیر به انتخاب یکی از دو نام خود می‌باشند. 11 تغییر نام از طریق صدور مجوز: 111 اداره کل ثبت احوال استان درخواست رسیده را وفق مفاد این دستورالعمل در کمیته تغییر نام استان بررسی و مراتب موافقت یا مخالفت با آن را ظرف مدت هفت روز کاری به اداره ذی ربط اعلام خواهد نمود. 211 در صورت موافقت اداره کل ثبت احوال استان، مراتب به اداره ثبت احوال ذی ربط اعلام می‌گردد تا اداره مزبور نسبت به اخذ درخواست اجرای تغییر نام از متقاضی و تکمیل تعهدنامه کتبی برابر نمونه (شماره 5 ) اقدام نموده و سپس ضمن رعایت سایر مقررات مربوط مراتب را در سامانه ارائه خدمات هویتی اجرا و نسبت به صدور شناسنامه جدید اقدام نماید. 311 توضیحات مندرج در سامانه و شناسنامه به شیوه یکسان به شرح زیر خواهد بود: در موارد مجوزهای صادره از سازمان: به موجب نامه شماره ................ مورخ ................. سازمان و دستور شماره ............ مورخ ............ اداره کل ثبت احوال استان .............. نام صاحب سند از .................. تغییر یافت. نام و نام خانوادگی مامور...................... اداره ثبت احوال ......................... تاریخ اجرا.................... در موارد مجوزهای صادره از اداره کل استان: موجب مجوز شماره .............. مورخ .................... اداره کل ثبت احوال استان ............... نام صاحب سند از ................... به .................. تغییر یافت. نام و نام خانوادگی مامور...................... اداره ثبت احوال ......................... تاریخ اجرا.................... 411 چنانچه با درخواست متقاضی مخالفت شده باشد، مراتب عدم موافقت توسط اداره ذی ربط کتبا به متقاضی ابلاغ خواهد شد. 5 11 برگشت به نام قبلی تا وقتی ممکن است که شناسنامه با واژه تصویب شده صادر و تحویل متقاضی نشده باشد. 6 11 چنانچه متقاضی ظرف مدت شش ماه پس از تصویب نام پیشنهادی، درخواست اجرا به اداره ثبت احوال تسلیم ننماید، واژه تصویب شده کان لم یکن تلقی می‌شود و هزینه‌های دریافتی به متقاضی مسترد نخواهد شد. 7 11 تغییر نام هر متقاضی پس از رسیدن به سن 18 سال تمام و صرفا برای یک بار امکان‌پذیر خواهد بود. 8 11 افرادی که قبل از 18 سالگی نام آنان به موجب مجوزهای سازمان تغییر یافته باشد، پس از رسیدن به سن مزبور می‌توانند به نام قبلی خود برگردند. 911 در مواردی که نام هر یک از والدین یا فرزندان آن‌ها برابر مفاد این دستورالعمل تغییر یافته باشد، با اخذ درخواست کتبی فرزندان کبیر و در مورد فرزندان صغیر با درخواست ولی یا قیم آن‌ها (برابر نمونه‌های پیوست شماره 3 و 4 ) و رعایت سایر مقررات مربوط نسبت به اصلاح نام والدین در اسناد هویتی و شناسنامه فرزندان و تغییر نام فرزندان در اسناد و شناسنامه والدین اقدام خواهد شد. 1011 تغییر نام در مواردی که از شمول این دستورالعمل خارج بوده لیکن متقاضی دلیل موجهی بر تغییر آن داشته باشد پس از طرح در کمیسیون نام و تایید ریاست سازمان امکان‌پذیر خواهد بود. 12 مدارک مورد نیاز جهت تغییر نام از طریق صدور مجوز: 112 نمونه تکمیل شده برگ درخواست تغییر نام توسط صاحب شناسنامه یا سرپرست قانونی و یا وکیل صاحب شناسنامه 212 اصل شناسنامه متقاضی 123 اصل شناسنامه و مدرک مثبت سمت قانونی درخواست‌کننده (در صورتی که درخواست‌کننده غیر از صاحب شناسنامه باشد). 1312 اصل شناسنامه متقاضی و همچنین اصل شناسنامه و مدرک مثبت سمت وکیل یا نماینده قانونی پس از بررسی و احراز اصالت و اسکن آن‌ها به متقاضیان مسترد می‌گردد. 412 اصل رسید بانکی مبنی بر واریز تعرفه‌های قانونی 1412 رسید واریز تعرفه‌های قانونی متعلقه پس از صدور مجوز تغییر نام و هنگام اخذ درخواست اجرای آن دریافت خواهد شد. 13 موارد و مصادیق تغییر نام از طریق صدور مجوز: 113 تغییر نام‌هایی که فراوانی آن‌ها در کل کشور طی ده ساله اخیر کمتر از فراوانی نام انتخابی (مناسب) باشد. 1113 ملاک اخذ فراوانی ده ساله آمار پایگاه اطلاعات جمعیت کشور خواهد بود. 2113 معاونت امور اسناد هویتی و حقوقی فهرست اسامی غیرقابل تغییر را تعیین و اعلام خواهد نمود. 213 الحاق یا اضافه کردن یک واژه یا نام به اول و یا آخر نام دیگر مانند: امیر به حسین به صورت «امیرحسین، امین به صورت محمدامین، نازنین به صورت نازنین، فاطمه دخت به ایران به صورت ایران دخت». 1213 انتخاب نام‌های مرکب در بند فوق، مشروط به تصویب کمیته مشورتی نام سازمان خواهد بود. 313 حذف یک واژه یا نام از اول یا آخر نام مشروط بر آنکه نام باقیمانده مناسب باشد مانند حذف قربان از قربانعلی و یا حذف عذار از سیمین عذار. 413 حذف اسامی ماه‌های قمری از نام افراد مشروط به مناسب بودن بخش باقیمانده مانند حذف شعبان از شعبانعلی و یا رجب از محمد رجب. 5 13 تغییر اسامی ماه‌های قمری به نام‌های مناسب مانند: محرم، صفر و رجب. 6 13 تغییر نام افراد همنام در خانواده مانند پدر با پسر برادر با برادر مادر با دختر و خواهر با خواهر اعم از تنی یا ناتنی و همچنین همنامی با ناپدری و نامادری 713 چنانچه پس از حذف کلمه زائد یا یک نام از نام مرکب یکی از افراد خانواده بخش باقیمانده با پدر برادر و یا خواهر همنام باشد. در صورت درخواست نام جدید مناسب برای فردی که تقاضای حذف کلمه زائد نموده برابر مقررات انتخاب خواهد شد مانند حذف خان از خانعلی یا قربان از قربانعلی. 8 13 تغییر نام‌هایی که در صورت اصلی بخشی از یک نام مرکب مذهبی بوده به صورت مرکب آن و یا یک نام مناسب دیگر اعم از ساده یا مرکب. مانند: تغییر اکبر به علی اکبر و یا به محمد، حمید و یا محمدپارسا. یا تغییر: کبری (کبرا) به فاطمه کبری و یا به فاطمه، نرگس، نازنین فاطمه 913 تغییر نام‌هایی که در هنگام نوشتن و یا تلفظ معنای نامناسبی به ذهن متبادر نمایند به نام‌های مناسب مانند عشرت، کرم، خرم. 1310 تغییر نام‌هایی که در هنگام نوشتن و یا تلفظ دارای پیچیدگی و دشواری باشند به نام‌های مناسب: مانند سیبویه ذوالیمینین 1113 تغییر نام‌هایی که با شئون (اجتماعی، علمی، اداری، مذهبی و ...) صاحب آن برابر مستندات ارائه شده تناسب ندارند. 1213 تغییر نام‌هایی که در عرف محلی و منطقه‌ای و یا سایر گویش‌های ایرانی به تشخیص اداره کل ثبت احوال استان برای نامگذاری نامناسب باشند یا معمولا برای جنس دیگری انتخاب شوند. مانند: عزیز، اکرم، اشرف. 1313 تغییر نام در مواردی که نام و نام خانوادگی اشخاص در بین بستگان و خویشاوندان تکرار شده و برابر مستندات ابرازی برای متقاضی مشکلاتی را ایجاد کرده باشد مانند: همنامی پسر عمو با پسر عمو، دختر عمو با دختر عمو، برادر زاده با عمو 11313 ملاک احراز همنامی، ارائه مدارک هویتی افراد همنام می‌باشد که براساس اطلاعات موجود در سامانه ارائه خدمات هویتی ( DCU ) احراز می‌گردد. 1413 تغییر هر نام به نام دینی و مذهبی که متقاضی به آن اشتهار دارد. 11413 ملاک اشتهار متقاضی به نام درخواستی ارائه استشهاد محلی و مدارک و مستندات موثق دیگر خواهد بود. 1513 تغییر نام کسانی که به دین مبین اسلام مشرف می‌شوند به نام مناسب دیگر. 1613 تغییر نام کسانی که تحصیل تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران می‌کنند به نام مناسب دیگر. 1713 تغییر نام زنان خارجی که به زوجیت مردان ایرانی در می‌آیند به نام مناسب دیگر. 1813 تغییر نام اقلیت‌های دینی شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی با رعایت اصول کلی این دستورالعمل تابع زبان و فرهنگ دینی آنان است. 14 از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل دستورالعمل‌های شماره 578/1 88 و 1/153226 90 و همچنین کلیه دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های مغایر با آن ملغی و بلا اثر خواهد بود. توضیح اینکه مفاد مجموعه نام‌های تغییر یافته (پسران و دختران، فهرست غلط‌های املائی پسران و دختران و فهرست کلمات زائد قابل حذف از اسامی مناسب و مجموعه ارسالی به شماره 9452/12/22 مورخ 1394/12/17 معاونت امور اسناد هویتی به قوت خود باقی است). 15 این دستورالعمل در جلسه مورخ 1399/2/28 شورای عالی ثبت احوال بررسی و تصویب گردید. * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: واگذاری تشخیص نام‌های ممنوع بر اساس تبصره 2 ماده 20 قانون ثبت احوال بر عهده شورای عالی ثبت احوال است و واگذاری این اختیار به کمیته مشورتی مغایر قانون است. همچنین اعلام ممنوعیت نام (سعید) در مصوبه خلاف قانون و خارج از اختیاراست. * در پاسخ به شکایت مذکور، طرف شکایت به‌طور خلاصه توضیح داده است که: دستورالعمل فوق تشخیص مصادیق نامه‌های ممنوعه برای تغییر نام را به کمیته مشورتی واگذار کرده و صرفا در مرحله انتخاب نام برای سند بدوالصدور تعیین می‌گردد. ضمنا در این دستورالعمل نام (سعید) به عنوان نام ممنوعه اعلام نشده است. رای هیئت تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری صرف نظر از اینکه هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در مورد دستورالعمل تغییر نام شماره 1/153226 مورخ 1390/12/20 مصوب شورای عالی ثبت احوال به موجب دادنامه شماره 660 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری چنین استدلال کرده است: "... احکام مواد 40 و 20 و 3 قانون ثبت احوال در تغییر نام خانوادگی و نام‌های ممنوع و تغییر در محتوای اسناد سجلی مخصص احکام عام مواد 996 و 995 قانون مدنی در تغییر مطالب دفاتر سجل احوال به موجب حکم محکمه است و از طرفی مفاد دستورالعمل ناظر بر موارد عدم وجود دعوا است و چنانچه اختلافی بین ثبت احوال و متقاضی تغییر مفاد اسناد سجلی به وجود آید موضوع دعوا طبق ماده 4 قانون ثبت احوال در دادگاه صالح رسیدگی خواهد شد..." و النهایه دستورالعمل مورد اعتراض را مغایر قانون ندانسته و ابطال نکرده است با عنایت به اینکه بر اساس حکم مقرر در ماده 7 دستورالعمل جامع انتخاب، اصلاح و تغییر نام، بررسی نام از نظر فراوانی، معناشناسی، ریشه‌شناسی، عرف و اعتقادات دینی و مناسب بودن با جنسیت و ... برای مشورت و بررسی به این کمیته واگذار شده و اساسا کمیته مشورتی نام در مورد تشخیص نام‌های ممنوع که بر اساس تبصره 2 ماده 20 قانون ثبت احوال بر عهده شورای عالی ثبت احوال است و همچنین در مورد تغییر نام اتخاذ تصمیم نمی‌کند، در نتیجه هیئت تخصصی اداری و امور عمومی، مقرره مورد شکایت را بنا به دلایل مذکور خارج از حدود اختیار و مغایر قانون تشخیص نداد. از این رو مستندا به بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی 10/02/1402) رای به رد شکایت صادر می‌شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس ارزشمند یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیئت‌های تخصصی و هیئت عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضائی و اداری، معتبر و ملاک عمل است. رئیس هیئت تخصصی اداری و امور عمومی دکتر زین العابدین تقوی