رای شماره 301 الی 318 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع عدم قبول سمت سازمان بازرسی کل کشور در شکایت مطروحه توسط آن سازمان در شعب دیوان عدالت اداری

شماره 9802790 – 11/3/1399 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه‌های 9909970905810301 الی 9909970905810318 مورخ 23/2/1399 با موضوع : « عدم قبول سمت سازمان بازرسی کل کشور در شکایت مطروحه توسط آن سازمان در شعب دیوان عدالت اداری » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری - مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1399/2/23 شماره دادنامه : 301 الی 318 شماره پرونده : 9802962 ، 9802915 ، 9802794 ، 9802793 ، 9802792 ، 9802791 ، 9802790 ، 9900234 ، 9900094 ، 9804155 ، 9804008 ، 9804006 ، 9804001 ، 9803998 ، 9803433 ، 9803200 ، 9900240 ، 9900239 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : آقایان مسعود شهنوازی میرجاوه، محسن مفتاح، احمد بارک‌زهی، علیرضا پیری، رضا ابراهیمی، ابراهیم فلاح کارنامی، سیداحسان حسینی فر، محسن عباسی زاده و فرّخ پرندوار، محمد پرستاری، و خانم‌ها : فرشته شاهمرادی، رویا کسیلی، سمیرا احمدی، کبریا آقاجانی، زیبا اصلانی، اعظم عبدل نیا و مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان همدان موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : در خصوص تبدیل وضعیت کاری کارکنان شاغل در طرح‌های عمرانی به قرارداد کار معین، شعب دیوان آراء معارضی صادر کرده‌اند . گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : الف : شعبه 39 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9609980957601378 با موضوع دادخواست خانم ناهید پرویزی به طرفیت اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری ایلام و به خواسته الزام به تبدیل وضعیت از قرارداد طرح عمرانی به قرارداد کار معین مصوب هیات وزیران به موجب دادنامه شماره 9709970957600079 1397/2/1 به شرح زیر رای صادر کرده است : در خصوص شکایت مطروحه نظر به اینکه مطابق تبصره ماده 32 قانون مدیریت خدمات کشوری ( دستگاه‌های اجرایی می‌تواند در شرایط خاص با تایید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور تا 10 % از پستهای سازمانی مصوب، بدون تعهد استخدامی و در سقف اعتبارات مصوب، افرادی را به صورت حداکثر یک سال به کار گیرند ) اشتغال شاکی و استمرار تاکنون دلالت بر نیاز و درخواست دستگاه اجرایی به انجام امور پستهای سازمانی بوده و اقدام دستگاه اجرایی در به کارگیری این‌گونه اشخاص در محدوده حکم مقرر در تبصره ذیل ماده 32 قانون یاد شده می‌باشد و هرگونه به کارگیری افراد برای انجام فعالیتهای اصلی دستگاه اجرایی از طریق شرکتهای طرف قرارداد برخلاف مقررات مذکور و ممنوع است و بر همین اساس با توجه به به کارگیری شاکی در پستهای سازمانی حکایت از نیاز به خدمات و اشتغال ایشان بوده که دستگاه اجرایی موظف است با رعایت قیود موصوف نسبت به کارگیری با تنظیم یا قرارداد کار معین اقدام نماید و عدم اجرای مصوبه هیات وزیران به شماره 213471 / ت 47643 ه 1390/11/1 نافی حق مکتسب شاکی نمی‌باشد لذا بنا به مراتب و عدم وجاهت دفاعیات ابرازی و حقوق مکتسبه شاکی مستندا به مواد 3 ، 10 ، 17 ، 58 ، 60 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و رای وحدت رویه لازم‌الاتباع شماره 849 الی 874 1392/11/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت و الزام مشتکی‌عنه به تبدیل وضعیت استخدامی از طرح عمرانی به قرارداد کار معین صادر و اعلام می‌دارد . رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد . در اثر تجدیدنظرخواهی از رای مذکور شعبه 29 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به‌موجب دادنامه شماره 9709970959902908 1397/8/7 با استدلال زیر رای مذکور را نقض می‌کند : در خصوص تجدیدنظرخواهی به عمل آمده از دادنامه شماره 79 1397/4/1 شعبه 39 بدوی دیوان عدالت اداری که به موجب آن نسبت به خواسته تجدیدنظرخوانده مبنی بر الزام طرف شکایت به تبدیل وضعیت از طرح عمرانی به قرارداد کار معین وفق مصوبه شماره 213471 / ت 47643 1390/11/1 هیات وزیران حکم به ورود شکایت صادر شده است . با بررسی مندرجات اوراق پرونده و دقت در موضوع خواسته و مستندات قانونی، نظر به اینکه اولا : تجدیدنظرخوانده کارمند رسمی تجدیدنظرخواه نمی‌باشد بلکه به صورت قراردادی اشتغال داشته که طبیعت قراردادها موقت بوده و با پایان مدت قرارداد، طرف شکایت الزام قانونی بر تمدید آن ندارد . ثانیا : به استناد تبصره 4 ماده 45 قانون مدیریت خدمات کشوری نوع کار و مدت آن در متن قرارداد تعیین و مشخص می‌شود و الزام قانونی برای طرف شکایت با توجه به نوع خدمت مورد نیاز و اعتبارات موجود بر اجابت خواسته تجدیدنظرخوانده وجود ندارد . ثالثا : مصوبات هیات وزیران در خصوص تبدیل وضعیت از شرکتی به قراردادی از جمله مصوبه مورد استناد تجدیدنظرخوانده توسط رئیس مجلس شورای اسلامی خلاف قانون تشخیص گردیده و در نهایت لغو و ملغی الاثر شده است ضمن اینکه تجدیدنظرخوانده شرکتی نبوده بلکه قراردای بوده منتهی تغییر قرارداد طرح عمرانی را به قرارداد کار معین درخواست کرده است . با توجه به مراتب مذکور تجدیدنظرخواهی موجه تشخیص می‌شود و به استناد ماده 71 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته به شماره یاد شده، حکم به رد تجدیدنظرخوانده صادر و اعلام می‌شود . این رای قطعی است . ب : شعبه 35 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9509980900200789 با موضوع دادخواست خانم طاهره محمودی به طرفیت اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان ایلام و به خواسته الزام به تبدیل وضعیت از قراردادی به قرارداد کار معین به موجب دادنامه شماره 9609970900201847 1396/11/9 به شرح زیر رای صادر کرده است : نظر به اینکه تصویب‌نامه شماره 213471 / ت 47643 ه 1390/11/1 طی نامه شماره 73563 ه / ب 1391/12/7 دبیر هیات بررسی تطبیق مصوبات مورد ایراد واقع شده و توسط رئیس مجلس شورای اسلامی ملغی‌الاثر گردیده است . از طرف دیگر بخشنامه شماره 45491 / 214975 1389/9/28 هیات دولت ناظر به تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی به استثنای نیروهای شاغل در کارهای حجمی است در حالی که در مانحن فیه شغل شاکی از جمله مشاغل حجمی می‌باشد لذا از شمول بخشنامه اخیرالذکر خارج است از طرف دیگر حکم مقرر در ماده 17 قانون مدیریت خدمات کشوری صرفا مبین واگذاری و برون سپاری کارهای حجمی دستگاه‌های اجرایی به شرکتها و موسسات غیردولتی است و کسانی که در اجرای حکم اخیرالذکر مقنن برای شرکتهای طرف قرارداد با دستگاه‌های اجرایی به ارائه خدمت در امور حجمی در دستگاه‌های اجرایی می‌پردازند مطابق ماده 18 قانون مذکور این قبیل افراد کارکنان تحت پوشش کارفرمای غیردولتی تلقی می‌شوند و دستگاه‌های اجرایی هیچ‌گونه تعهد و مسئولیتی در قبال این اشخاص ندارند لذا شکایت شاکی را غیروارد تشخیص و مستندا به مواد 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و رای شماره 849 الی 874 1392/11/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌نماید . رای صادره ظرف مهلت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد . در اثر تجدیدنظرخواهی از رای مذکور شعبه 23 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به‌موجب دادنامه شماره 9709970959301434 1397/4/5 ضمن نقض چنین رایی صادر کرده است : نظر به اینکه تجدیدنظرخواه از شاغلین طرحهای عمرانی بوده که از سال 1386 تاکنون به عنوان متصدی امور دفتری فعالیت دارد و حسب مصوبه شماره 213471 ت و 47643 ه 1390/11/10 هیات وزیران باید تبدیل وضعیت می‌شد لغو مصوبه به موجب مقرره لاحق مسقط حق مکتسبه نبوده و احترام به حقوق مکتسبه که به موجب قانون یا در طول یک زمان معقول و به گونه‌ای قانونی و مشروع شکل گرفته و ثبات یافته به عنوان یک اصل کلی حقوقی الزامی است و از حقوق بنیادین و تضمین شده و مورد حمایت نهادهای قضایی است و بر همین مبنا در حقوق اداری به موجب « اصل احترام به حقوق مکتسبه » مقام اداری نمی‌تواند اقدام یا تصمیم خود را که مستلزم محدود نمودن، فسخ یا سلب حق مکتسبه قانونی است به دارنده این حق تعمیم و تسری دهد به عبارت بهتر حقوق اشخاص نباید به موجب اقدام یا تصمیم لاحق سلب یا تحدید گردد و قاعده فقهی قبح عقاب بلابیان و اصل عطف به ماسبق شدن قوانین و مقررات و تصمیمات و اصل انتظارات مشروع و اصل قانونی بودن تصمیمات و اقدامات مقام اداری نیز در حمایت از اصل لزوم التزام به حقوق مکتسبه بوده و ارتباط نزدیک با آن دارد علاوه بر آن لزوم رعایت « اصل احترام به حقوق مکتسبه » در پرتو آراء شماره 705 1384/2/10 ، 544 1383/10/27 ، 430 1386/6/18 و 386 1386/6/4 بروز و ظهور پیدا نموده و تبعیت از این آراء برای شعب دیوان طبق ماده 89 قانون دیوان الزامی است لذا بنا به جهات فوق تقاضای تجدیدنظرخواهی مقرون به صحت تشخیص و ضمن نقض رای معترض‌عنه با اجازه حاصله از ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت صادر و اعلام می‌گردد . رای صادره قطعی است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/2/23 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی الف : تعارض در آراء محرز است . ب : با توجه به اینکه اولا : تصویب‌نامه شماره 213471 ت 47643 ه 1390/11/1 هیات وزیران که جهت تبدیل وضعیت نیروهای شاغل در طرحهای عمرانی دستگاه‌های اجرایی به قرارداد کار معین در آراء صادره به ورود شکایت مورد استناد قرار گرفته به‌علت مغایرت با قانون به موجب نظریه شماره 1567 1391/1/28 رئیس مجلس ملغی‌الاثر شده است، لذا استناد به آن برای تبدیل وضعیت شاکیان مغایر با اصل 170 قانون اساسی و قانون الحاق یک تبصره به قانون نحوه اجراء اصول هشتاد و پنجم ( 85 ) و یکصد و سی و هشتم ( 138 ) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در رابطه با مسئولیت‌های رئیس مجلس شورای اسلامی مصوب سال 1368 و اصلاحات بعدی آن مصوب 1388/1/30 می‌باشد . ثانیا : به کارگیری افراد به صورت قرارداد کار معین از سوی دستگاه‌های اجرایی مطابق تبصره ماده 32 قانون مدیریت خدمات کشوری با رعایت شرایطی از جمله تایید سازمان ( سازمان اداری و استخدامی کشور ) حداکثر تا 10 درصد پست‌های سازمانی، بدون تعهد استخدامی و در سقف اعتبارات مصوب مجاز شناخته شده است و صرف نیاز دستگاه اجرایی یا به کارگیری نیروهای طرحی در مشاغل اداری و پستهای سازمانی در دستگاه‌های اجرایی هیچ‌گونه حق مکتسب یا مجوزی برای تبدیل وضعیت استخدامی آن‌ها به وجود نمی‌آورد و انعقاد قرارداد کار معین با اشخاص در دستگاه‌های اجرایی مستلزم رعایت قیود تبصره ماده 32 قانون مدیریت خدمات کشوری می‌باشد و رای وحدت رویه شماره 2163 و 2164 1397/12/21 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز موید همین امر است . در نتیجه آراء صادر شده مبنی بر رد شکایت در این خصوص صحیح و موافق مقررات است . این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی