رای شماره 1406 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع تعارض آراء برخی شعب دیوان عدالت اداری و تایید خارج بودن کارکنان بازنشسته شرکت ملی فولاد از شمول بند (ر) تبصره ماده 5 قانون بودجه سال 1382

شماره 97 /1951 – 4/7/1397 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام : یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 1406 مورخ 13/6/1397 جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1397/6/13 شماره دادنامه : 1406 شماره پرونده : 1951 / 97 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : آقای محسن یوسف پور موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : مطابق بند ( ر ) تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 کل کشور مقرر شده است که : « دولت موظف است 2 % از هزینه عملیات جاری شرکتهای دولتی، بانکها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت را در سال 1382 کسر نماید و به کلیه بازنشستگان سال 1378 به قبل به ازاء هر سال حداقل 10 روز پاداش پرداخت نماید ». تعدادی از کارکنان شرکت فولاد خوزستان ده روز پاداش پایان خدمت موضوع قانون مذکور را خواستار شده و در اثر عدم اجابت از سوی دستگاه متبوع خویش دادخواستهایی به شعب دیوان عدالت اداری تقدیم کرده و پاداش مذکور را مطالبه کرده‌اند . در رسیدگی به دادخواستهای مذکور شعب دیوان عدالت اداری به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده‌اند که رسیدگی به تعارض در آراء مذکور برای صدور رای وحدت رویه در دستور کار هیات عمومی قرار گرفت . گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : الف : شعبه 10 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 8909980900002331 با موضوع دادخواست آقای نصیر حسینی زارع به طرفیت شرکت فولاد خوزستان و به خواسته مطالبه ده روز پاداش پایان خدمت به ازاء هر سال خدمت موضوع ماده 1 آیین‌نامه اجرایی بند ر تبصره 5 قانون بودجه مربوط به سال 1382 به موجب دادنامه شماره 9009970901001113 1390/5/29 به شرح زیر رای صادر کرده است : با توجه به محتوای پرونده و مدارک ارائه شده از سوی شاکی و دفاعیات شرکت خوانده از آنجائی که به موجب بند ( ر ) تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 دولت موظف گردیده است که دو در صد از هزینه عملیات جاری شرکتهای دولتی، بانکها و موسسات انتقالی وابسته به دولت را کسر و به کلیه باز نشستگان سال 1378 به قبل به ازاء هر سال حداقل 10 روز پاداش پرداخت نماید با توجه به اطلاق مقررات مذکور و اینکه پرداخت پاداش غیر از آن به شاکی نافی استحقاق حق قانون مذکور نخواهد شد لذا ضمن رد دفاعیات شرکت مشتکی عنه بنابراین شکایت شاکی وارد و حکم به ورود و الزام و اجرای خواسته شاکی صادر و اعلام می‌دارد . رای صادره قطعی است . ب : شعبه 11 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده‌های شماره 9109980900015856 ، 8909980900029608 ، 8909980900025944 ، 8909980900002535 ، 8909980900002311 ، 8909980900029187 با موضوع دادخواست آقایان سید محمد اسماعیلی مرتضوی، عبدالرضا بارانی، عباس نورائی، محمدرضا فریدفر، مظاهر باوی و حسن حمادی به طرفیت شرکت فولاد خوزستان و به خواسته مطالبه ده روز پاداش پایان خدمت موضوع ماده 1 آیین‌نامه اجرایی بند « ر » تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 به موجب دادنامه‌های شماره 9109980900015856 1391/12/5 ، 9309970901101102 1393/7/15 ، 9009970901100150 1390/2/11 ، 9009970901100161 1390/2/11 ، 9009970901100176 1390/2/14 و 9009970901100160 1390/2/11 به شرح زیر رای صادر کرده است : در خصوص درخواست مطروحه به شرح فوق الذکر با توجه به مدارک ابرازی نظر به اینکه طبق حکم مقرر در بند ر تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 دولت موظف شده تا به ازاء هر سال خدمت حداقل ده روز پاداش به تمامی بازنشستگان سال 1378 به قبل پرداخت نماید و اینکه به موجب تصویب نامه شماره 197542 / ت 43737 1388/10/9 هیات وزیران به منظور پرداخت مابه التفاوت مبلغ پرداخت شده در اجرای بند ر تبصره 5 فوق الذکر تا مبلغ موضوع ماده 1 اصلاحی قانون پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق باز نشستگی بانوان شاغل خانواده‌ها و سایر کارکنان مصوب 1379 به باز نشستگان قبل از سال 1379 پیش‌بینی گردیده است و توجها به اینکه ملاک در ماده 7 قانون مارالذکر در پرداخت پاداش پایان خدمت، به ازاء هر سال خدمت معادل یک ماه آخرین حقوق در فوق العاده دریافتی که مشمول کسور باز نشستگی است می‌باشد و چون شاکی در سال 1371 باز نشسته گردیده است لذا شعبه مستندا به مواد 7 و 13 و 14 و 17 و 22 قانون دیوان عدالت اداری ضمن نقض دادنامه شماره 1203 1390/6/20 صادره از این شعبه حکم به ورود شکایت در پرونده اصلی ( خواسته‌های الف و ب ) صادر و اعلام می‌گردد و در خصوص پرداخت بر مبنای نرخ شاخص تورم موضوع خارج از شمول ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری بوده قرار رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد . رای صادره قطعی است . دادنامه شماره 9309970901101102 1393/7/15 به موجب رای شماره 9409970955503218 1394/12/24 شعبه 5 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری عینا تایید و قطعیت یافت . در سایر موارد تجدیدنظرخواهی صورت نگرفت . ج : شعبه 12 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به شماره پرونده 8909980900003310 با موضوع دادخواست آقای سهیل بن محیسن به طرفیت شرکت فولاد خوزستان و به خواسته مطالبه ده روز پاداش پایان خدمت به موجب دادنامه شماره 8909970901200559 1389/8/17 به شرح زیر رای صادر کرده است : شاکی مدعی است هنوز 10 روز پاداش پایان خدمت خود را دریافت ننموده در ادامه اضافه کرده هیات دولت با تصویب مصوبه‌های شماره 197522 ت 43737 1388/10/9 و 54896 ت 336861 1384/9/9 پرونده تبعیض پرداخت پاداش پایان سال را بسته و مقرر داشته تمام پرداختها بر اساس 30 روز باشد ... در مقابل مشتکی عنه در لایحه دفاعیه اظهار داشته از سال 1370 و بر اساس آیین‌نامه خاص استخدامی خود که مصوب هیات وزیران است به ازای هر سال معادل یک ماه آخرین حقوق پایه زمان اشتغال به عنوان پاداش پایان خدمت به بازنشستگان ( من جمله شاکی ) پرداخت نموده است و دلیلی بر پرداخت مضاعف که غیرقانونی و غیرشرعی است وجود ندارد ... حال با توجه به دعاوی هر دو طرف و از آنجا که ماده 7 قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی بانوان شاغل خانواده‌ها و سایر کارکنان دولت مصوب 1379 و لحاظ رای شماره 478 تا 500 1384/9/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری دائر بر اینکه پرداخت پاداش پایان خدمت شامل کلیه دریافتهائی که از آن‌ها کسور بازنشستگی کسر می‌گردد می‌باشد لذا استدلال مشتکی عنه مبنی براینکه پرداخت یک ماه حقوق پایه به ازای هر سال باعث رفع تکلیف از مفاد بند « ی » تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 و آیین‌نامه اجرائی آن می‌گردد و پرداخت مازاد مضاعف و غیرقانونی و شرعی است به جا نمی‌باشد زیرا آنچه به شاکی و امثال وی پرداخت گردیده یک ماه حقوق پایه بوده در حالی که بند « ی » تبصره 5 به صورت مطلق شامل امثال شاکی نیز می‌گردد آن هم در خصوص کلیه پرداختها و نه حقوق پایه در نتیجه خواسته اول شاکی یعنی مطالبه 10 روز پاداش پایان خدمت ( به ازای هر سال ) وارد تشخیص و حکم به ورود آن صادر می‌گردد کما اینکه خواسته سوم شاکی ( مطالبه 20 روز پاداش مابه التفاوت باقیمانده تا 30 روز ) نیز برابر تصویب نامه‌های هیات دولت موجه بوده حکم به ورود آن صادر می‌گردد و اما خواسته دوم شاکی ( خسارت تاخیرتادیه ) خارج از عداد ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری بوده قرار رد آن صادر و اعلام می‌گردد . این رای قطعی است . د : شعبه 22 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9009980900057304 با موضوع دادخواست آقای جاسم کردونی به طرفیت شرکت فولاد خوزستان و به خواسته مطالبه پاداش پایان خدمت موضوع بند « ر » تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 کل کشور به موجب دادنامه شماره 9109970902200476 1391/3/17 به شرح زیر رای صادر کرده است : بر اساس مفاد پرونده به خصوص دادخواست تقدیمی شاکی از بازنشستگان قبل از سال 1379 می‌باشد، خواسته وی عبارت است از مطالبه پاداش پایان خدمت موضوع ماده 1 آیین‌نامه اجرایی بند « ر » تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 کل کشور و مصوبه شماره 197542 / ت / 43737 1388/10/9 هیات وزیران و خسارت تاخیر تادیه بر مبنای شاخص تورم، با عنایت به اینکه مطابق بند « ر » تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 کل کشور دولت موظف شده است تا به ازاء هر سال خدمت حداقل ده روز پاداش به تمامی بازنشستگان سال 1378 به قبل پرداخت نماید و همچنین به موجب تصویب نامه هیات وزیران به شماره 197542 / ت / 43737 1388/10/9 ، به منظور پرداخت مابه التفاوت مبلغ پرداخت شده در اجرای بند « ر » تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 کل کشور تا مبلغ موضوع ماده 1 اصلاحی قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی از هزینه‌های ضروری به کارکنان دولت موضوع ماده 7 قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگان و ... مصوب 1379 به پرداخت نقدی مطالبات بازنشستگان، جمعا به میزان 30 روز پاداش پایان خدمت به ازاء هر سال خدمت تصریح شده است و از این حیث شرکت فولاد خوزستان به عنوان یکی از شرکتهای دولتی مصرّح در قسمت اخیر آیین‌نامه اجرائی بند « ر » تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 کل کشور مکلف به پرداخت مطالبات مذکور به بازنشستگان آن شرکت می‌باشد و ایراد شرکت مذکور در عدم توجه دعوی، به آن مرجع موجه نیست مضافا اینکه استناد شرکت مذکور به سلب تکلیف قانونی در این خصوص به لحاظ پرداخت پاداش پایان خدمت قبلی ناشی از آیین‌نامه استخدامی مربوطه، مسموع نیست و نافی حق شاکی در مورد دریافت پاداش پایان خدمت موضوع ضوابط اجرائی بند « ر » تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 نمی‌باشد . علیهذا شکایت شاکی وارد تشخیص در اجرای اصل 173 قانون اساسی و به استناد مواد 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385 ضمن ص دور حکم به ورود شکایت، مشتکی عنه فوق الذکر را مکلف به پرداخت مطالبات شاکی مزبور شامل 30 روز پاداش پایان خدمت به ازاء هر سال خدمت می‌نماید لیکن در خصوص خواسته دیگر شاکی دایر بر مطالبه خسارت تاخیر تادیه بر مبنای شاخص تورم چون این موضوع از شمول ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری و تبصره 1 آن، خارج است لذا در این خصوص قرار رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد . رای صادره وفق ماده 7 قانون اخیرالذکر قطعی است و مطابق ماده 34 همان قانون بلافاصله پس از ابلاغ لازم الاجرا خواهد بود . ه : شعبه 12 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 1245 / 88 / 12 با موضوع دادخواست آقای محسن یوسف پور به طرفیت شرکت فولاد خوزستان و به خواسته مطالبه ده روز پاداش پایان خدمت به ازای هر سال خدمت بازنشستگان پیش از 1378 موضوع ماده 1 آیین‌نامه اجرایی بند ( ر ) تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 کشور به موجب دادنامه شماره 993 1389/5/12 به شرح زیر رای صادر کرده است : در خصوص شکایت آقای محسن یوسف پور به طرفیت شرکت فولاد خوزستان به خواسته مطالبه ده روز پاداش به ازای هر سال خدمت بازنشستگان پیش از 1378 موضوع ماده 1 آیین‌نامه اجرایی بند ( ر ) تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 کشور به شرح دادخواست تقدیمی نظر به اینکه شرکت خوانده با ارسال مدارک به پیوست لایحه دفاعی خود اعلام کرده است این شرکت مطابق بند 6 ماده 10 آیین‌نامه استخدامی خاص خود که به تصویب هیات وزیران رسیده است از سال 1370 اقدام به پرداخت معادل یک ماه حقوق به ازاء هر سال به عنوان پاداش پایان کار و حسن خدمت به بازنشستگان خود و از جمله شاکی که در سال 1372 بازنشسته شده است کرده است و دلیلی بر پرداخت مضاعف که غیرقانونی و غیرشرعی است وجود ندارد با توجه به محتویات پرونده و دفاعیات اداره خوانده و اینک قانون مورد ادعا شامل حال وی نمی‌گردد شکایت نامبرده غیروارد تشخیص و علیهذا حکم به رد آن صادر و اعلام می‌گردد . این رای به استناد ماده 7 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385/9/25 مجلس شورای اسلامی قطعی است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1397/6/13 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی اولا : تعارض در آراء محرز است . ثانیا : نظر به اینکه هدف قانون‌گذار در بند ( ر ) تبصره 5 قانون بودجه سال 1382 کل کشور این بوده است که : « پرداخت پاداش پایان خدمت به بازنشستگان قبل از سال 1378 که از دریافت پاداش موضوع قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی، بانوان شاغل، خانواده‌ها و سایر کارکنان مصوب سال 1379 محروم بوده‌اند صورت گیرد .» در حالی که شاکیان پرونده‌های موضوع تعارض همگی از کارکنان بازنشسته شرکت ملی فولاد ایران بوده که از مقررات خاص خود تبعیت می‌کردند و بر اساس بند 6 آیین‌نامه استخدامی شرکت ملی فولاد ایران از پاداش پایان خدمت دریافت کرده‌اند، بنابراین از شمول بند ( ر ) تبصره ماده 5 قانون بودجه سال 1382 خارج بوده و آراء صادره به غیروارد دانستن شکایت به شرح مندرج در گردش کار صحیح و موافق مقررات است . این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است . معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی اشراقی