رای شماره 2954791 هیئت تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری با موضوع عدم ابطال بندهای 1 و 2 نامه شماره 85905/ 400 مورخ 1403/06/07 معاون مسکن و ساختمان و قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن

هیئت تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست شماره پرونده : ه ت/0300274 شماره دادنامه سیلور: 140431390002954791 تاریخ: 1404/11/18 شاکی: آقای حسن اسمعیل زاده طرف شکایت: وزارت راه و شهرسازی موضوع شکایت و خواسته : ابطال بندهای 1 و 2 نامه شماره 400/85905 مورخ 1403/06/07 معاون مسکن و ساختمان و قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت راه و شهرسازی به خواسته ابطال بندهای 1 و 2 نامه شماره 400/85905 مورخ 1403/06/07 معاون مسکن و ساختمان و قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیئت عمومی ارجاع شده است. متن نامه مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: "جناب آقای زنجیرانی فراهانی مدیر کل محترم راه و شهرسازی استان قم موضوع: وضعیت حیات فرزندان موضوع قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بند ح تبصره 11 قانون بودجه 1402 و بند چ تبصره 13 قانون بودجه 1403 با سلام و احترام ؛ بازگشت به نامه شماره 1997/117 مورخ 1403/01/19 در خصوص نحوه شمول زمین به متقاضیان "ماده 4 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت" و "بند ح تبصره 11 قانون بودجه 1402 و بند چ تبصره 13 قانون بودجه 1403" که به دلیل فوت فرزند یا فرزندان به ترتیب حداقل 3 فرزند یا 2 فرزند در قید حیات ندارند به استحضار می‌رساند مطابق با بند 7 دستورالعمل ماده 3 و 4 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت: 1 متقاضیان قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در زمان انعقاد قرارداد واگذاری زمین/ واحد مسکونی، می‌بایست دارای حداقل 3 فرزند در قید حیات داشته باشند که فرزند سوم و به بعد ایشان بعد از تاریخ 1400/07/24 متولد شده باشند. 2 متقاضیان بند ح تبصره 11 قانون بودجه 1402 و بند چ تبصره 13 قانون بودجه 1403 نیز در زمان انعقاد قرارداد واگذاری زمین/واحد مسکونی، می‌بایست حداقل دارای 4 فرزند زیر 20 سال در قید حیات باشند. معاون مسکن و ساختمان و قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن" دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: برابر قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و با عنایت به مصوبه شماره 117173/59791 مورخ 1401/07/04 هیئت وزیران مبنی بر واگذاری 200 متر مربع زمین (تسهیلات)، این حق برای والدین با تولد فرزند سوم ایجاد می‌شود. فرزندم در تاریخ 1401/06/04 متولد و شناسنامه صادر و بعد از آن فوت نمودند. بخشنامه مورد شکایت وزارت راه و شهرسازی، تعلق زمین را منوط به در قید حیات بودن تمامی فرزندان در زمان عقد قرارداد و واگذاری زمین می‌داند که این برخلاف قوانین و بخشنامه‌های مصوب و قانون و از همه مهمتر منویات مقام معظم رهبری در خصوص ارائه تسهیلات جهت تشویق فرزند‌آوری می‌باشد. خلاصه مدافعات طرف شکایت: متقاضی هنگام ثبت نام در سامانه جامع نهضت ملی مسکن مورخ 1402/04/14 دارای دو فرزند در قید حیات بوده و فرزند سوم ایشان در تاریخ 1391/07/12 متولد و در تاریخ 1391/11/23 فوت می‌کند. قانون جوانی جمعیت در تاریخ 1400/07/24 مصوب و ابلاغ گردیده است و در زمان حاکمیت قانون ایشان دو فرزند داشته و مشمول این قانون نبوده است. پرونده شماره ه ت/ 0300274 مبنی بر درخواست ابطال بندهای 1 و 2 نامه شماره 400/85905 مورخ 1403/06/07 معاون مسکن و ساختمان و قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن در جلسه مورخ 1404/11/05 هیئت تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیئت با اکثریت قریب به اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: رای هیئت تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست 1 بر اساس ماده 4 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب 1400 مقرر گردیده: «به منظور تحقق بند «چ» ماده (102) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران دولت مکلف است یک قطعه زمین یا واحد مسکونی حداکثر به میزان (200) مترمربع منطبق با ضوابط حد نصاب تفکیک بر اساس طرح‌های هادی روستایی و شهری یا طرح‌های جامع و تفصیلی شهری مصوب برای ساکنین در روستاها یا شهرهای کمتر از پانصد هزار نفر پس از تولد فرزند سوم و بیشتر به صورت مشترک و بالمناصفه به پدر و مادر، در همان محل براساس هزینه آماده‌سازی فقط برای یکبار به صورت فروش اقساطی با دو سال تنفس و هشت سال اقساط اعطاء نماید و سند مالکیت پس از پرداخت آخرین قسط ظرف حداکثر یکماه به مالکین تحویل داده می‌شود.» 2 بر اساس بند (ح) تبصره 11 قانون بودجه سال 1402 کل کشور مقرر گردیده: «به منظور حمایت از خانواده و تحقق جوانی جمعیت، وزارت راه و شهرسازی مکلف است در سال 1402 یک قطعه زمین یا واحد مسکونی به صورت رایگان در قالب شرایط مندرج در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به خانواده‌های دارای چهار فرزند و بیشتر زیر بیست سال اختصاص دهد. وزارت راه و شهرسازی مکلف است هر سه ماه یکبار گزارش عملکرد این بند را به کمیسیون‌های عمران، اجتماعی و فرهنگی مجلس شورای اسلامی ارائه نماید.» 3 بر اساس بند (چ) تبصره 13 قانون بودجه سال 1403 کل کشور مقرر گردیده: «به منظور حمایت از خانواده و تحقق جوانی جمعیت، وزارت راه و شهرسازی مکلف است در سال 1403 یک قطعه زمین به صورت رایگان در قالب شرایط مندرج در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به خانواده‌های دارای چهار فرزند و بیشتر زیر بیست سال اختصاص دهد. وزارت راه و شهرسازی مکلف است هر سه ماه یکبار گزارش عملکرد این بند را به کمیسیون‌های عمران اجتماعی و فرهنگی مجلس شورای اسلامی ارسال نماید.» بنا به مراتب مذکور و با عنایت به اینکه احکام قانونی مذکور با هدف تشویق فرزندآوری و حمایت از خانواده‌های فاقد مسکن به تصویب رسیده و بندهای 1 و 2 نامه مورد اعتراض نیز مستنبط از مفاد احکام قانونی مذکور صادر شده لذا بندهای 1 و 2 نامه شماره 400/85905 مورخ 1403/06/07 معاون مسکن و ساختمان و قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در نهضت ملی مسکن مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم‌گیری‌های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود. رئیس هیئت تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری شهریار قلعه