ابطال تبصره 1 ماده 11 آیین‌نامه تکمیلی برگزاری دوره‌های دکترای داخل مصوب شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند (سال 1391)

شماره 9902263 – 5/5/1400 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905811174 مورخ 1400/4/8 با موضوع «ابطال تبصره 1 ماده 11 آئین نامه تکمیلی برگزاری دوره‌های دکترای داخل مصوب شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند (سال 1391)» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1400/4/8 شماره دادنامه : 1174 شماره پرونده : 9902263 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : خانم طاهره حقی موضوع شکایت و خواسته : ابطال تبصره 1 ماده 11 آیین‌نامه تکمیلی برگزاری دوره‌های دکترای داخل مصوب شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند (سال 1391) گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال تبصره 1 ماده 11 آیین‌نامه تکمیلی برگزاری دوره‌های دکترای داخل مصوب شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند (سال 1391) را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : " به استحضار می‌رساند اینجانب ورودی مهر سال 1392 مقطع دکتری رشته ریاضی کاربردی دانشگاه صنعتی سهند تبریز می‌باشم که علی‌رغم تلاش برای به پایان رساندن به‌موقع در سنوات مجاز (10 سال تحصیلی ) متاسفانه در نیمسال 94 موفق به دفاع از رساله دکتری خود شدم که دلیل آن نیز آیین‌نامه مشقت بار دانشگاه متبوع که بر خلاف آیین‌نامه دوره دکترا (Ph.D) مصوب 1389/8/8 شورای برنامه‌ریزی آموزش عالی که شرط فراغت از تحصیل را چاپ یک مقاله علمی پژوهشی می‌داند، این دانشگاه شرط دفاع را چاپ دو مقاله (یک jcR و یک علمی پژوهشی) قرار داده است . علیهذا به دلیل طولانی بودن پروسه داوری مقالات و سایر مشکلات و نرسیدن گواهی پذیرش مقاله موفق به دفاع در زمان مقرر نشدم . اما دانشگاه صنعتی سهند در یک تصمیم ناعادلانه بر خلاف اصل 30 قانون اساسی و رویه دیگر دانشگاه‌های کشور، دانشجویان خود را در صورت طی شدن سنوات مجاز جریمه نموده و فارغ‌التحصیلی ایشان را منوط به پرداخت جریمه آن هم به صورت نقدی می‌داند . اکنون با توجه به اینکه روند داوری مقالات معمولا فرایندی زمان بر است و مقاله اینجانب و برخی دیگر از دانشجویان بعد از طی زمان‌های طولانی و بعضا 2 تا 3 ساله مورد پذیرش گرفته و اینکه وقوع چنین امری خارج از اراده اینجانب بوده و با ماهیت تحصیل در دوره روزانه دارای تعارض است از این رو ابطال آیین‌نامه موصوف را به دلیل مغایرت با قوانین و مقررات خواستارم . " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است : " آیین‌نامه تکمیلی برگزاری دوره‌های دکترای داخل مصوب شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند (سال 1391) ه) مدت مجاز تحصیل : ماده 11 مدت مجاز تحصیل در دوره دکتری حداقل 3/5 سال و حداکثر 4/5 سال می‌باشد که در صورت ارائه گزارش پیشرفت تحصیلی مطلوب و دلایل مستند مورد تایید شورای تحصیلات تکمیلی دانشکده و داشتن پذیرش حداقل یک مقاله در مجلات معتبر نمایه شده ملی و یا بین‌المللی و حضور مکفی دانشجو طی دوران تحصیل در دانشگاه می‌تواند حداکثر تا یک نیمسال دیگر توسط شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه تمدید گردد . تبصره 1: برای دانشجویانی که موفق نشوند در مهلت حداکثر 5 ساله دوره دکتری را به پایان برسانند، موارد به کمیسیون موارد خاص دانشگاه ارجاع داده می‌شود . طبق مصوبه هیئت امنای دانشگاه نیز از دانشجویانی که نتوانند در موعد 5 سال دوره دکتری را به اتمام برسانند، شهریه براساس نرخ مصوب دانشگاه اخذ خواهد شد . " در پاسخ به شکایت مذکور رئیس دانشگاه صنعتی سهند به موجب لایحه شماره 27090 1399/12/16 توضیح داده است که : " در خصوص ابطال مصوبه شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه برای اخذ جریمه سنوات مازاد دانشجویان دکتری به استحضار می‌رساند مطابق ماده 8 آیین‌نامه دوره دکتری مصوب 1389/8/8 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دانشجویان دکتری به شرط کفایت دستاوردهای علمی رساله (چاپ حداقل یک مقاله در مجلات علمی پژوهشی دارای نمایه معتبر بین‌المللی) می‌تواند از رساله خود دفاع کند . در تبصره 2 همین ماده تصریح شده است که احراز شرایط کفایت دستاوردهای علمی رساله تابع دستورالعمل مصوب شورای موسسه می‌باشد که این مورد در دانشگاه صنعتی سهند برای دانشجویان دکتری با ارائه یک مقاله نمایه شده در jcR و یک مقاله علمی پژوهشی معتبر محقق می‌گردد . لذا درخواست دانشجو برای دفاع از راسله با صرفا یک مقاله علمی پژوهشی نمایه شده در پایگاهی به غیراز پایگاه استنادی jcR ، شرایط مصوب دانشگاه را برآورده نمی‌کند . حال باتوجه به اینکه دانشجوی مذکور تا پایان نیمسال 10 هیچ کدام از شرایط فوق را احراز نکرده و همچنین اخذ جریمه برای سنوات مازاد دانشجویان دکتری ( برای سنوات بعد از نیمسال10) مطابق مصوبه هیئت امنای دانشگاه می‌باشد بنابراین درخواست دانشجو قابل استماع نبوده و رد شکایت استدعا می‌شود . " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/4/8 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی براساس بند «ب» ماده 20 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1389 و ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب سال 1395 و مفاد آرای صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه‌های شماره 945 1396/9/28 و 308 1398/3/7 این هیات، تعیین شهریه برای سنوات مازاد تحصیلی از مصادیق امور مالی بوده و تعیین آن در صلاحیت هیاتهای امنای دانشگاهها و مراکز آموزش عالی است . نظر به اینکه شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند بدون برخورداری از صلاحیت مقرر قانونی و در قالب تبصره 1 ماده 11 آیین‌نامه تکمیلی برگزاری دوره‌های دکترای داخل (سال 1391) نسبت به اخذ شهریه از دانشجویانی که نتوانند در موعد 5 سال دوره دکتری را به اتمام برسانند، اتّخاذ تصمیم نموده است، بنابراین وضع مقرره مذکور خارج از حدود اختیار شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی سهند بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمد مصدق