اراضی منابع طبیعی که در اختیار دولت اسلامی است.
توضیح بند الف اینگونه اراضی بعنوان ثروت عمومی در اختیار و کنترل دولت اسلامی است و دولت اسلامی بر اساس نیاز و توانائی افراد واجد شرایط بهره وری از اینگونه اراضی و منابع را به آنها واگذار میکند. در واگذاری این اراضی همیشه مصلحت جامعه باید مدنظر قرار گیرد.
اراضی که زیر کشت بوده و توسط نهادهای دولت اسلامی مسترد شده و در دست بنیاد مستضعفین میباشد.
توضیح بند ب در مورد اراضی مصادره شده، مانند بند الف با توجه به مصلحت جامعه و نیاز و توانایی اشخاص اراضی به افراد واجد شرایط واگذار میشود و یا برای کارهای عام المنفعه اختصاص مییابد.
اراضی بزرگ که در دست زمین داران بزرگ است و ظاهرا با ملاکهای رژیم قبلی مجوز قانونی هم دارند. (زمین بزرگ سه برابر زمینی است که عرف محل برای یک نفر لازم میداند)
توضیح بند ج در مورد زمینهای مالکین بزرگ میتوان اینگونه زمینها را به دو قسمت تقسیم نمود:
زمینهای بایر: که بعلل مختلف توسط مالکان، بایر نگه داشته شده است و با توجه به نیاز جامعه و مسئله خودکفائی مملکت و با توجه به اینکه این زمینها فقط بصرف اینکه مالکیت از آنها است بدون کشت مانده و اجازه کشت به دهقانان هم داده نمیشود، دولت اسلامی این زمینها را در اختیار و کنترل خود میگیرد تا در اختیار دهقانان و داوطلبان واجد شرایط گذارده شود.
در صورت وجود تاسیساتی در اینگونه زمینها، دولت اسلامی میتواند با رعایت مصالح جامعه درباره آنها تصمیم مقتضی بگیرد.
زمینهای آباد و مزروعی تحت تصرف مالکین بزرگ. در مورد زمینهای آباد و مزروعی تحت تصرف اینگونه افراد اگر شخصا این افراد به امر کشاورزی اشتغال داشته باشند با توجه به شرایط اقلیمی و اجتماعی مختلف ایران تا آن حد به آنان زمین داده میشود که خرده مالکین آن محل دارند. (تعیین و حدود خرده مالکان با توجه به عرف محل به عهده هیئت واگذارکننده میباشد.) در صورتیکه کشتکننده فرد دیگری است و واجد شرایط میباشد زمین به او واگذار خواهد شد اینگونه متصرفین با توافق میتوانند اراضی محل دیگری را در مقابل زمین متصرفی خود دریافت دارند و یا اینکه اجرت المثل بگیرند مشروط به اینکه بدهی قبلی نداشته باشند و سپس بقیه زمینها در اختیار دولت قرار میگیرد که با توجه به مصلحت جامعه به واجدین شرایط واگذار شود.
در صورتیکه در محل زمینهای دولتی و مسترد شده قابل کشت هست اول آن زمینها داده میشود.
در صورت تشخیص دولت اسلامی چنانچه مصلحت جامعه اقتضاء کند دولت میتواند کلیه زمینهای آباد و مزروعی این افراد را گرفته و باز اگر مصلحت جامعه مطرح باشد زمینهای بایر قابل احیاء به اینگونه افراد واگذار میشود. مقدار زمینهای واگذاری با توجه به نیاز و توانائی و مصلحت جامعه توسط دولت تعیین میشود.
ترکیب هیئت 7 نفرهاصلاحی ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
این هیئت تشکیل شده از نمایندگان زیر: 1 دو نفر نماینده از وزارت کشاورزی. 2 یک نفر نماینده وزارت کشور یا استانداری محل. 3 یک نفر نماینده جهادسازندگی. 4 یک نفر نماینده دادگستری. 5 [منسوخ شده است].
لازم به تذکر است که افراد هیئت 7 نفره لازم نیست حتما از کادر وزارتخانههای بالا باشند.
مقررات مغایر با این قانون ملغی میباشد.
1 حل و فصل قضایای مورد نزاع. 2 و اگذاری زمین با توجه به نوع اراضی بالا بند (الف ب ج) 3 تشخیص صلاحیت استفاده از وام و امکانات کشاورزی.
1 در واگذاری زمین به روستائیان بدون زمین، کم زمین و فارغ التحصیلان کشاورزی و افراد علاقمند به کشاورزی با توجه به اولویت بین آنها زمین داده میشود. 2 واگذاری زمین برای مدت معین (چند ساله) با توجه به شرایط خاص منطقه است و در صورت عملکرد مطلوب واگذاری زمین تمدید میشود. 3 زمینهای واگذاری بصورت شرکت و تعاونی و مشاع میباشد بجز موارد استثنایی که در اینصورت تصمیم مقتضی توسط گروه 7 نفری اتخاذ خواهد شد. 4 در صورتیکه قرار بشود زمین انتقال یابد از طرف دو لت اسلامی انجام میگیرد. 5 باید زمین بدون عذر معطل بماند. 6 باید عملکرد رو ی زمین بگونهای باشد که موجب اتلاف زمین نشود. 7 زمینهای واگذاری قابل فروش نمیباشد. 8 کشت روی زمینها باید با توجه به نیازهای جامعه باشد. 9 زارع یا زارعین موظف هستند حدود و سازمان اراضی مورد قرارداد را حفظ نمایند. 10 زارعین حق تصرف زمینهای دیگر غیر از آنچه که دولت اسلامی به آنها داده است ندارند.
: 1 اراضی بایر- زمینهایی است که سابقه احیاء دارد ولی بعلت اعتراض به عدم بهره برداری به مدت 3سال متوالی بدون عذرموجه متروک مانده و یا بماند. 2 اراضی دایر- زمینهایی است که احیاء شده و مستمرا مورد بهره برداری است. 3 اراضی منابع طبیعی- جنگلها و مراتع بیشههای طبیعی نهالستانهای دولتی جنگلهای دست کاشته میباشند. غیر از اراضی فوق الذکر زمینهایی که بنحوی از انحاء در رژیم سابق ملی اعلام شده زمینهایی که جهت محیط زیست و شکارگاهها و جلوگیری از بدی آب و هوا در ملکیت دولت در آمده است. 4 ارضی موات - زمینهایی است که سابقه احیاء و بهره برداری ندارد و بصورت طبیعی باقی مانده است. 5 اراضی آیش - زمین دایری است که بصورت متناوب طبق عرف محل برای دوره معینی بدون کشت بماند.
شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران