رای شماره 1710 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال تبصره 5 تعرفه عوارض شماره 13 شورای اسلامی شهر گرمدره از تاریخ تصویب

شماره 9802612 – 10/12/1399 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9909970905811710 مورخ 14/11/1399 با موضوع :« ابطال تبصره 5 تعرفه عوارض شماره 13 شورای اسلامی شهر گرمدره از تاریخ تصویب » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1399/11/14 شماره دادنامه : 1710 شماره پرونده : 9802612 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای علی محمد صادقی موضوع شکایت و خواسته : ابطال تبصره 5 تعرفه عوارض شماره 13 شورای اسلامی شهر گرمدره گردش‌کار : شاکی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال تبصره 5 تعرفه عوارض شماره 13 شورای اسلامی شهر گرمدره را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : « احتراما به استحضار می‌رسانم شورای اسلامی گرمدره طی مصوبه‌ای که در اختیار اینجانب و سایر شهروندان نیز قرار نگرفته ( که به موجب تبصره 2 ماده 20 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری استعلام آن مورد درخواست است ) اقدام به تعیین عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری می‌نماید و موجبات تضییع حق را فراهم آورده است . در فرم تعرفه شماره 13 در فرمول و نحوه محاسبه عوارض درج گردیده معادل 50 % ارزش افزوده ناشی از تغییر یا تعیین کاربری طبق نظریه کارشناس عمل شود و در تبصره 1 آن به صراحت عنوان شده شهرداری مکلف است از کلیه کاربری‌هایی که در اثر تصویب طرح جامع تفصیلی با طرح مصوب قبلی به کاربری مسکونی تغییر یافته یا می‌یابند عوارض وصول گردد . در همین راستا موضوع پرونده اینجانب عطف به نامه شماره 60 / 8571 1396/7/30 به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع گردیده که به جهت مغایر بودن با قانون مورد تمکین بنده قرار نگرفته . علی‌ای حال چنانچه مستحضرید اخذ عوارض ناشی از تغییر کاربری به موجب آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله 354 الی 358 1380/11/14، 1836 و 1837 1397/11/9 و 2050 1397/11/23 و ... غیرقانونی تشخیص داده شده و مصوبات در این خصوص ابطال گردیده و بر اساس ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری چنانچه مصوبه‌ای در هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال گردد، رعایت مفاد رای هیات عمومی در مصوبات بعدی، الزامیست مع‌الاسف طرف شکایت بدون در نظر گرفتن قوانین جاریه کشور اقدام به تصویب مصوبه‌ای غیر قانونی نموده و موجبات تضییع حقوق اینجانب و عامه مردم را فراهم آورده لذا با عنایت به موارد معنونه و مدارک پیوستی اجابت خواسته به شرح ستون خواسته وفق مواد 10 و 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و مستندا به مواد 13 و بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و نیز برای جلوگیری از اخذ عوارض غیر قانونی شهرداری گرمدره مبنی بر ابطال مصوبه تعیین عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری، از زمان تصویب و خارج از نوبت خواستارم .» متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است : « تعرفه شماره 13 : تبصره 5 : در صورت هرگونه تخلف ساختمانی توسط مالک یا مالکین یا نماینده قانونی مبنی بر احداث بنا در کاربری غیر و طرح آن در کمیسیون‌های ماده صد شهرداری و صدور رای بر ابقاء توسط کمیسیون‌های مربوطه و موافقت کمیسیون‌های ماده 5 یا کارگروه امور زیربنایی شهرداری می‌بایستی نسبت به وصول ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری یا تعیین کاربری طبق فرمول بند ( ج ) اقدام نماید .» رئیس شورای اسلامی شهر گرمدره به موجب لایحه شماره 1339 / ش / 98 1398/11/14 توضیح داده است که : « احتراما بازگشت به نسخه دوم دادخواست آقای علی محمد صادقی به شماره پرونده 9809980905802033 1398/9/4 ابلاغی در تاریخ 1398/10/16 به شورای اسلامی شهر گرمدره مبنی بر ابطال مصوبه تعیین عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری به استحضار می‌رساند ملک شاکی واقع در حریم شهر و فاقد کاربری بوده که نامبرده اقدام به ساخت و ساز غیرمجاز و تبدیل کاربری به صنعتی اداری نموده، به همین منظور پرونده به کمیسیون ماده صد قانون شهرداری‌ها ارجاع و اعضای کمیسیون به جهت کمک به تولیدکننده، به استناد تبصره 3 ماده صد قانون مرقوم اقدام به اصدار رای مبنی بر جریمه نموده‌اند . در رابطه با ادعای دیگر شاکی مبنی بر غیرقانونی بودن اخذ عوارض متعلقه، همان گونه که حضرت عالی مستحضرند با عنایت به اهمیت خدمات‌رسانی مطلوب به شهروندان در مواد متعددی از قوانین موضوعه کشور، بر لزوم اخذ عوارض متنوع در سطح شهر یا منطقه، البته با ملحوظ نمودن ضوابط و شرایط مصرح در آن قوانین تاکید گردیده که از آن جمله می‌توان به بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375/3/1 و اصلاحات بعدی آن و ماده 85 از همان قانون، مواد 42 و 43 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/2/17، مواد 13 و 28 از قانون نوسازی و عمران شهری و تباصر مربوطه مصوب 1347/9/7 با اصلاحات بعدی، تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/2/17 مجلس شورای اسلامی و لایحه موسوم به قانون تجمیع عوارض مصوب 1381/9/19 و موارد دیگری از جمله بند ( الف ) ماده 174 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران اشاره نمود که همگی به صلاحیت و اختیار شوراهای اسلامی شهر در وضع و تعیین عوارض متناسب و قانونی به خصوص ارزش افزوده اذعان نموده‌اند . در خصوص شکایت شاکی مبنی بر ابطال تعرفه شورای اسلامی شهر گرمدره در مورد وضع عوارض ارزش افزوده تغییر کاربری، آرای صادره از دیوان عدالت اداری که به عنوان دلیل از سوی شاکی ارائه گردیده تنها مربوط به مواردی است که تعیین ارزش افزوده برای املاک واقع در محدوده شهرها بدون طرح کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری، یا برای املاک خارج از محدوده قبل از طرح در کارگروه امور زیربنایی استانداری‌ها و کمیسیون تبصره 1 ماده 1 قانون حفظ اراضی کشاورزی و طرح در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری‌ها بدون توافق مالکین بوده که این موضوع با نقض آرای شماره 215 الی 220 1396/3/16 و 1310 1397/5/9 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با این قید که « بنابراین صرفا اطلاق مصوبه مورد شکایت در مواردی که تصویب اخذ عوارض بدون طرح در کمیسیون ماده 5 و کمیسیون نیز به صراحت تصریح گردیده است .» در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392، پرونده به هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود و هیات مذکور به موجب دادنامه شماره 103 1399/3/20 تعرفه شماره 13 شهرداری گرمدره تحت عنوان عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری مصوب شورای اسلامی شهر گرمدره به استثناء آن قسمت از تبصره 5 که به کارگروه امور زیربنایی شهرداری اشاره شده، مصوب شورای اسلامی شهر گرمدره را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد . رای مذکور به علّت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/11/14 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی هر چند طبق آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری عوارض ارزش افزوده ناشی از طرح‌های توسعه شهری و تغییر کاربری در مصوبات شوراهای اسلامی شهرها مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص نگردیده است لکن طبق ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی شهری و تغییرات آن‌ها در هر استان توسط کمیسیون مندرج در آن انجام می‌شود و تعیین عوارض ارزش افزوده برای املاک یا اراضی قبل از طرح در کمیسیون ماده 5 یا بدون اخذ مجوز از مراجع ذیربط قانونی مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات بوده، بنابراین فقط آن قسمت از تبصره 5 تعرفه شماره 13 مبنی بر طرح موضوع در کارگروه امور زیربنایی شهرداری از تعرفه شهرداری گرمدره مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی