رای شماره 187 مورخ 1372/11/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال بخشنامه شماره 53655 مورخ 1371/03/24 وزارت کار و امور اجتماعی، مبنی بر عدم تسری مقررات قانون کار نسبت به کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی، به جهت مغایرت با [قسمت اخیر] ماده (157) قانون کار مصوب 1369/08/29 مجمع تشخیص مصلحت نظام و خروج از حدود اختیارات وزارت کار، مستند به ماده (25) قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1360/11/04

موضوع : ابطال بخشنامه شماره 53655 مورخ 24/3/71 و‌زیر کار و امور اجتماعی تاریخ: 2/11/72 شماره دادنامه: 187 کلاسه پرو‌نده: 72/175 شاکی : آقای بهرو‌ز خانشقاقی مقدمه : شاکی بشرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته‌اند و‌زارت کار و امور اجتماعی با صدو‌ر بخشنامه 53655 24/3/71 کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی را که تا قبل از این تاریخ تحت حکومت قانون کار مصوب سال 69 قرار داشتند از شمول قانون مزبور خارج ساخته است. با اینکه به موجب ماده 188 قانون کار در تمام موسساتی که قانون استخدام خاصی حاکمیت ندارد حکومت قانون کار محرز و مسلم است، متا‌سفانه در دانشگاه آزاد اسلامی این حاکمیت لغو گردیده استناد و‌زارت کار و امور اجتماعی به فرمان حضرت امام (ره) را حتی اگر بپذیریم که این فرمان کلیه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی را تمام زمانها شامل می‌شود باز به این معنی نیست که مصوبات هیا‌ت محترم امنای دانشگاه آن هم در امری با این اهمیت مشمول این فرمان گردد. متا‌سفانه صدو‌ر این بخشنامه پیامدهای ناگواری را برای قشر زحمتکش کارکنان دانشگاه دربرداشته و در پاره‌ای از موارد اخراجهای غیرقانونی صورت گرفته و مرجعی نیز برای رسیدگی و‌جود ندارد. با توجه به مراتب درخواست لغو بخشنامه مزبور را دارد. معاو‌ن مدیرکل دفتر حقوقی و امور مجلس و‌زارت کار و امور اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 56857 7/4/72 مبادرت به ارسال نامه شماره 7194/ن مورخ 31/3/72 اداره کل نظارت و تنظیم رو‌ابط کار را نموده است در نامه اخیر آمده است 1مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی ضوابط و قواعدی که شورای محترم عالی انقلاب فرهنگی و‌ضع می‌نمایند بنابه فرمان مورخ 6 اسفند ماه 1363 حضرت امام خمینی رضوان‌ا... تعالی علیه لازم‌الاجرا بوده و دارای اعتبار قانونی می‌باشند، ... باید ترتیب آثار داده شود. 2 بند ح ماده 12 اساسنامه دانشگاه آزاد اسلامی که در جلسات 103 127 128و 131 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب شورای عالی مزبور رسیده است تصویب مقررات استخدامی اعضاء هیا‌ت علمی و کارکنان اداری دانشگاه و تعرفه حقوق و دستمزد و مزایا را از جمله و‌ظایف و اختیارات هیا‌ت امناء دانشگاه آزاد اسلامی اعلام نموده است. 3 مستند به بندهای 5 و 6 صورتجلسه مورخ 25/1/71 هیا‌ت امناء دانشگاه آزاد اسلامی آیین‌نامه استخدام هیا‌ت علمی و تعرفه حقوق و مزایا و مقررات استخدامی و تعرفه حقوق و دستمزد کارکنان اداری در تاریخ 25/1/71 به تصویب هیا‌ت امناء دانشگاه یاد شده رسیده است. 4 بنابه مراتب فوق‌الاشعار آیین‌نامه‌ها و مقررات استخدامی یاد شده در حکم قوانین و مقررات خاص استخدامی بوده و لذا مستند به ماده 188 قانون کار جمهوری اسلامی ایران از تاریخ 25/1/71 کلیه اعضاء هیا‌ت علمی و نیز کلیه کارکنان اداری دانشگاه آزاد اسلامی از شمول مقررات قانون کار خارج خواهند بود. بخشنامه مورد نظر نیز بر همین اساس و مستند به اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از ناحیه مقام محترم و‌زارت اصدار یافته است. هیا‌ت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجهالاسلام و‌المسلمین اسماعیل فردو‌سی پور و با حضور روسای شعب تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاو‌ره با اکثریت آراء بشرح آتی مبادرت به صدو‌ر رای می‌نماید. رای هیا‌ت عمومی : طبق ماده 157 قانون کار مصوب آبان ماه 1369 رسیدگی به هر گونه اختلاف فردی بین کارفرما و کارگر یا کارآموز ناشی از اجرای قانون کار و سایر مقررات مربوط بکار و صدو‌ر رای مقتضی نسبت به آن در صلاحیت هیا‌ت تشخیص و هیا‌ت حل اختلاف کارگر و کارفرما قرار دارد. نظر به اینکه مسوو‌لیت رسیدگی به اختلافات اشخاص و صدو‌ر رای قطعی و لازم‌الاجرا در اجرای قانون مزبور علی‌القاعده متضمن کلیه اختیارات لازم و مرتبط از جمله تشخیص انطباق یا عدم انطباق و‌ضع استخدامی شاکی با قانون کار است که به مراجع رسیدگی و صادرکننده رای اختصاص دارد، بخشنامه شماره 53655 مورخ 24/3/71 و‌زارت کار و امور اجتماعی مبنی بر عدم شمول قانون کار به کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی که موجب و‌رو‌د در قلمرو و صلاحیت و اختیارات مراجع مزبور و تشخیص و اظهارنظر و رای آن‌ها می‌باشد خارج از حدو‌د اختیارات و‌زارت کار در تصویب مقررات دو‌لتی مربوط تشخیص داده می‌شود و به استناد قسمت دو‌م ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 4/11/1360ابطال می‌گردد.