رای شماره 76 و 77 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری (درخصوص اصلاح حکم مستمری بازنشستگی براساس دو سال آخر سنوات ارفاقی و پرداخت مابه‌التفاوت مستمری رای به رد شکایت صحیح است)

شماره 9901007 – 7/2/1400 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905810076 و 140009970905810077 مورخ 17/1/1400 با موضوع « اعلام تعارض، در خصوص اصلاح حکم مستمری بازنشستگی بر اساس دو سال آخر سنوات ارفاقی و پرداخت مابه التفاوت مستمری ( رای به رد شکایت صحیح است )» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری - مهدی دربین تاریخ دادنامه : 17/1/1400 شماره دادنامه 77 - 76 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : آقایان : عباس حسین زاده، سید روح اله جلالی موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : شعب دیوان در خصوص اصلاح حکم مستمری بازنشستگی بر اساس دو سال آخر سنوات ارفاقی و پرداخت مابه التفاوت مستمری، آراء متفاوتی صادر کرده‌اند . گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : الف : شعبه 50 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دادخواست آقای رشید ولی زاده غفاربی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی آذربایجان غربی و به خواسته اصلاح حکم برقراری مستمری بر اساس دو سال آخر سنوات ارفاقی و پرداخت مابه التفاوت مستمری به موجب دادنامه شماره 9609970903701826 1396/8/13 به شرح زیر رای صادر کرده است : طبق مفاد دادنامه شماره 674 1391/10/4 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نظر به‌اینکه مطابق ماده 9 قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی بانوان شاغل خانواده‌ها و سایر کارکنان مصوب سال 1379 مبن‌ای حقوق بازنشستگی یا وظیفه مستخدم ان مشمول عبارت است از معدل تمامی حقوق و مزایای دریافتی آنان در دو سال آخر خدمت ملاک کسور بازنشستگی و در ماده 77 قانون تامین اجتماعی میزان مستمری بازنشستگی تابعی از متوسط مزد یا حقوق شناخته شده است و به موجب بند 5 ماده 2 قانون تامین اجتماعی مصوب سال 1354 مزد یا حقوق عبارت از هرگونه وجه یا مزایای نقدی و غیرنقدی مستمر که در مقابل کار به بیمه شده داده می‌شود و در ایامی که سنوات ارفاقی در اجرای قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت مصوب 1386/6/5 اعطاء شده است حقوق اشتغال پرداخت نمی‌شود تا مبنای تعیین میزان مستمری قرار گیرد و از طرفی به موجب قانون اخیرالذکر صرفا به سنوات خدمت انجام شده مستخدم حداکثر پنج سال اضافه می‌شود که در میزان مستمری مورد محاسبه قرار می‌گیرد و تاثیری در تعیین میانگین دستمزد دو سال آخر خدمت ندارد بر این پایه خواسته شاکی مبنی بر اصلاح حکم مستمری بازنشستگی بر اساس دو سال آخر و پرداخت مابه التفاوت مستمری وجهه قانونی ندارد و حکم به رد صادر می‌شود رای صادره به استناد بند 1 ماده 10 و ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد . در اثر تجدیدنظرخواهی از رای مذکور، شعبه 20 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9609970956902853 1396/12/6 ضمن نقض رای تجدیدنظر خواسته به شرح زیر رای صادر کرده است : نظر به مفاد ماده 82 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران که طی آن مقرر داشته مستمری کلیه بیمه شدگان بر اساس میانگین دو سال آخر دریافتی که دارای کسور بازنشستگی است می‌باشد و با توجه به‌اینکه مقرره مذکور بعد از رای شماره 674 1391/10/4 هیات عمومی دیوان عدالت اداری تصویب گردیده لذا ناسخ آن بوده و رای مذکور فاقد اعتبار قانونی است بنابراین شکایت دادنامه تجدیدنظرخواه وارد تشخیص و حکم به ورود آن صادر و اعلام می‌گردد . و به استناد ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری دادنامه تجدیدنظر خواسته نقض می‌گردد . رای صادره قطعی است . ب : شعبه 48 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دادخواست آقای بهرام پیری به طرفیت اداره کل تامین اجتماعی آذربایجان غربی و به خواسته اصلاح حکم مستمری بازنشستگی بر اساس 2 سال آخر خدمت و پرداخت معوقات به موجب دادنامه شماره 9609970904403034 1396/9/8 به شرح زیر رای صادر کرده است : در خصوص دادخواست شاکی به طرفیت خوانده به خواسته اصلاح حکم مستمری بازنشستگی بر اساس دو سال آخر خدمت و پرداخت معوقات از توجه به رونوشت مدارک شاکی و اینکه مورخ 1387/8/27 وفق ماده 10 قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل و نوسازی صنایع و با احتساب سنوات ارفاقی بازنشسته شده است، لایحه دفاعیه خوانده مبنی بر تفاوت نحوه محاسبه مستمری اشخاصی که وفق قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت بازنشسته شده‌اند با شاکی، اینکه بند ( ت ) ماده 28 قانون برنامه ششم توسعه ناظر به احتساب سنوات ارفاقی به عنوان سنوات واقعی برای افرادی است که وفق قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت ( مصوب 1386/6/5 ) بازنشسته شده‌اند و قانون برنامه ششم توسعه از تاریخ لازم الاجرا شدن ( 1396/1/1 ) موثر بوده ( ماده 124 همین قانون ) و اثر قانون نسبت به آتیه است ( ماده 4 قانون مدنی ) دعوای شاکی را وارد ندانسته و به استناد مواد 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌نماید . رای صادره ظرف 20 روز از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد . در اثر تجدیدنظرخواهی از رای مذکور، شعبه 20 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9609970956902834 1396/12/2 ضمن نقض رای مذکور، به شرح آتی رای صادر کرده است : نظر به مفاد بند ( ت ) ماده 28 قانون برنامه ششم که طی آن مقرر شده است دولت مکلف است سنوات ارفاقی ر به عنوان سنوات خدمت قابل قبول تلقی و مطابق تبصره 2 قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت مصوبه 1386/6/5 توسط سازمان تامین اجتماعی به برقراری مستمری بازنشستگان مشمول و بر اساس میانگین دو سال آخر پرداخت حق بیمه سنوات ارفاقی از تاریخ بازنشستگی آنان اقدام کند، شرکتهای دولتی و موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی موضوع تبصره 3 قانون مذکور نیز با استفاده از منابع خود مشمول این حکم می‌باشند با این وصف خواسته تجدیدنظرخواه وارد تشخیص و حکم به ورود آن صادر و اعلام می‌گردد و به استناد ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری دادنامه تجدیدنظر خواسته نقض می‌گردد . رای صادره قطعی است . شعبه 18 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9809970956700735 1398/4/2، در راستای تقاضای اعمال ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 9609970956902834 1396/12/2، به شرح زیر چنین رایی صادر کرده است : با عنایت به مجموع اوراق پرونده‌های بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی، نظر به‌اینکه اولا : بند ( ت ) ماده 28 قانون برنامه ششم توسعه منحصرا در خصوص بازنشستگانی است که بر اساس قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت بازنشسته شده باشند و در مانحن فیه شاکی در راستای ماده 10 قانون تسهیل نوسازی صنایع بازنشسته شده است . ثانیا : نامبرده از کارکنان دولت، شرکت دولتی یا موسسه عمومی غیردولتی نیست تا مشمول ماده مزبور گردد . ثالثا : بازنشستگی شاکی قبل از لازم الاجرا شدن قانون برنامه ششم توسعه می‌باشد . لذا تقاضای اعمال ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان وارد و موجه است ضمن پذیرش آن با استناد به ماده مزبور حکم به نقض دادنامه صدرالذکر از شعبه بیستم تجدیدنظر و در نتیجه رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌گردد . رای صادره قطعی است . ج : شعبه 50 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دادخواست آقای تیمور رحمانی به طرفیت اداره کل تامین اجتماعی استان آذربایجان غربی و به خواسته الزام به اصلاح حکم بازنشستگی بر اساس دو سال آخر خدمت 29 و 30 و پرداخت مابه التفاوت آن به موجب دادنامه شماره 9709970903702076 1397/8/27 به شرح زیر رای صادر کرده است : در خصوص دعوای آقای تیمور رحمانی به طرفیت اداره کل تامین اجتماعی استان آذربایجان غربی دایر بر الزام سازمان به اصلاح حکم بازنشستگی بر اساس دو سال آخر خدمت 29 و 30 و پرداخت مابه التفاوت آن به شرح دادخواست تقدیمی با توجه به محتویات پرونده و مدافعات طرف شکایت طبق لایحه تقدیمی مبنی بر اینکه طبق ماده 10 قانون تسهیل نوسازی صنایع کشور برقراری مستمری بر اساس دو سال آخر خدمت بوده و پنج سال ارفاقی خدمت نبوده امتیازی از ناحیه قانون‌گذار بوده و طبق ماده 77 قانون تامین اجتماعی برقراری مستمری بر اساس دو سال آخر خدمت بوده و سنوات ارفاقی دوران خدمت نبوده و به علاوه قانون برنامه ششم توسعه 1395 با توجه به‌اینکه مدعی 1383 بازنشست شده عطف به ماسبق نشده و مستمری بر حقوق و دستمزد تعلق گرفته و حقوق در قبال انجام کار بوده و سنوات ارفاقی کارکرد نبوده بلکه امتیاز و ارفاقی از برای کارگران در جهت بازنشستگی پیش از موعد بوده و قانون‌گذار با اعطای این امتیاز نمی‌خواسته سنوات ارفاقی را معادل سنوات اشتغال واقعی قرار دهد لذا خواسته قابل اجابت نبوده و به استناد بند 2 ماده 10 و ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 حکم به رد شکایت مطروحه صادر و اعلام می‌نماید . رای صادره ظرف بیست روز از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد . رای مذکور به لحاظ عدم تجدیدنظرخواهی قطعیت یافت . د : شعبه 50 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دادخواست آقای بیوک پاک مرام به طرفیت سازمان تامین اجتماعی آذربایجان غربی و به خواسته اصلاح حکم برقراری مستمری بر اساس 2 سال آخر سنوات ارفاقی و پرداخت مابه التفاوت مستمری به موجب دادنامه شماره 9609970903701830 1396/8/13 به شرح زیر رای صادر کرده است : طبق مفاد دادنامه شماره 674 1391/10/4 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نظر به‌اینکه مطابق ماده 9 قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی بانوان شاغل خانواده‌ها و سایر کارکنان مصوب سال 1379 مبنای حقوق بازنشستگی یا وظیفه مستخدمان مشمول عبارت است از معدل تمامی حقوق و مزایای دریافتی آنان در دو سال آخر خدمت ملاک کسور بازنشستگی و در ماده 77 قانون تامین اجتماعی میزان مستمری بازنشستگی تابعی از متوسط مزد یا حقوق شناخته شده است و به موجب بند 5 ماده 3 قانون تامین اجتماعی مصوب سال 1395 مزد یا حقوق عبارت از هرگونه وجه یا مزایای نقدی و غیرنقدی مستمر که در مقابل کار به بیمه شده داده می‌شود و در ایامی که سنوات ارفاقی در اجرای قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت مصوب 1386/6/5 اعطاء شده است حقوق اشتغال پرداخت نمی‌شود تا مبنای تعیین میزان مستمری قرار گیرد و از طرفی به موجب قانون اخیرالذکر صرفا به سنوات خدمت انجام شده مستخدم حداکثر پنج سال اضافه می‌شود که در میزان مستمری مورد محاسبه قرار می‌گیرد و تاثیری در تعیین میانگین دستمزد دو سال آخر خدمت ندارد بر این پایه خواسته شاکی مبنی بر اصلاح حکم مستمری بازنشستگی بر اساس دو سال آخر و پرداخت مابه التفاوت مستمری وجهه قانونی ندارد و حکم به رد صادر می‌شود . رای صادره به استناد بند 1 ماده 10 و ماده 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد . رای مذکور به موجب دادنامه شماره 9609970956801764 1396/10/17 در شعبه 19تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/1/17 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی الف تعارض در آراء محرز است . ب در بند « ت » ماده 28 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395/12/14 مقرر شده است : « دولت مکلف است سنوات ارفاقی را به عنوان سنوات خدمت قابل قبول تلقی و مطابق تبصره 2 قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت مصوب 1386/6/5 توسط سازمان تامین اجتماعی به برقراری مستمری بازنشستگان مشمول و براساس میانگین دو سال آخر پرداخت حق بیمه سنوات ارفاقی از تاریخ بازنشستگی آنان اقدام کند » در ادامه این حکم قانونی آمده است که شرکت‌های دولتی و موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی موضوع تبصره 3 قانون مذکور نیز با استفاده از منابع خود مشمول این حکم هستند، حکم قانونی یاد شده صرفا در رابطه با اشخاصی است که طبق قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت مصوب 1386/6/5 بازنشسته شده باشند، حال آن که شاکیان پرونده‌های موضوع تعارض آراء، مطابق با ماده 10 قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و اصلاح ماده 113 قانون برنامه پنجساله سوم جمهوری اسلامی ایران مصوب 1382/5/26 بازنشسته شده‌اند و از شمول بند « ت » ماده 28 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران خارج می‌باشند . بنا به مراتب مذکور و با توجه به عدم شمول قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بر شاکیان پرونده‌های موضوع تعارض آراء، رای شماره 1764 1396/10/17 شعبه 19 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری که در تایید دادنامه شماره 9609970903701830 1396/8/13 شعبه 50 بدوی دیوان عدالت اداری صادر شده و رای شماره 9809970956700735 1398/4/2 شعبه 18 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری که مبنی بر رد شکایت صادر شده، صحیح و موافق مقررات است . این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی