رای شماره 1927969 هیئت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با موضوع رد شکایت ابطال بند 1 ماده 26 تحت عنوان عوارض سامانه‌های حمل‌ونقل عمومی و بندهای 1 و 2 ماده 12 تحت عنوان عوارض احداث بنا مسکونی نحوه محاسبه عوارض پذیره ماده 16 تحت عنوان عوارض مازاد ارزش ایجاد شده ناشی از مازاد بر تراکم پایه اعیانات مصوب شورای اسلامی شهر رشت تعرفه سال 1399

هیئت تخصصی شوراهای اسلامی * شماره پرونده: ه ت/0200430 *شماره دادنامه سیلور: 140431390001927969 تاریخ: 1404/08/03 * شاکی: آقای سپهر مهدیزاده میاندهی فرزند جواد با وکالت علی سیدین * طرف شکایت: شورای اسلامی شهر رشت * موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 1 ماده 26 تحت عنوان عوارض سامانه‌های حمل‌ونقل عمومی و بندهای 1 و 2 ماده 12 تحت عنوان عوارض احداث بنا مسکونی نحوه محاسبه عوارض پذیره ماده 16 تحت عنوان عوارض مازاد ارزش ایجاد شده ناشی از مازاد بر تراکم پایه اعیانات مصوب شورای اسلامی شهر رشت تعرفه سال 1399 * شاکی دادخواستی به طرفیت شورای اسلامی شهر رشت به خواسته ابطال بند 1 ماده 26 تحت عنوان عوارض سامانه‌های حمل‌ونقل عمومی و بندهای 1 و 2 ماده 12 تحت عنوان عوارض احداث بنا مسکونی نحوه محاسبه عوارض پذیره ماده 16 تحت عنوان عوارض مازاد ارزش ایجاد شده ناشی از مازاد بر تراکم پایه اعیانات مصوب شورای اسلامی شهر رشت تعرفه سال 1399 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیئت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: ماده 12 عوارض احداث بنا 1 نحوه محاسبه عوارض احداث بنای مسکونی 11 عوارض احداث بنای ساختمان‌های مسکونی تک واحدی ردیف سطح ناخالص کل بنا عوارض یک مترمربع حداقل عوارض به ازای یک مترمربع 1 تا 100 مترمربع P ×15% 4500 ریال 2 از 100 مترمربع تا 150 مترمربع P ×20% 6000 ریال 3 از 150 مترمربع تا 200 مترمربع P ×35% 9000 ریال 4 از 200 مترمربع تا 300 مترمربع P ×50% 16500 ریال 5 از 300 مترمربع تا 400 مترمربع P ×80% 18000 ریال 6 از 400 مترمربع تا 500 مترمربع P ×105% 30000 ریال 7 از 500 مترمربع تا 600 مترمربع P ×140% 54000 ریال 8 بیش از 600 مترمربع P ×150% 90000 ریال توجه: منظور از واحد مسکونی تک واحدی اعیانی است که در سطح و یا کل طبقات بیش از یک واحد احداث نشود. 12 عوارض احداث بنای ساختمان‌های مسکونی چند واحدی برای سطح ناخالص کل بنا به ازای یک مترمربع (50% × p) × K تعداد واحد مسکونی ضریب تعداد واحد ( K ) تا تعداد واحد معادل 1 با تعداد واحد بیش از 2/1 2 نحوه محاسبه عوارض پذیره: برای محاسبه عوارض پذیره یک مترمربع از یک واحد تجاری، اداری، صنعتی و تجهیزات شهری از جدول 21 استفاده می‌شوند. جدول 21: عوارض پذیره یک مترمربع از یک واحد (تجاری، دفاتر تجاری و خدماتی، اداری، انتظامی و نظامی، حمل‌ونقل و انبارداری، صنعتی، تجهیزات شهری، خدماتی انتفاعی، خدماتی غیرانتفاعی و سایر کاربری‌ها) ردیف طبقات دفاتر تجاری و خدماتی، خدماتی انتفاعی، خدماتی غیرانتفاعی و سایر کاربری‌ها فعالیت تجاری اداری انتظامی و نظامی صنعتی، تجهیزات و تاسیسات شهری، حمل‌ونقل و انبارداری 1 همکف P 15 P 15 P 6 P 2 P 2 زیرزمین P 2 P 7 3 اول P 4 P 6 P 2 4 دوم P 4 P 5 5 سوم بالا P 4 P 4 6 انباری سرپوشیده P 5/1 P 4 7 نیم طبقه P 2 P 5 ماده 16 عوارض مازاد ارزش ایجاد شده ناشی از مازاد بر تراکم پایه اعیانات تعیین عوارض مازاد ارزش ایجاد شده ناشی از مازاد بر تراکم پایه اعیانات احداثی (مسکونی، تجاری نواری، پارکینگ تجاری، تجاری متمرکز، آموزشی، فرهنگی، ورزشی، درمانی، تاسیسات و تجهیزات، مذهبی، صنعتی، اداری، انبار و ...) B=M[(2×D×P)(1+T)] ضریب اعطای تراکم بر اساس جدول شماره 2 = M ارزش معاملاتی ساختمان بر اساس جدول شماره 1 = D ارزش قیمت منطقه‌ای = P ضرایب بر اساس جدول شماره (صفحه 25) = T ماده 26 عوارض سامانه‌های حمل‌ونقل عمومی به منظور حمایت و توسعه سامانه حمل‌ونقل عمومی درون شهری عوارضی به شرح ذیل محاسبه و وصول می‌گردد: 1 3% عوارض ساختمانی شامل احداث پذیره مازاد ارزش ایجاد شده ناشی از مازاد بر تراکم پایه اعیانات. * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1 وضع قاعده آمره در باب اخذ هرگونه وجه از جمله عوارض شهرداری اختصاص به قوه مقننه دارد و قانون‌گذار در زمینه مرجع تعیین عوارض و کیفیت احتساب آن تعیین تکلیف نموده است. 2 اخذ عوارض بعد از جریمه کمیسیون ماده صد قانون شهرداری از جمله مجازات مضاعف می‌باشد. 3 اخذ هرگونه وجه توسط دستگاه‌های اجرایی مستند به ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت باید به موجب قانون باشد. * خلاصه مدافعات طرف شکایت: 1 مستند به رای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 587 مورخ 1383/11/25 اخذ عوارض بعد از جریمه کمیسیون ماده صد از جمله حقوق دیوانی مورد پذیرش قرار گرفته است. 2 عوارض موضوع ماده 12 و ماده 16 موضوع مصوبه از جمله عوارض قانونی می‌باشد. 3 اخذ عوارض توسعه و فضای سبز موضوع ماده 55 مصوبه مورد شکایت از سال 1400 از تعرفه عوارض شهرداری رشت حذف شده است. 4 شورای اسلامی شهر رشت در راستای بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی و انتخاب شهرداران مصوب 1375 مبادرت به وضع مصوبه مورد شکایت نموده است. هیئت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضا تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره آراء اعضا حاضر در جلسه به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می‌نماید. رای هیئت تخصصی شوراهای اسلامی 1 طبق ماده 9 قانون حمایت از سامانه‌های حمل‌ونقل ریلی شهری و حومه مصوب 1385/5/22 شهرداری‌های شهرهای بالای پانصد هزار نفر جمعیت دارای طرح مصوب، نیست به اخذ عوارض ویژه به منظور احداث و بهره برداری سیستم حمل‌ونقل عمومی شهری و حومه، پس از تصویب مراجع ذیصلاح قانونی اقدام خواهند نمود. 2 به موجب بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین نوع و میزان آن در نظر گرفتن سیاست‌های عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می‌شود از جمله وظایف و مسئولیت‌های شوراهای اسلامی شهرها محسوب شده و در تبصره یک ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 وضع عوارض محلی جدید که تکلیف آن‌ها در این قانون مشخص نشده باشد، با رعایت مقررات مربوط تجویز شده است و در بند (ب) دادنامه شماره 79 مورخ 1395/2/21 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض صدور پروانه‌های ساختمانی در تراکم پایه و مازاد بر تراکم مغایر قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص نگردیده است. 3 با عنایت به استعلام وصولی از شورای نگهبان به شماره 46890/102 مورخ 1404/5/26 فقهای معظم شورای نگهبان در خصوص بندهای 1 و2 ماده 12، ماده 16 و بند 1 ماده 26 اعلام نظر نمودند که وضع عوارض در صورت رعایت موازین قانونی خلاف شرع نیست و می‌تواند بر اضافه بنا یا ابنیه بدون پروانه‌ای که مشمول جریمه شده است نیز اعمال شود مشروط به آنکه متضمن اجحاف نباشد. 4 از بعد قانونی نیز موضوع پیشتر در پرونده 0101271 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری رسیدگی و منجر به رسیدگی و صدور دادنامه به شماره 905 مورخ 1401/12/2 هیئت تخصصی شوراهای اسلامی و ماده 16 موضوع مورد شکایت در پرونده 0104893 رسیدگی و منجر به صدور دادنامه به شماره 410 مورخ 1402/2/14 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است. بنابراین بند 1 ماده 26 تحت عنوان عوارض سامانه‌های حمل‌ونقل عمومی و بندهای 1 و 2 ماده 12 تحت عنوان عوارض احداث بنا مسکونی نحوه محاسبه عوارض پذیره ماده 16 تحت عنوان عوارض مازاد ارزش ایجاد شده ناشی از مازاد بر تراکم پایه اعیانات مصوب شورای اسلامی شهر رشت تعرفه سال 1399 با توجه به نظریه شورای نگهبان که موضوع مورد شکایت را خلاف موازین شرع شناخته نشد، شکایت رد می‌شود و طبق بند 1 ماده 87 قانون دیوان عدالت اداری نظر فقهای شورای نگهبان برای هیئت عمومی یا هیئت تخصصی مربوط لازم الاتباع است. و به موجب ماده 33 آیین‌نامه اداره جلسات هیئت عمومی و هیئت تخصصی دیوان عدالت اداری این شکایت مشمول اعتراض موضوع بند (ب) ماده 84 قانون نخواهد بود. رئیس هیئت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری رحمان پیوست