رای شماره 919 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع عدم صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری در رسیدگی به شکایت علیه «بانک مهر اقتصاد» یا «کمیسیون کار انضباط کار بانک»

صدور رای شماره 919 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع : رسیدگی به شکایت علیه « بانک مهر اقتصاد » یا « کمیسیون انضباط کار بانک » در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری نیست تاریخ دادنامه : 1397/3/29 شماره دادنامه : 919 کلاسه پرونده : 967 / 97 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : آقای علیرضا مقیمی موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش‌کار : آقای علیرضا مقیمی به‌موجب لایحه‌ای که به شماره 9000 / 211 / 117346 / 200 1394/7/28 ثبت دبیرخانه حوزه ریاست دیوان عدالت اداری شده اعلام کرده است که : ریاست محترم دیوان عدالت اداری موضوع : اعلام تعارض آراء صادره از شعب 13 و 19 دیوان عدالت اداری با سلام واحترام اینجانب علیرضا مقیمی به استحضار می‌رساند که در خصوص یک موضوع از شعب 13 و 19 دیوان عدالت اداری آراء متفاوت و متناقضی صادر شده است که به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 خدمت حضرتعالی جهت صدور رای وحدت رویه و طرح در هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام می‌گردد . شعبه 13 دیوان عدالت اداری : شعبه 13 دیوان عدالت اداری طی پرونده بایگانی 911893 با شکایت آقای مهدی ابراهیم زاده به طرفیت بانک مهراقتصاد به بررسی موضوع پرداخت . در پاسخ طرف شکایت طی لایحه دفاعیه شماره 2395 1392/8/18 از طرف بانک مهر اقتصاد اعلام شد که بانک مهر اقتصاد در زمره بانکهای غیردولتی می‌باشد، شعبه 13 دیوان عدالت اداری صرفا با اعلام طرف شکایت، غیردولتی بودن بانک مهر اقتصاد را پذیرفت و به همین دلیل طی دادنامه شماره 9209970901302339 1392/9/9 شکایت شاکی را رد نمود . شعبه 19 دیوان عدالت اداری : شعبه 19 دیوان عدالت اداری طی کلاسه 940241 از بانک مهر اقتصاد به عنوان شاکی شکایتی را بر علیه اداره کار چالوس دریافت می‌دارد، آقای مهدی ابراهیم زاده با اطالع از این موضوع به عنوان ثالث طی کلاسه 941016 وارد پرونده می‌شود و اعلام می‌دارد که بانک مهر اقتصاد یک بانک دولتی است و نمی‌تواند بر علیه اداره کار چالوس در دیوان عدالت اداری طرح شکایت نماید، شعبه 19 به استناد مدارک ارائه شده از جمله نامه دیوان محاسبات کشور، طی دادنامه شماره 9409970901901181 1394/6/25 قرار عدم صلاحیت صادر و پرونده به دادگاه چالوس ارجاع شد . توضیحات آقای علیرضا مقیمی : براساس اصل 44 قانون اساسی، اقتصاد کشور در سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی می‌باشد و هم زمان یک شرکت با ماهیت سرمایه‌ای خصوصی و دولتی وجود ندارد . بر اساس ماده 4 قانون محاسبات عمومی کشور هر شرکت تجاری که از طریق سرمایه‌گذاری شرکتهای دولتی ایجاد شود، مادام که پنجاه درصد سهام آن متعلق به شرکتهای دولتی است، شرکت دولت تلقی می‌شود، بنابراین عباراتی نظیر تصویب اساسنامه توسط شورای پول و اعتبار و تهیه اساسنامه غیردولتی و نظایر آن ملاک نظر مقنن جهت تشخیص دولتی بودن یا خصوصی بودن نمی‌باشد، بنا به الزامات قانونی، بانک مهر اقتصاد در پایان سال 1393 جهت واگذاری 51 درصد سهام، وارد فرابورس گردید تا بتواند به عنوان یک بانک خصوصی مجوز فعالیت خود را از بانک مرکزی دریافت نماید، این بانک تا به حال موفق به عرضه سهام خود تا سقف 51 درصد نشده است، بنابراین این بانک که از سال 1372 به نام موسسه قرض‌الحسنه بسیجیان بوده و هم اکنون به نام بانک مهر اقتصاد می‌باشد، یک بانک دولتی و وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می‌باشد و سهامداران آن بنیاد تعاون بسیچ سپاه و شرکتهای تابعه سپاه می‌باشند، مستحضر هستید تعارض اعلام دولتی یا خصوصی بودن شعب دیوان عدالت اداری در خصوص بانک مهراقتصاد عواقب و زیانهای متعددی را وارد می‌نماید به نحوی که این اشخاص در مراجعی که خصوصی بودن به نفع‌شان باشد مدرک خصوصی بودن خود را ارائه می‌نمایند و در جاهایی که دولتی بودن به نفع‌شان باشد مستند دولتی بودن خود را ارائه می‌نمایند، بنابراین می‌طلبد که دیوان عدالت اداری در این خصوص رای وحدت رویه صادر نماید و آثار آن را به گذشته تعمیم دهد . گردش‌کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : الف : شعبه 13 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9109980958002646 با موضوع دادخواست آقای مهدی ابراهیم‌زاده به طرفیت کمیسیون تجدیدنظر کمیته عالی انضباط کار بانک مهر اقتصاد و به خواسته نقض رای شماره 4232 صادره از کمیسیون تجدیدنظر انضباط کار به موجب دادنامه شماره 9209970901302339 1392/9/9 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است : از آنجا که حسب ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه‌ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آن‌ها و نیز تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در امور راجع به وظایف آن‌ها در صلاحیت دیوان عدالت اداری و در مانحن‌فیه به لحاظ غیردولتی بودن مشتکی‌عنه از شمول موارد مذکور خارج می‌باشد، بنابراین شکایت شاکی به طرفیت مشتکی‌عنه قابلیت استماع در دیوان را نداشته مستندا به مواد 10 و 17 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قرار رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد . رای صادره ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان است . ب : شعبه 19 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980902001399 و 9409980901900240 با موضوع دادخواست بانک مهر اقتصاد با وکالت آقای محمدحسین حقیقی پاک وارد ثالث آقای مهدی ابراهیم‌زاده به‌طرفیت هیات حل‌اختلاف اداره کار چالوس طرف وارد ثالث : 1 اداره کار چالوس 2 بانک مهر اقتصاد و به خواسته اعتراض به رای شماره 162 1393/11/2 هیات حل‌اختلاف خواسته وارد ثالث ابطال شکایت شاکی به موجب دادنامه شماره 1181 1394/6/25 و به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است : نامه مربوطه به دیوان محاسبات از سوی وارد ثالث ارائه شده حاکی است که شاکی وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی چون موسسات دولتی نمی‌تواند به طرح شکایت در دیوان عدالت اداری بپردازد بلکه طرف شکایت در دیوان واقع می‌شود بنابراین به‌استناد ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و رای وحدت رویه شماره 699 هیات عمومی دیوان عالی کشور قرار عدم صلاحیت نسبت به شکایت بانک مهر اقتصاد و همچنین به تبع آن قرار عدم صلاحیت نسبت به دادخواست وارد ثالث به‌صلاحیت دانشگاه حقوقی چالوس صادر می‌شود . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1397/3/29 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی اولا : تعارض در آراء محرز است . ثانیا : با توجه به اینکه در ماده 1 اساسنامه بانک مهراقتصاد تصریح شده است « که بانک با مالکیت اشخاص غیردولتی تاسیس یافته است » ، بنابراین شخصیت حقوقی بانک از جمله دستگاههای موضوع ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 محسوب نمی‌شود تا رسیدگی به شکایت علیه بانک مهراقتصاد یا کمیسیون انضباط کار بانک در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری قرار گیرد . بنا بر مراتب رای شعبه 13 دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9209970901302339 1392/9/9 که بانک مهراقتصاد را غیردولتی تشخیص داده و شکایت علیه بانک را در دیوان عدالت اداری قابل استماع ندانسته صحیح و موافق مقررات است . این رای با استناد به بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی