رای شماره 1351 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال ماده 13 دستورالعمل استخدام پیمانی در شهرداریها و قسمت (د) بند 7 جزء (ب) مربوط به شرایط اختصاصی آگهی استخدام استان لرستان در سال 1394

شماره 9 800285 –15/11/1399 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس محترم هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 98099709058113 51 مورخ 20/10/1399 با موضوع:« ابطال ماده 13 دستورالعمل استخدام پیمانی در شهرداریها و قسمت (د) بند 7 جزء (ب) مربوط به شرایط اختصاصی آگهی استخدام استان لرستان در سال 1394» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1399/10/20 شماره دادنامه : 1351 شماره پرونده : 9800285 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای سجاد ملک محمودی موضوع شکایت و خواسته : ابطال 1 ابطال ماده 13 دستورالعمل استخدام پیمانی در شهرداریها 2 قسمت (د) بند 7 شرایط اختصاصی آگهی استخدام پیمانی شهرداری‌های استان لرستان در سال 1394 گردش کار: 1 شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده 13 دستورالعمل استخدام پیمانی در شهرداریها و قسمت (د) بند 7 شرایط اختصاصی آگهی استخدام پیمانی شهرداری‌های استان لرستان در سال 1394 را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " 1 برابر اصل بیست و هشتم قانون اساسی که مقرر کرده است: «دولت موظف است با رعایت نیاز جامعه به مشاغل گوناگون برای همه افراد امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل ایجاد نماید.» و ماده 41 قانون مدیریت خدمات کشوری که تصریح دارد به اینکه: «ورود به خدمت و تعیین صلاحیت استخدامی افرادی که داوطلب استخدام در دستگاه‌های اجرایی می‌باشند، براساس مراتب شایستگی و برابری فرصت‌ها انجام پذیرد.»، مضافا اینکه اولویت استخدامی برای افراد بومی که از یک طرف امتیاز خاص برای بخشی از افراد جامعه و از طرف دیگر ایجاد محدودیت و محرومیت برای سایر اشخاص محسوب می‌شود، در هیچ یک از قوانین کشور لحاظ نشده است و این امر نیاز به تصریح قانون‌گذار دارد. همچنین آراء متعددی نیز از سوی هیات عمومی دیوان عدالت اداری، اعمال امتیاز و اولویت برای افراد بومی در استخدام‌های دولتی را خلاف قانون اعلام نموده است، بنابراین مقرره مورد شکایت مغایر با قوانین مذکور است. 2 احتساب مدت خدمت غیررسمی و افزودن آن به حداکثر سن مقرر (35 سال) جهت استخدام محمل قانونی نداشته، بلکه به موجب ماده 151 قانون استخدام کشوری که تصریح دارد به اینکه: «خدمت تمام وقت در وزارتخانه‌ها و سازمانها و موسسات و شرکت‌های دولتی و شهرداریها در اجرای مقررات این قانون از لحاظ تعیین پایه و بازنشستگی و وظیفه جزو خدمت دولتی محسوب و منظور خواهد شد.» تنها برای لحاظ پایه و بازنشستگی با رعایت ضوابط مقرر، موثر خواهد بود. 3 برابر سوابق بیمه پیوستی، سابقه کار نامبرده در بانک قوامین فقط 148 روز معادل 5 ماه می‌باشد. 4 برابر سوابق بیمه پیوستی، نامبرده به مدت 274 روز در صندوق قرض‌الحسنه امام حس عسگری (ع) و مدت 242 روز در صندوق قرص الحسنه محمد رسول اله (ص)، جمعا به مدت 516 روز معادل یک سال و پنج ماه اشتغال داشته که صندوق‌های مذکور شامل هیچیک از موارد ذکر شده در قسمت (د) بند 7 آگهی استخدام نمی‌گردند و نمی‌بایست به حداکثر سن مقرر (35 سال) اضافه شوند. 5 برابر تعریف ارائه شده در ماده 1 اساسنامه مراکز دارالقرآن، «دارالقرآن به مرکزی اطلاق می‌گردد که ترویج در توسعه آموزش‌های قرآنی و ارتقاء سطح دانش و مهارتهای دانش آموزان علاقمند را در رشته‌های مختلف قرآنی عهده دار می‌شود و تحت نظارت معاون پژوهشی و تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش به صورت مردمی اداره می‌گردد.» لذا برابر سوابق بیمه پیوستی، نامبرده هیچ‌گونه سابقه کاری در مراکز دارالقرآن نداشته و حتی در صورت وجود سابقه، مرکز دارالقرآن شامل هیچ یک از موارد ذکر شده در قسمت (د) بند 7 آگهی استخدام نمی‌گردد و نمی‌بایست به حداکثر سن مقرر (35 سال) اضافه شود. بدین جهت با عنایت به جمیع موارد مذکور و استناد به اوراق و دلایل موجود در پرونده، تقاضای ابطال ماده 13 دستورالعمل استخدام پیمانی در شهرداریها مبنی بر اعمال سهمیه بومی برای برخی از داوطلبان، ابطال قسمت (د) بند 7 شرایط اختصاصی آگهی استخدام مبنی بر احتساب مدت خدمت غیررسمی و افزودن آن به حداکثر سن مقرر (35 سال) جهت استخدام، عدم لحاظ سوابق کاری ارائه شده از سوی داوطلب پذیرفته شده مطابق قسمت (د) بند 7 شرایط اختصاصی آگهی استخدام و الزام مشتکی‌عنه به ادامه فرآیند استخدام اینجانب در شهرداری شهرستان ازنا را ازآن مقام عالی دارم. " 2 متن مقرره‌های مورد اعتراض به شرح زیر است: " الف: ماده 13 دستورالعمل استخدام پیمانی در شهرداریها امتیاز آزمون تخصصی داوطلبین بومی شهر متقاضی استخدام در 1/15 و داوطلبان بومی شهرستان شهر متقاضی استخدام در 1/1 ضرب شده و مبنای محاسبه امتیاز نهایی آزمون تخصصی قرار می‌گیرد. ب: قسمت (د) بند 7 شرایط اختصاصی آگهی استخدام پیمانی شهرداری‌های استان لرستان در سال 1394 7 موارد ذیل به شرط ارائه تاییدهای معتبر به حداکثر سن مقرر اضافه خواهد شد: د داوطبانی که به صورت غیررسمی و تمام وقت در وزارتخانه، موسسات و شرکت‌های دولتی، بانک‌ها و شرکت‌های تحت پوشش آن‌ها، شرکت‌های بیمه دولتی، شهرداری‌ها، موسسات و شرکت‌های تابعه و وابسته به آن موسسات و شرکت‌های دولتی که شمول قانون بر آن‌ها مستلزم ذکر نام است و هم چنین موسسات و شرکت‌های ملی و مصادره شده و موسساتی که به نحوی از بودجه و کمک دولت استفاده می‌کنند، نهادهای انقلاب اسلامی و شرکت‌های تحت پوشش آن‌ها از تاریخ 1357/11/22 به خدمت اشتغال داشته‌اند، به میزان خدمت غیررسمی آن‌ها لازم به ذکر است سابقه خدمتی افراد در شرکت‌های طرف قرارداد با شهرداری‌ها مشمول امتیازات این بند نمی‌باشد، به استثنای کارکنانی که به‌طور تمام وقت با پرداخت حق بیمه در شرکت‌های طرف قرارداد با شهرداری که تا قبل از ابتدای سال 1390 در شهرداری اشتغال داشته‌اند. " 3 در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل دفتر امور شهری و شوراهای استانداری لرستان به موجب لایحه شماره 18836 1398/4/6 توضیح داده است که: " آزمون مورد شکایات شاکی به استناد مجوز شماره 166181 1394/7/18 سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و مصوبه شماره 33361 1394/7/29 شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی سازمان شهرداریها و دهیاری‌های کشور و در تاریخ 1394/11/22 با لحاظ نمودن شرایط یکسان مندرج در آگهی آزمون و کاملا منطبق به اصل 28 قانون اساسی برگزار گردید که: اولا: اعمال سهمیه بومی برای داوطلبان به استناد بند (و) آگهی قسمت «تعریف بومی» ذکر گردیده و شرایط اطلاق بومی به افراد کاملا مشخص بوده و حذف این بند در زمان برگزاری آزمون غیرممکن می‌باشد. از طرفی فرد مدنظر شاکی یعنی آقای عظیمی، به استناد قسمت (ب) «داوطلب حداقل 4 سال از سنوات تحصیلی (ابتدایی، راهنمایی، دبیرستان و دانشگاه) را به صورت متوالی یا متناوب در شهر محل خدمت استخدام طی کرده باشد» همین بند آگهی استخدامی، دارای شرایط فرد بومی می‌باشد. ثانیا: اعمال احتساب سوابق خدمتی و نظام وظیفه به سن داوطلبان، در قسمت (د) بند (ب) آگهی استخدامی به صورت شفاف بیان شده و حذف این بند هم نیز در زمان برگزاری آزمون غیرممکن می‌باشد. از طرفی کلیه سوابق خدمتی فرد مدنظر شاکی یعنی آقای عظیمی به استناد تعریف مشخص شده در همین بند کاملا قابل قبول می‌باشد. ثالثا: شاکی شکایات خود را در خصوص موضوعات صدرالاشاره در همان مقطع زمانی (پس از برگزاری آزمون) به کمیته برگزار‌کننده آزمون استخدامی ارائه نمود و مدیر کل وقت دفتر امور شهری و شوراهای استانداری طی نامه شماره 4126/42/830 1395/8/13 موضوع وارد ندانستن اعتراض شاکی را به وی (سجاد ملک محمودی) ابلاغ نموده است. رابعا: کارنامه نهایی آزمون استخدامی آقای ملک محمودی (شاکی) و عظیمی (فرد پذیرش‌شده در آزمون استخدامی) گویای اختلاف نمرات علمی، مصاحبه و نهایی طرفین می‌باشد. خامسا: استخدام مشارالیه (سجاد ملک محمودی) به استناد مستندات موجود امکانپذیر نمی‌باشد ." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/10/20 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی الف: در مورد شکایت از بخشی از توضیحات مهم دستورالعمل مربوط به ماده13 دستورالعمل استخدام پیمانی در شهرداری‌ها و ماده 20 استخدام دستورالعمل استخدام پیمانی در مشاغل عملیاتی آتش نشانی که در آن مقرر شده: «امتیاز آزمون تخصصی داوطلبین بومی شهر متقاضی استخدام در 1/15 و داوطلبان بومی شهرستان شهر متقاضی استخدام در 1/1 ضرب شده و مبنای محاسبه امتیاز نهایی آزمون تخصصی قرار می‌گیرد»، با توجه به اینکه بومی گزینی و برتری نمره کتبی به افراد بومی مطابق آنچه در آگهی مزبور قید شده به‌طور مطلق و بدون تفکیک مناطق محروم و مناطق برخوردار، تبعیض‌آمیز و مغایر با بند 9 اصل 3 قانون اساسی است و با عنایت به اینکه هیات عمومی پیشتر به موجب آرای متعدد بومی گزینی به این شیوه را در آگهی آزمون‌های دستگاه‌های اجرایی ابطال کرده است، بنابراین مقرره مورد شکایت مغایر قانون است و مستند به بند1 ماده12 و ماده88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. ب: قسمت پایانی بخش «د» بند 7 جزء «ب» مربوط به شرایط اختصاصی استخدام که پذیرش مدت خدمت تمام وقت کارکنان شرکتهای طرف قرارداد با شهرداری که حق بیمه ایشان پرداخت شده به میزان حداکثر سن استخدام را تجویز کرده است. نظر به اینکه به موجب بند (ه) قانون اصلاح حداکثر سن داوطلبان استخدام مصوب سال 1371صرفا مقرر شده: «داوطلبانی که به صورت غیررسمی و تمام وقت در دستگاه‌های موضوع این قانون از تاریخ 1357/11/22 به خدمت اشتغال داشته‌اند به میزان مدت خدمت غیررسمی آن‌ها» به حداکثر سن استخدام افزوده می‌شود و این افراد کسانی هستند که مستقیما طرف قرارداد با دستگاه اجرایی بوده‌اند و افرادی که طرف قرارداد با شرکت‌های خصوصی ارائه‌دهنده خدمت به دستگاه اجرایی بوده‌اند را شامل نمی‌شود، لذا از جهت توسعه دامنه شمول قانون و مغایرت با آن مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مرتضی علی اشراقی