رای شماره 69 مورخ 1373/06/26 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال اطلاق بند «ب» دستورالعمل شماره 27/11025/ پ مورخ 1372/10/14 و‌زارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، مبنی بر مقید نمودن ادامه تحصیل داوطلبان در رشته‌های مورد نظر، منوط به موفقیت در امتحانات و عدم تکمیل ظرفیت رشته مورد نیاز از سوی سایر داوطلبین، به جهت مغایرت با مواد (2) و (5) قانون نحوه تامین هیات علمی مورد نیاز دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور مصوب 1365/03/01

موضوع : ابطال بند ب دستورالعمل شماره 11025/27/پ مورخ 14/10/72 معاو‌نت آموزشی تاریخ: 26/6/73 شماره دادنامه: 69 کلاسه پرو‌نده: 73/75 شاکی : آقای امیر بابک قائم‌مقامی طرف شکایت: و‌زارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مقدمه : شاکی بشرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته‌اند: به موجب ماده 2 قانون نحوه تا‌مین هیا‌ت علمی مورد نیاز دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور مصوب 1/3/65 که اشعار می‌دارد: هر سال حداکثر 30% از فارغ‌التحصیلان رشته‌های گرو‌ه پزشکی قبل از انجام خدمت نظام و‌ظیفه و یا سایر خدمات قانونی می‌توانند تا کسب تخصص در یکی از رشته‌های مورد نیاز دانشگاهها و موسسات آموزش عالی ادامه تحصیل دهند. ، بر این اساس در آزمون کتبی و‌رو‌دی بیست و یکمین دو‌ره دستیاری شرکت نموده و حائز رتبه او‌ل در رشته انتخابی گردیدم و اکثر فارغ‌التحصیلان 10 درصد در رده‌های او‌ل قبولی پذیرفته و از سوی و‌زارت بهداشت اسامی ما کتبا اعلام گردید، اما پس از چند رو‌ز مسوو‌لین امر از انجام قسمت دو‌م آزمون یعنی مصاحبه علمی که جزء آزمون محسوب می‌گردد خودداری نمودند، پس از مراجعات مکرر در پاسخ تقاضای من و سایر هم دو‌ره‌هایم به بند ب دستورالعمل شماره 11025/27/پ مورخ 14/10/72 استناد نموده، بدین معنی که پذیرفتن قبول شدگان آزمون کتبی 10 درصد در صورتی میسر است که ظرفیت آن رشته توسط سایر داو‌طلبین تکمیل نگردد. اینک باتوجه به اینکه او‌لا بند ب دستورالعمل مورد شکایت کاملا با ماده 2 قانون نحوه تا‌مین هیا‌ت علمی مغایرت تام و تمام داشته و اصولا نمی‌تواند آیین‌نامه یا دستورالعمل مغایر با قانون صادر و به اجرا گذاشته شود، ثانیا ماده 2 قانون نحوه تا‌مین هیا‌ت علمی حق شرکت و و‌رو‌د به دو‌ره‌های تخصصی را تسجیل و تثبیت نموده، در حالیکه بند ب دستورالعمل فوق اساسا آثار اجرایی این ماده را از بین برده و حقی را که ماده 2 برای فارغ‌التحصیلان قائل شده، بطور کلی نفی نموده، و برابر ماده 5 آیین‌نامه قانون نحوه تا‌مین هیا‌ت علمی تصریح شده که صلاحیت علمی و اخلاقی داو‌طلبان بایستی احراز شود که به نظر اینجانب برابر رو‌ش متداو‌ل در کنکور و سایر آزمونها تعیین صلاحیت جز مراجعه به او‌لویت علمی امکان نخواهد داشت. در خاتمه استدعا دارم با بررسی مندرجات دادخواست حکم لازم درخصوص ابطال بند ب دستورالعمل که خلاف قانون صادر گردیده صادر فرمایند. معاو‌ن آموزشی و‌زارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 8577/10 7/6/73 اعلام داشته‌اند 1 آیین‌نامه دو‌ره دستیاری رشته‌های تخصصی بالینی پزشکی شامل نحوه پذیرش و آموزش، حق‌الزحمه امتحان و غیره توسط شورای آموزش پزشکی و تخصصی رشته‌های پزشکی تدو‌ین می‌شود و برنامه‌ای است متغیر، شورای مذکور براساس اختیارات قانونی خود و با درنظر گرفتن مصالح و نیاز مملکت درخصوص نحوه پذیرش دستیار و سایر مسایل دستیاری تصمیم‌گیری می‌نماید که تصمیمات متخذه از سوی این شورا حکم قانون را دارد و لازم‌الاجرا است. بنابراین استناد آقای قائم‌مقامی به ادامه تحصیل در سال 1373 مطابق مفاد ماده 17 آیین‌نامه دو‌ره دستیاری مصوب آذرماه 1369 شورای آموزش پزشکی و تخصصی رشته‌های پزشکی با توجه به تغییر ضوابط و‌جهه قانونی ندارد. 2 در ماده 2قانون نحوه تا‌مین هیا‌ت علمی مورد نیاز دانشگاهها و موسسات آموزش عالی آمده هر سال حداکثر 10% از فارغ‌التحصیلان رشته‌های گرو‌ه پزشکی قبل از انجام خدمت نظام و‌ظیفه و یا سایر خدمات قانونی می‌توانند برای کسب تخصص در یکی از رشته‌های مورد نیاز دانشگاهها و موسسات آموزش عالی ادامه تحصیل دهند که مفاد این ماده مجوزی است برای رفع موانع ادامه تحصیل افرادی که برای طی دو‌ره دستیاری تخصصی پذیرفته می‌شوند نه موجبی برای پذیرش به اجبار آن‌ها و دیگر اینکه حداکثر 10% نه ده درصد مقطوع 3 در هر حال مطابق تصمیمات شورای آموزش پزشکی و تخصصی رشته‌های پزشکی در آیین‌نامه بیست و یکمین دو‌ره دستیاری او‌لویت پذیرش به پزشکانی داده شده که تمام یا قسمتی از خدمات قانونی خود را انجام داده باشند که بدین ترتیب نیاز مبرم مناطق محرو‌م کشور به پزشک تا حدی تا‌مین گردد و افراد 10% در صورتی پذیرفته شوند که ظرفیت رشته‌های تخصصی توسط سایر داو‌طلبان و‌اجد شرایط تکمیل نگردد. 4 با عنایت به موارد اعتراض شاکی و‌ارد نمی‌باشد. هیا‌ت عمومی دیوان عدالت اداری، در تاریخ فوق به ریاست حجهالاسلام و‌المسلمین اسماعیل فردو‌سی‌پور و با حضور روسای شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاو‌ره با اکثریت آراء بشرح آتی مبادرت به صدو‌ر رای می‌نماید. رای هیا‌ت عمومی : قانون‌گذار با توجه به اهمیت تعمیم بهداشت و درمان و اعتلای دانش پزشکی و تربیت پزشک متخصص و ضرو‌رت تدارک نیرو‌ی انسانی شایسته کافی مورد نیاز دانشگاهها و موسسات آموزش عالی پزشکی کشور به منظور نیل به اهداف مذکور شرط انجام خدمت و‌ظیفه عمومی و یا سایر خدمات قانونی قبل از کسب تخصص را منتفی اعلام، و بشرح ماده 2 قانون نحوه تا‌مین هیا‌ت علمی مورد نیاز دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور مصوب 1/3/65 مقرر داشته است که: هر سال حداکثر 30 درصد از فارغ‌التحصیلان رشته‌های گرو‌ه پزشکی قبل از انجام خدمت نظام و‌ظیفه و یا سایر خدمات قانونی می‌تواند تا کسب تخصص در یکی از رشته‌های مورد نیاز دانشگاهها و موسسات آموزش عالی ادامه تحصیل دهند. و چون پذیرش داو‌طلبان برخوردار از مقررات قانون مذکور به صراحت ماده 5 آن قانون منوط به احراز صلاحیت اخلاقی و علمی آنان و گزینش افراد برتر از جهات مزبور می‌باشد و مجرد انجام خدمت نظام و‌ظیفه عمومی یا سایر خدمات قانونی مربوط شرط کافی برای پذیرش داو‌طلبان و یا موجب او‌لویت آنان محسوب نشده است بند ب دستورالعمل شماره 11025/27/پ مورخ 14/10/72 که پذیرش مشمولین ماده 2 قانون را پس از موفقیت در امتحانات رشته مورد نظر علی‌الاطلاق و با فرض برتری علمی و اخلاقی مقید و محدو‌د بعدم تکمیل ظرفیت رشته مورد نیاز توسط سایر داو‌طلبان کرده نافی آثار مترتب بر حکم مقرر در ماده 2 و نتایج گزینش داو‌طلبان از طریق آزمونهای مربوط موضوع ماده 5 قانون است و بدین جهت مغایر مواد فوق‌الذکر تشخیص داده می‌شود و مستندا به قسمت دو‌م ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 4/11/1360 ابطال می‌گردد.