رای شماره‌های 1358 الی 1373 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال تذکر (2) بخش هفتم دفترچه ششمین آزمون استخدامی دستگاههای اجرایی کشور

null تاریخ دادنامه : 1399/10/20 شماره دادنامه : 1358 الی 1373 شماره پرونده : 9801435، 9801434، 9801433، 9801432، 9801431، 9801430، 9801429، 9801428 ، 9801897، 9801789، 9801783، 9801441، 9801440، 9801439، 9801437، 9801436 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکیان : آقایان : صلح الدین جمشیدی گولان، محمدجعفر بزرگی زاده، رضا پورستاری، امین باکری، اردشیر معتمدی، مهران منافی نوران، وحید صیادی، حمزه علی برهانی، محمدطیب بایزیدی اقدم، یونس ایرندگانی، مولام تاجی زاده، حسین ملکا، امین حسن‌زاده و مسلم میرزانیا و خانم‌ها : زهرا نیری و راضیه خدادادی موسیری موضوع شکایت و خواسته : ابطال تذکر ( 2 ) بخش هفتم دفترچه ششمین آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی کشور گردش کار : شاکیان به موجب دادخواست‌های جداگانه ابطال تذکر ( 2 ) بخش هفتم دفترچه ششمین آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی کشور را خواستار شده‌اند و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده‌اند که : " براساس مصوبه شماره 204 / 91 / 29483 1391/4/7 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور، شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی بنا به پیشنهاد مرکز نوسازی و تحول اداری وزارت جهاد کشاورزی و به استناد ماده 70 و ردیف‌های 1 و 2 بند ( ب ) ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری، مشاغل اختصاصی آن وزارت را در رسته‌های کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست همراه با تعریف، نمونه وظایف و مسئولیت‌ها و شرایط احراز، تصویب نمود . مطابق با بند 1 نامه شماره 40409 1398/2/23 مدیر کل دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در خصوص فهرست شغل محل‌های سازمان امور اراضی کشور، عنوان صحیح رشته تحصیلی زراعت و اصلاح نباتات در دوره کارشناسی، « مهندسی کشاورزی زراعت و اصلاح نباتات » می‌باشد و به موجب مفاد گواهی‌نامه پایان تحصیلات، عنوان دانشنامه کارشناسی، « مهندسی کشاورزی زراعت و اصلاح نباتات » ذکر شده است . شاکیان اعلام نمودند که پس از شرکت و قبولی در ششمین آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی کشور و دعوت به مصاحبه علمی، به‌دلیل تذکر 2 دفترچه آزمون مبنی بر اینکه «... صرفا عین عنوان رشته‌ها و یا گرایش‌های تحصیلی مندرج در آگهی استخدامی، ملاک عمل می‌باشد ...» و به این دلیل که نیاز سازمان امور اراضی کشور، رشته « زراعت و اصلاح نباتات » بوده، قبولی آن‌ها را نادیده گرفته است . لذا تذکر 2، با مفاد بخشنامه‌های فوق و بندهای 2 و 3 سیاست‌های کلی نظام اداری، ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری، مغایرت دارد . با عنایت به مراتب مذکور و اسناد پیوستی و مواد 10، 11، 34، 35، 12 و 88 قانون دیوان عدالت اداری استدعای رسیدگی و استماع خواسته و در مانحن‌فیه صدور حکم به شرح ستون خواسته تحت استدعا است . " متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است : " بخش هفتم : تذکرات مهم : تذکر 2 : از آن جایی که تایید شرایط احراز مشاغل، ( از جمله مقاطع، رشته‌ها و گرایش‌های مورد نظر برای هر یک از مشاغل، صرفا از وظایف و اختیارات شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی می‌باشد، بنابراین ارائه هرگونه گواهی از مراجع مختلف، مبنی بر تطابق رشته‌ها و یا گرایش‌های تحصیلی با رشته یا گرایش‌های تحصیلی عنوان شده در آگهی استخدامی جهت ادامه فرایند استخدام موضوعیت نداشته و صرفا عین عنوان رشته‌ها و یا گرایش‌های تحصیلی مندرج در آگهی استخدامی ملاک عمل می‌باشد . از این رو داوطلبانی که در مرحله بررسی مدارک از لحاظ شرایط احراز اعلام شده در آگهی استخدامی منتشره، غیرواجد شرایط تشخیص داده شوند از ادامه فرایند استخدام حذف و معرفی آنان در این مرحله، کان لم یکن تلقی گردیده و هیچ‌گونه حق و امتیازی برای داوطلب ایجاد نکرده و متقاضی حق هیچ‌گونه اعتراضی ندارد . " در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور اراضی کشور به موجب لایحه شماره 53 / 026 / 378400 1398/6/16 و رئیس امور آمار، برنامه‌ریزی و تامین سازمان اداری و استخدامی کشور به موجب لایحه شماره 403405 1389/7/22 توضیح داده‌اند که : " مفاد دفترچه مرحله ششم آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی کشور، از جمله تذکر 2 بخش هفتم دفترچه، براساس ماده ( 70 ) قانون مدیریت خدمات کشوری و توسط سازمان اداری و استخدامی کشور تعیین و اعلام شده و دستگاه‌های اجرایی ازجمله سازمان امور اراضی کشور، هیچ دخالتی در تعیین شروط مندرج در دفترچه نداشته‌اند . بنابراین دعوای مطروحه متوجه این سازمان نمی‌باشد . براساس مواد 80 و 81 قانون دیوان عدالت اداری، درخواست ابطال مصوبات باید با ذکر حکم شرعی یا مواد قانونی همراه باشد و دلایل و جهات اعتراض از حیث مغایرت‌های شرعی یا قانونی، الزامی است، درحالی‌که تقاضای ابطال تذکر 2، بدون ذکر مغایرت قانونی و شرعی می‌باشد . به دلیل عدم وجود رشته گرایش مهندسی کشاورزی زراعت و اصلاح نباتات در شرایط احراز شغل مذکور ( کارشناس امور زمین ) در آگهی استخدامی منتشره، شاکیان با عنوان رشته تحصیلی زراعت و اصلاح نباتات، گرایش زراعت، اقدام به ثبت‌نام نموده که توسط دستگاه مربوط، مغایرت اعلام گردیده و از آزمون حذف شده‌اند . بند 2 تذکر بخش هفتم دفترچه آزمون استخدامی، تاکید بر رعایت کامل شرایط احراز اعلام‌شده در مفاد آگهی‌های استخدامی می‌باشد . براساس جزء 2 بند ( ب ) ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری، تصویب شرایط احراز رشته‌های شغلی، برعهده شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی بوده و رعایت رشته گرایش‌های عنوان شده در آگهی استخدامی، توسط داوطلبان، الزامی بوده و مسئولیت آن برعهده خودشان است . " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/10/20 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی هرچند به موجب بند ( و ) ماده 42 قانون مدیریت خدمات کشوری یکی از شرایط عمومی استخدام : « دارا بودن مدرک تحصیلی دانشگاهی و یا مدارک همتراز برای مشاغلی که مدارک همتراز در شرایط احراز آن‌ها پیش‌بینی شده است » می‌باشد و برابر ماده70 قانون مذکور : « شرایط تصدی مشاغل اختصاصی دستگاه‌های اجرایی به تناسب وظایف پست‌های قابل تخصیص به هر شغل، از لحاظ معلومات، تحصیلات، تجربه، مهارت و دوره‌های آموزشی مورد نیاز و عوامل موثر دیگر با پیشنهاد دستگاه اجرایی و تایید سازمان و تصویب شورای توسعه مدیریت تعیین می‌گردد و در انتصاب افراد به مشاغل مذکور رعایت شرایط مصوب الزامی می‌باشد .» و جزء 2 بند ( ب ) ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری نیز تصویب شرایط احراز رشته‌های شغلی را بر عهده شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی قرار داده است، بنابراین داشتن مدرک تحصیلی مصوب در طرح طبقه‌بندی مشاغل برای استخدام در شغل موردنظر الزامی می‌باشد، لیکن از آنجا که به‌موجب بند ( د ) ماده 1 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب سال1383 تامین نیروی انسانی متخصص و توسعه منابع انسانی کشور از اهداف وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و به موجب بند 4 قسمت ( ج ) ماده 2 قانون مذکور، تعیین و تایید ارزش علمی مدارک تحصیلی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی ( دولتی و غیردولتی ) داخل کشور از ماموریت‌ها و اختیارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشد، بنابراین چنانچه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بنابر مقتضیات زمانی بدون تغییر در محتوای رشته‌های تحصیلی دانشگاهی تغییراتی را در عناوین مدارک تحصیلی اعمال و آن را اعلام نماید باید ملاک عمل قرار گیرد . به‌عنوان مثال در گذشته در مقطع کارشناسی ارشد، رشته‌ای با عنوان حقوق کیفری / حقوق جنایی در دانشگاه‌ها تدریس می‌شد ولی امروزه رشته مذکور با عنوان رشته حقوق جزا و جرم‌شناسی شناخته می‌شود و به دانش آموختگان فعلی در رشته‌های مذکور مدرک حقوق جزا و جرم‌شناسی اعطا می‌شود و درخصوص مدرک تحصیلی شکات نیز، در طرح طبقه‌بندی مشاغل سازمان امور اراضی کشور یکی از مدارک تحصیلی برای انتصاب کارشناس امور زمین رشته زراعت و اصلاح نباتات ذکر شده لیکن وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اعلام داشته عنوان صحیح تحصیلی زراعت و اصلاح نباتات : « مهندسی کشاورزی زراعت و اصلاح نباتات » است . بنابراین از آنجا که بخشنامه مورد شکایت مقرر داشته « صرفا عین عنوان رشته‌ها و یا گرایش‌های تحصیلی مندرج در آگهی استخدامی ملاک عمل می‌باشد » و صلاحیت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در تطابق رشته‌های تحصیلی دانشگاهی را نادیده گرفته است، اطلاق آن مغایر با قانون و خارج از حدود صلاحیت مرجع وضع آن است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی اشراقی