رای شماره 1464648 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص اعمال ماده 91 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به رای شماره 140109970905810153 1401/1/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

تاریخ دادنامه: 1402/6/7 شماره دادنامه: 140231390001464648 شماره پرونده: 0202269 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری متقاضی: رییس دیوان عدالت اداری موضوع شکایت و خواسته: اعمال ماده 91 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به رای شماره 140109970905810153 1401/1/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری گردش کار: 1 وزیر راه و شهرسازی به موجب نامه‌های شماره 14195/100/02 مورخ 1402/2/5 و 39346/100/02 مورخ 1402/3/13 به رییس دیوان عدالت اداری اعلام کرده است که : " دادنامه شماره 153 1401/1/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری علاوه بر تعارض و عدم تامین خواسته شاکی، منجر به خروج 500 هکتار از اراضی دولتی مشمول طرح‌های حمایتی ساخت مسکن از محدوده شهر صدرا گردیده است. توضیح اینکه کلیه مستندات ضمیمه دادخواست شاکی به شماره کلاسه پرونده 9903040 و تاریخ 1399/12/2 از جمله دادنامه شعبه 7 دیوان عدالت اداری، همچنین دادخواست جدید شاکی، که به سهو قلم در انشای خواسته دادخواست قبلی اشاره دارد، همگی ناظر به خواسته ابطال بند 8 3 مصوبه مورخ 1398/10/21 شورای عالی شهرسازی و معماری در مورد اراضی موسوم به تنگه جلاب در شرق شهر جدید صدرا است. این در حالی است که اجرای دادنامه صدرالذکر منجر به خروج اراضی با مالکیت عمدتا دولتی در غرب شهر جدید صدرا خواهد شد که نه تنها منتهی به تامین خواسته شاکی نمی‌گردد، بلکه با خروج بخش قریب به 500 هکتار از اراضی دولت از محدوده شهر صدرا وقفه و اخلال جدی در ایفای تعهدات دولت ناشی از قانون جهش تولید مسکن در کلان‌شهر شیراز می‌گردد . ضمنا علاوه بر اینکه دادخواست مورد بحث، ناظر به بند (3) مصوبه فوق الذکر نبوده و شکایتی متوجه اراضی 500 هکتاری واقع در غرب شهر نمی‌باشد، لازم است توجه شود که اراضی مزبور به جهت تامین مسکن حمایتی دولتی در مصوبه مورخ 1388/4/8 شورای عالی شهرسازی و معماری به محدوده شهر جدید صدرا الحاق گردیده است و تاکنون هیچ‌گونه طرح تفصیلی مصوب در رابطه با اراضی مذکور به مراجع ذیربط جهت اجرا ابلاغ نگردیده و با توجه به نقشه پیوست، هم اکنون هیچ‌گونه ساخت و‌سازی در این اراضی موجود نمی‌باشد، لذا اراضی مستثنیات که مطابق حکم بند (3) مصوبه، باید از محدوده شهر خارج گردند، عرصه‌های یکپارچه و دست نخورده‌ای باقی مانده‌اند که فاقد معابر شهری و نقشه تفکیکی و تفصیلی مصوب بوده و تبعا هیچ‌گونه مجوز تفکیک و ساخت و ساز برای آن‌ها صادر نشده و بنابراین از آنجایی که واجد حقوق مکتسبه نمی‌باشند، خروج اراضی مذکور از محدوده برای آن‌ها منجر به تضییع حقوق مالکانه صاحبان اراضی مورد نظر نمی‌گردد . لذا با عنایت به موارد مذکور خواهشمند است نسبت به پیگیری توقف اجرای دادنامه صدرالذکر و بررسی مجدد آن در هیات عمومی دیوان عدالت اداری دستور مقتضی صادر فرمائید ." 2 متن رای شماره 140109970905810153 1401/1/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری به قرار زیر است : " براساس ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 1351/12/22 که به بیان اختیارات و وظایف شورای مذکور پرداخته، «بررسی و تصویب نهایی طرحهای جامع شهری و تغییرات آن‌ها خارج از نقشه‌های تفصیلی»، یکی از صلاحیتهای شورای یادشده است و برمبنای مواد 5 و 6 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آن‌ها مصوب سال 1384 نیز تعیین محدوده و حریم شهر بر عهده شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بوده و در راستای موازین قانونی فوق، وضع مقرره در خصوص تعیین محدوده و حریم شهر در حدود اختیار شورای عالی شهرسازی و معماری ایران است. ولی با توجه به اینکه برخی از مالکین قطعات یکپارچه با مالکیت غیردولتی (مستثنیات)، به تفکیک، اخذ پروانه ساختمان و احداث بنا مبادرت کرده‌اند، خارج کردن اراضی مذکور از محدوده شهر بدون لحاظ حقوق مکتسبه مالکان، به تضییع حقوق آن‌ها منجر می‌شود و بنا به مراتب فوق، بند 3 مصوبه مورخ 1398/10/21 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (ابلاغی به موجب نامه شماره 168821/300 1398/11/16 معاون وزیر راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران)، خلاف قانون است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود ." 3 رییس دیوان عدالت اداری موضوع را جهت بررسی به هیات تخصصی مربوط ارجاع می‌کند و پس از ملاحظه نظر اکثریت هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری در اجرای ماده 91 قانون دیوان عدالت اداری رسیدگی را به هیات عمومی ارجاع می‌کند . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/6/7 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی اولا هیات عمومی دیوان عدالت اداری براساس رای شماره 140109970905810153 مورخ 1401/1/20 حکم به ابطال بند 3 مصوبه مورخ 1398/11/16 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (ابلاغی به موجب نامه شماره 168821/300 1398/11/16 معاون وزیر راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران) صادر کرده است و متعاقب صدور رای مذکور، شاکی این پرونده به موجب لایحه مورخ 14/4/1401 که ثبت و ضم به سوابق پرونده فوق شده اعلام کرده است که خواسته اصلی وی ابطال بند 8 3 مصوبه مورخ 1398/10/21 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بوده که براساس این بند برخی از اراضی موضوع بند یادشده واقع در منطقه تنگه جلاب در شهر جدید صدرا که سابقا درخصوص این اراضی تفکیک، اخذ پروانه ساختمان و احداث بنا با مجوز شهرداری صورت گرفته بود، بدون لحاظ حقوق مکتسبه مالکان از محدوده شهر خارج شده‌اند و به موجب رای شماره 140109970905810153 مورخ 1401/1/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری بند 3 این مصوبه که اساسا مورد نظر وی نبوده و قید آن در ستون خواسته برمبنای سهو قلم صورت گرفته، ابطال شده است. ثانیا هرچند برمبنای جزء 6 بند (ب) ماده 31 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب سال 1395، «تصویب طرحهای جامع شهرهای تا پنجاه هزار نفر جمعیت در چهارچوب سیاستهای ابلاغی شورای عالی شهرسازی و معماری» از وظایف و اختیارات شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان است، ولی با توجه به اینکه براساس جزء قانونی مذکور مقرر شده است که تصویب طرحهای جامع شهرهای تا پنجاه هزار نفر باید در چهارچوب سیاستهای ابلاغی شورای عالی شهرسازی و معماری باشد و براساس ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 1351/12/22 نیز به صلاحیت شورای عالی شهرسازی و معماری برای بررسی و تصویب نهایی طرحهای جامع شهری تصریح شده است، لذا پس از تصویب طرح جامع شهر صدرا توسط شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان فارس موضوع جهت بررسی و تصویب نهایی در شورای عالی شهرسازی و معماری مطرح شده و با توجه به اینکه براساس مصوبه شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان فارس مقرر شده بود که قطعات یکپارچه غیردولتی وارد محدوده شهر جدید صدرا شوند، شورای عالی شهرسازی و معماری برمبنای صلاحیتهای قانونی یادشده و پیش از اجرایی شدن مصوبه شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان و وارد شدن قطعات یکپارچه غیردولتی به محدوده شهر جدید صدرا براساس بند 3 مصوبه 1398/10/21 خود مقرر نمود که: «خط محدوده شهر در این بخش توسط اداره کل راه و شهرسازی استان و با هماهنگی شرکت عمران شهر جدید صدرا و استانداری فارس به نحوی اصلاح شود که قطعات یکپارچه با مالکیت غیردولتی (مستثنیات) از محدوده شهر خارج گردد.» بنا به مراتب فوق و با توجه به وجود اشتباه در رسیدگی به مقرره‌ای که موضوع خواسته شاکی نبوده و همچنین با عنایت به صلاحیتهای قانونی شورای عالی شهرسازی و معماری برای تصویب مقرره موضوع رای شماره 140109970905810153 مورخ 1401/1/20 و با لحاظ اینکه پس از تصویب مصوبه شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان و پیش از بررسی نهایی این مصوبه در شورای عالی شهرسازی و معماری اصولا هیچ جنبه‌ای از ورود قطعات یکپارچه غیردولتی به محدوده شهر صدرا قابلیت اجرا نداشته و اجرایی نیز نشده است تا حقوق مکتسبه‌ای ایجاد گردد و مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری نیز نه برمبنای خارج کردن قطعات وارد شده به محدوده شهر که در واقع برای جلوگیری از وارد شدن این قطعات به محدوده شهر به تصویب رسیده، لذا رای شماره 140109970905810153 مورخ 1401/1/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری بر مبنای جهات یادشده مبتنی بر اشتباه بوده و برمبنای جواز حاصل از ماده 91 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 10/2/1402 ) ضمن نقض رای مذکور، اعتبار حقوقی بند 3 مصوبه مورخ 1398/10/21 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (ابلاغی به موجب نامه شماره 168821/300 1398/11/16 معاون وزیر راه و شهرسازی و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران) تایید می‌گردد . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری