رای شماره 131435 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال ردیف 4 جدول از مصوبات یکصد و چهل و هشتمین جلسه مورخ 1398/09/03 شورای اسلامی شهر تبریز تحت عنوان وصول بهای خدمات بهره برداری از کاربری‌های غیرتجاری

شماره دادنامه: 140231390000131435 تاریخ دادنامه: 22/1/1402 شماره پرونده: 0100104 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای اسماعیل قلی پور طرف شکایت: شورای اسلامی شهر تبریز موضوع شکایت و خواسته: ابطال ردیف 4 جدول از مصوبات یکصد و چهل و هشتمین جلسه مورخ 3/9/1398 شورای اسلامی شهر تبریز تحت عنوان وصول بهای خدمات بهره برداری از کاربری‌های غیرتجاری گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال ردیف 4 جدول از مصوبات یکصد و چهل و هشتمین جلسه مورخ 3/9/1398 شورای اسلامی شهر تبریز را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است که: " شورای اسلامی شهر تبریز اقدام به وضع مصوبه با عنوان وصول بهای خدمات بهره برداری از کاربری‌های غیر تجاری خارج از صلاحیت و اختیارات قانونی تصویب نموده چرا که تعیین و تصویب کاربری‌ها در صلاحیت شورای عالی شهرسازی و معماری می‌باشد و شورای اسلامی شهر تبریز با قانون فعالیت شغلی آرایشگاه‌های زنانه را که از انواع کاربری تجاری خدماتی می‌باشد در کلیه کاربری‌های شهری مجاز اعلام نموه است لذا تصویب چنین مصوبه‌ای موجب تضییع حقوق شهروندان و سلب آرامش و آسایش شهروندان و بروز مشکلات در کاربری مسکونی می‌گردد. تقاضای ابطال ردیف 4 جدول (آرایشگاه زنانه) مصوبات 148 جلسه مورخ 3/9/1398 شورای اسلامی شهر تبریز را دارم و در خصوص سایر بندهای مصوبه درخواستی ندارم. " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: مصوبات یکصد و چهل و هشتمین جلسه مورخ 3/9/1398 شورای اسلامی شهر تبریز " فرماندار محترم و رئیس هیات تطبیق مصوبات شهرستان تبریز در اجرای ماده 83 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی و انتخاب شهرداران، بدین‌وسیله مصوبات یکصد و چهل و هشتم جلسه مورخ 3/9/1398 دوره پنجم شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز به شرح ذیل جهت استحضار ایفاد می‌گردد: 1- لایحه شماره 93/36043 -2/6/1398 شهرداری تبریز مبنی بر تجویز ارائه تسهیلات و افزایش انگیزه در بخش خصوصی و وصول بهای خدمات بهره برداری از کاربری‌های شهری به غیر از تجاری مطرح و به شرح ذیل: الف- در ارتباط با مشاغل خانگی: در ارتباط با مشاغل خانگی که مصادیق آن توسط اعضای محترم ستاد موضوع ماده 3 قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل مصوب 1389 تعیین می‌گردد. توسط عضو یا اعضای خانواده در فضای مسکونی در قالب طرح کسب و کار بدون مزاحمت و ایجاد اختلال در آرامش واحدهای همجوار شکل می‌گیرد، شهرداری به تشکیل پرونده تخلف ساختمانی و ارسال آن به کمیسیون‌های ماده صد مجاز نیست و شاغلین این قبیل حرف از پرداخت هرگونه بهای خدمات معاف هستند با 12 رای موافق از 12 عضو حاضر به تصویب رسید. ب- در ارتباط با مراکز آموزشی و آموزشگاه‌ها: در رابطه با تامین و راه‌اندازی مراکز آموزشی و پرورشی و انواع آموزشگاه‌ها، چنانچه این مراکز مطابق آیین‌نامه استقرار مدارس و مراکز غیر دولتی در مناطق، نواحی و محلات مختلف مصوب 15/12/1395 ایجاد شده باشند تشکیل پرونده تخلفاتی و ارسال آن به کمیسیون‌های ماده صد قانون شهرداری مجاز نیست و متصدیان و صاحبان این قبیل حرف از پرداخت هرگونه بهای خدمات معاف هستند با 9 رای موافق از 12 عضو حاضر به تصویب رسید. ج- در ارتباط با فعالیت‌های انتشاراتی و مطبوعاتی: شاغلین فعالیت‌های فرهنگی، مطبوعاتی و انتشاراتی موضوع بند ل ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی 1394 که مصادیق آن توسط سازمان امور مالیاتی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تهیه شده و پیوست لایحه ارسالی شهرداری است تشکیل پرونده تخلفاتی و ارسال آن به کمیسیون‌های ماده صد قانون شهرداری مجاز نیست و از پرداخت هرگونه بهای خدمات معاف هستند با 12 رای موافق از 12 عضو حاضر به تصویب رسید. د- در رابطه با حرف پزشکی، دفاتر مهندسی و وکالت و مجله و روزنامه: باتوجه به اینکه قانون‌گذار در قسمت پایانی بند 24 ماده 55 قانون شهرداری، دایر کردن دفتر وکالت و مطب و حرف پزشکی و دفتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق و دفتر روزنامه و مجله و دفتر مهندسی به‌وسیله مالک را استفاده تجاری محسوب نکرده است و نظر به بخشنامه‌های متعدد موجود در رابطه با جواز فعالیت شغلی پزشکان و صاحبان حرف وابسته در ساختارهای مسکونی و تجاری ملکی و اجاره، صاحبان و متصدیان این قبیل حرف تشکیل پرونده تخلفاتی و ارسال آن به کمیسیون‌های ماده صد قانون شهرداری مجاز نیست و از پرداخت بهای خدمات معاف هستند با 8 رای موافق از 12 عضو حاضر به تصویب رسید. جدول بهای خدمات بهره برداری سالانه از کاربری‌های شهری برای استفاده اشخاص حقیقی و حقوقی از هر نوع کاربری به کاربری‌های زیر (به غیر از تجاری) مطابق جدول و تبصره‌های ذیل آن بصورت سالانه برای هر متر مربع تعیین می‌گردد. ردیف عنوان مصادیق ضریب عوارض سالانه 1 ورزشی سالن‌های ورزشی کوچک تا 300 مترمربع 5/0 P 2 فرهنگی آموزشگاه‌های علمی، فرهنگی، هنری و موسیقی 5/0 P 3 خدماتی سازمانها و مراکز خدمات غیر انتفاعی (مثل سازمان نظام پزشکی) 5/0 P 4 آرایشگاه آرایشگاه‌های زنانه 5/0 P - رئیس شورای اسلامی شهر تبریز " در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر تبریز به موجب لایحه شماره 6-1191/ش/ت-29/2/1401 توضیحاتی داده که خلاصه آن به قرار زیر است: " 1- مصوبه مورد شکایت در راستای بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران وفق مقررات تصویب شده است. 2- به موجب بند 4 ماده 7 قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی مصوب 29/2/1389 در خصوص مشاغل خانگی عدم نیاز به تغییر کاربری مسکونی تصریح شده است. 3- مستند به ماده 4 آیین‌نامه استقرار مدارس و مراکز غیر دولتی در مناطق، نواحی و محلات مختلف مصوب 15/12/1395 تصریح شده که استقرار و مراکز آموزش و پرورش غیر دولتی در فضای عرصه و اعیان با هر نوع کاربری مجاز می‌باشد. 4- مستند به ذیل تبصره بند 24 ماده 55 قانون شهرداری فعالیت دفتر وکالت- مطب و حرفه پزشکی- دفتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق- دفتر روزنامه و مجله و دفتر مهندسی به‌وسیله مالک تجاری محسوب نمی‌گردد. علیهذا با عنایت به قانونی بودن مصوبه رد شکایت مورد استدعاست. " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 22/1/1402 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی براساس بند 24 ماده 55 قانون شهرداری (الحاقی 17/5/1352): «شهرداری در شهرهایی که نقشه جامع شهر تهیه شده مکلّف است طبق ضوابط مذکور در پروانه‌های ساختمانی نوع استفاده از ساختمان را قید کند و در صورتی که برخلاف مندرجات پروانه ساختمانی در منطقه غیرتجاری، محل کسب یا پیشه یا تجارت دایر شود، شهرداری مورد را در کمیسیون مقرر در تبصره 1 ماده 100 مطرح می‌نماید...» با توجه به اینکه سازوکار قانونی برخورد با دایر کردن کسب یا پیشه یا تجارتی که برخلاف مندرجات پروانه ساختمانی در منطقه غیرتجاری باشد، در بند قانونی مذکور بیان شده و اعطاء مجوز برخلاف کاربری و اخذ وجه در قبال آن مغایر با حکم مقرر در بند 24 ماده 55 و ماده 100 قانون شهرداری است، بنابراین ردیف 4 جدول مصوبه شماره 148 مورخ 3/9/1398 شورای اسلامی شهر تبریز که تحت عنوان وصول بهای خدمات بهره‌برداری از کاربری‌های غیرتجاری به تصویب رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود./ حکمتعلی مظفری رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری