رای شماره 1829622 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بخش دوم نامه شماره 321027 مورخ 1399/6/22 و نامه شماره 386545 مورخ 1399/10/30 رئیس امور مدیریت مشاغل و نظام‌های پرداخت سازمان اداری استخدامی کشور

شماره0002344 - 9/8/1403 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه 140331390001829622 مورخ 1/8/1403 با موضوع: «بخش دوم تصمیم نامه شماره 321027 مورخ 22/6/1399 و تصمیم نامه شماره 386545 مورخ 30/10/1399 رئیس امور مدیریت مشاغل و نظام‌های پرداخت سازمان اداری و استخدامی کشور که مقرر می‌دارد "برای آن دسته از جانبازانی که در اجرای تبصره ذیل بند الف ماده 87 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران گواهی درصد جانبازی اخذ نموده‌اند مبنای برخورداری از مزایای پیش‌بینی شده از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون با رعایت ضوابط مربوط می‌باشد و اعمال امتیازات اداری در مواردی که افراد اخیرا نسبت به ارائه مدارک رزمندگی اقدام می‌نمایند از تاریخ ارائه گواهی خدمت در جبهه و صرفا برای کارمندان شاغل موضوعیت دارد" از تاریخ تصویب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیئت عمومی و هیئت‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1403/8/1 شماره دادنامه: 140331390001829622 شماره پرونده: 0002344 مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای آیت گودرزی طرف شکایت: سازمان اداری و استخدامی کشور موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخش دوم نامه شماره 321027 مورخ 1399/6/22 و نامه شماره 386545 مورخ 1399/10/30 رئیس امور مدیریت مشاغل و نظام‌های پرداخت سازمان اداری استخدامی کشور گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لوایح تکمیلی ابطال بخش دوم نامه شماره 321027 مورخ 1399/6/22 و نامه شماره 386545 مورخ 1399/10/30 رئیس امور مدیریت مشاغل و نظام‌های پرداخت سازمان اداری استخدامی کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : " طبق ماده 61 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) که به صراحت تمام قید شده است که؛ «افراد و رزمندگانی که در دوران دفاع مقدس و حوادث زمان انقلاب اسلامی دچار آسیب جسمی، روحی و روانی شده‌اند ولی صورت سانحه و مدارک بالینی هم زمان را ندارند با معرفی یگان‌های اعزام‌کننده و نهادهای متولی توسط کمیسیون احراز بنیاد شهید و امور ایثارگران و با نظر کمیسیون پزشکی جانبازی آن‌ها مورد تایید قرار می‌گیرد» و متناسب با میزان جانبازی تحت پوشش بنیاد شهید و امور ایثارگران قرار می‌گیرند و ایضا طبق بند الف ماده 87 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران که اشعار می‌دارد : الف دولت مکلف است در اجرای ماده 61 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، مصوب 1393 به نحوی برنامه‌ریزی نماید که تا دو سال اول اجرای قانون برنامه، کلیه مشمولان ماده مذکور تعیین تکلیف گردند. یگان‌های اعزام‌کننده، نهادهای متولی موظفند گواهی مورد نیاز افراد مشمول این ماده و صورت سانحه را به کمیسیون احراز بنیاد شهید و امور ایثارگران ارائه نمایند . تبصره بنیاد شهید و امور ایثارگران موظف است رزمندگان هشت سال دفاع مقدس که صورت سانحه بالینی هم زمان مجروحیت را ندارند اما مجروحیت آن‌ها توسط کمیسیون پزشکی نهاد اعزام‌کننده نیروهای مسلح، احراز می‌گردد را به عنوان جانباز تلقی نماید و حداقل 5 درصد جانبازی به آن‌ها تعلق می‌گیرد. اجرای این تبصره مانع از احراز جانبازی بیش از درصد مذکور توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران نمی‌باشد .» از طرفی بند 7 و 8 سیاست‌های کلی ابلاغی توسط مقام معظم رهبری در امور ایثارگران معروض می‌دارد «اولویت دادن به ایثارگران در سیاست‌گذاری‌ها، برنامه‌ها قوانین و آیین‌نامه‌های کشور و نیز در تخصیص و توزیع امکانات و حمایت‌های دولتی و فعالیت‌ها در زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کشور به تناسب ایثار و جهاد در راه آرمان‌های اسلام و اهداف انقلاب اسلامی شناخت نیازهای واقعی و ارائه خدمات موثر به ایثارگران و خانواده‌های آنان در ابعاد مختلف فرهنگی علمی آموزشی اجتماعی بهداشتی درمانی بیمه‌ای، معیشتی، اشتغال، مسکن، حقوقی، اداری، رفاهی و استخدامی با حفظ اصول عزت مندی عدالت و روحیه خود اتکایی و شئون ایثارگران برای دستگاه‌های اجرایی تکلیف شرعی می‌باشد» و نیز طبق اصل 73 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تفسیر عادی قوانین به عهده مجلس شورای اسلامی و دستگاه‌های اجرایی نمی‌توانند قانون را تفسیر کنند . بر اساس رای وحدت رویه شماره 9110090905800915 مورخ 1391/12/7 هیئت عمومی دیوان برخورداری از امتیازات مصرح در قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان محدود به زمان اشتغال نگردیده و نیز حسب اظهار نظرهای سازمان امور اداری و استخدامی کشور، اعطای مزایای جانبازی در مورد مستخدمین استخدامی قبل از اجرای قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت که گواهی درصد جانبازی خود را بعد از اجرای قانون فوق الذکر ارائه می‌نمایند، 1371/1/1 تعیین و به مورد اجرا گذارده شده است . اینک رئیس امور مدیریت مشاغل و نظام‌های پرداخت سازمان امور اداری و استخدامی کشور با نامه‌های موضوع شکایت در اقدامی ناشایست و بر خلاف اصل 73 قانون اساسی اقدام به تفسیر بند الف ماده 87 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران نموده که با این نظریه نادرست حقوق مسلم جانبازان پایمال و مع الوسف مبنای تصمیم‌گیری دستگاه‌های اجرایی من جمله هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران شده است . استحضار دارند که بند الف ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه ناظر بر تعیین تکلیف افراد و رزمندگان که در دوران دفاع مقدس و انقلاب دچار آسیب‌های جسمی، روحی و روانی شده و دارای صورت سانحه نمی‌باشند، بوده و هیچ تکلیف دیگر مبنی بر زمان ارائه خدمات به آنان منظور نکرده است و پر واضح است که این گروه از افراد پس از اخذ گواهی 5 درصد جانبازی یا بالاتر در کمیسیون‌های پزشکی، می‌بایست همانند سایر جانبازان از حقوق و مزایای قانونی برخوردار شده و تعلق این مزایا محدود به زمان مشخص از جمله تاریخ اجرایی شدن قانون پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران 1396/1/1 نگردیده است. علی هذا با عنایت به مراتب فوق، خواستار ابطال نامه‌های فوق از تاریخ تصویب مورد استدعاست ." متن مقرره‌های مورد شکایت به شرح زیر است : " الف) متن نامه شماره 321027 1396/6/22 : سرکار خانم رضاپور رئیس محترم مرکز نوسازی، توسعه منابع انسانی وزارت راه و شهرسازی با سلام و احترام؛ بازگشت به نامه شماره 70106/210 مورخ 1399/6/10 اعلام می‌دارد : چنانچه جانبازان دوران پیروزی انقلاب اسلامی و یا جنگ تحمیلی (اعم از شاغل و بازنشسته)، قبل از تصویب قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت در دستگاه اجرایی شاغل بوده و لیکن مراتب جانبازی آنان اخیرا توسط مراجع ذی ربط تایید گردیده است. مبنای برخورداری از مزایای پیش‌بینی شده، تاریخ تطبیق با قانون نظام هماهنگ می‌باشد. لکن در صورتی که بعد از تصویب قانون مذکور شاغل شده باشند، از زمان ایجاد رابطه استخدامی با دستگاه در شمول برخورداری از امتیازات مقرر خواهند بود . برای آن دسته از جانبازانی که در اجرای تبصره ذیل بند الف ماده (87) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران گواهی درصد جانبازی اخذ نموده‌اند مبنای برخورداری از مزایای پیش‌بینی شده از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون با رعایت ضوابط مربوط می‌باشد . اضافه می‌نماید؛ اعمال امتیازات اداری در مواردی که افراد اخیرا نسبت به ارائه مدارک رزمندگی اقدام می‌نمایند از تاریخ ارائه گواهی خدمت در جبهه و صرفا برای کارمندان شاغل موضوعیت دارد. رئیس امور مدیریت مشاغل و نظام‌های پرداخت سازمان اداری و استخدامی کشور ب) متن نامه شماره 386545 1399/10/30 : جناب آقای هاشم زاده معاون محترم مدیرعامل هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران «هما » با سلام و احترام؛ بازگشت به نامه شماره 180013/ط ت/592 مورخ 1399/10/7 اعلام می‌دارد : رزمندگانی که در اجرای تبصره ذیل بند (الف) ماده (87) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران گواهی درصد جانبازی اخذ نموده‌اند، مبنای برخورداری از مزایای جانبازی، تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون می‌باشد. رئیس امور مدیریت مشاغل و نظام پرداخت سازمان اداری و استخدامی کشور " در پاسخ به شکایت مذکور، معاون حقوقی، مجلس و استان‌های سازمان اداری و استخدامی کشور به موجب لوایح شماره 61178 مورخ 1401/8/18 و 70487 مورخ 1401/9/14 اجمالا توضیح داده است که : "1 مفاد و مدلول رای وحدت رویه 915 [9110090905800915] مورخ 1391/12/7 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری که در راستای قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان صادر گردیده است و شاکی نیز برای اثبات ادعای خود به آن استناد نموده، منصرف از خواسته و موضوع شکایت شاکی است و نمی‌تواند مستند ادعای ایشان قرار گیرد. همچنین تکلیف و الزام دولت نسبت به اجرای ماده 61 قانون الحاق برخی از مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1393 با تصویب بند الف ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه مصوب 1395/12/14 مجلس شورای اسلامی به تاریخ اجرای 1396/1/1 از سوی قانون‌گذار عینیت و تعیین یافته است و قبل از آن چنین تکلیف و الزامی برای دولت نبوده است، لذا نمی‌توان مفاد و مدلول بند الف ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه [قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران] را عطف به ماسبق نمود و ادعای شاکی را بلاجهت پذیرفت. اضافه می‌نماید؛ تسهیلات و امتیازات مقرر در قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان و مزایای مقرر در بند الف ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه توسعه [قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران] دو موضوع متمایز بوده و از قانون یکسان و واحدی تبعیت نمی‌نماید. در نتیجه شاکی متاسفانه این دو قانون را یکسان تصور نموده است و مرتکب خلط مبحث شده است . 2 شاکی ادعا داشته که تصمیم نامه امور مدیریت مشاغل و نظام‌های پرداخت سازمان اداری و استخدامی کشور خلاف اصل 73 قانون اساسی بوده که تفسیر قوانین عادی را در صلاحیت مجلس شورای اسلامی دانسته است. قضات استحضار دارند؛ تصمیم نامه مورد ادعای شاکی نظریه کارشناسی سازمان می‌باشد که مطابق بند 4 و 5 ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 بوده؛ که این سازمان صلاحیت اظهارنظر کارشناسی در کلیه امور اداری و استخدامی را دارد. بنابراین ادعای شاکی در این امر نیز واهی و فاقد مبنای قانونی است . چنانچه جانبازان دوران پیروزی انقلاب اسلامی و یا جنگ تحمیلی (اعم از شاغل و بازنشسته)، قبل از تصویب قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت در دستگاه اجرایی شاغل بوده و پرونده جانبازی آنان در سنوات گذشته جهت اخذ گواهی جانبازی در مراجع ذی ربط مورد بررسی قرار گرفته و لیکن مراتب جانبازی آنان اخیرا تایید گردیده است، مبنای برخورداری از مزایای پیش‌بینی شده، تاریخ تطبیق با قانون نظام هماهنگ می‌باشد و در صورتی که بعد از تصویب قانون مذکور شاغل شده باشند، از زمان ایجاد رابطه استخدامی با دستگاه در شمول برخورداری از امتیازات مقرر خواهند بود . 3 در خصوص تاریخ اعمال مزایای جانبازی برای افراد مشمول تبصره ذیل بند الف ماده 87 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه توسعه [قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران] اخیرا هیئت عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره 397 14019970905810396 مورخ 3/3/1401 رای صادر نموده و تاریخ اظهارنظر کمیسیون پزشکی ذی ربط را مبنای بهره مندی از مزایای جانبازی این افراد قرار داده است شایان ذکر است این امر طی بخشنامه شماره 51793 مورخ 1401/7/20 معاون حقوقی، مجلس و استان‌ها به دستگاه‌های ذی ربط ابلاغ گردید. با عنایت به این مراتب استدعای رد شکایت شاکی مورد تقاضاست ." هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1403/8/1 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیئت عمومی با توجه به این که قبلا هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 396 و 397 مورخ 1401/3/3 حکم مقرر در نظریه شماره 2065722 مورخ 1399/4/29 سازمان اداری و استخدامی کشور را که براساس آن مقرر شده بود: «برای آن دسته از جانبازانی که در اجرای تبصره ذیل بند (الف) ماده 87 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران درصد جانبازی اخذ نموده‌اند، مبنای برخورداری از مزایای پیش‌بینی شده تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون می‌باشد»، از جهت آن که برخورداری از مزایای مربوطه را در فرض اظهارنظر کمیسیون پزشکی از تاریخ 1396/1/1 (تاریخ اجرای قانون برنامه ششم توسعه) و نه از تاریخ اظهارنظر کمیسیون پزشکی در حاکمیت قانون مذکور قابل اعمال دانسته بود مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال کرده است، بنابراین با توجه به یکسان بودن مفاد مقررات مورد شکایت با تصمیم موضوع دادنامه فوق الذکر، بخش دوم تصمیم نامه شماره 321027 مورخ 1399/6/22 و تصمیم نامه شماره 386545 مورخ 1399/10/30 رئیس امور مدیریت مشاغل و نظام‌های پرداخت سازمان اداری و استخدامی کشور خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است . رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری احمدرضا عابدی