رای شماره 3250 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع بند 19 از ماده 14 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1399 شهرداری همدان در خصوص اخذ عوارض برای صرف سابقه دار کردن املاک واراضی از تاریخ تصویب ابطال شد

شماره0002195 – 17/1/1401 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات‌مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 009970905813250 140 مورخ 14/12/1400 با موضوع: «بند 19 از ماده 14 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1399 شهرداری همدان درخصوص اخذ عوارض برای صرف سابقه‌دار کردن املاک و اراضی از تاریخ تصویب ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری یدالله اسمعیلی‌فرد تاریخ دادنامه: 14/12/1400 شماره دادنامه: 3250 شماره پرونده: 0002195 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای مرتضی پناهی فرد موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 19 از ماده 14 تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر همدان گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 19 از ماده 14 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر همدان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است که: "1 هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب آراء متعدد از جمله رای شماره 1400249721 /1 /1400 اخذ عوارض تحت عنوان سابقه را نمودن املاک و اراضی فاقد سابقه را ابطال نموده است. 2 مستند به ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380 اخذ هرگونه وجه کالا و خدمات توسط دستگاه‌های اجرایی را به تجویز قانون‌گذار موکول نموده است. 3 شورای نگهبان به موجب نظریه شماره 840 – 13/1/1376 وصول هرگونه وجهی که مشابه قانون نباشد را خلاف شرع اعلام نموده است. 4 تهیه و تشکیل پرونده جهت املاک و اراضی واقع در محدوده شهر برای وصول عوارض از وظایف شهرداری می‌باشد. لذا اخذ عوارض برای صرف سابقه دار کردن املاک و اراضی در ماده 14 تعرفه عوارض شورای اسلامی شهر همدان و بند 19 از عوارض مضاعف بوده و مغایر با قانون می‌باشد. " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: عوارض پروانه ساختمانی مسکونی کد: 110201 ماده 14 بند 19- به هنگام ایجاد پرونده جدید در نوسازی و سابقه دار نمودن آن، کلیه املاک واقع در محدوده که بعضا بر اساس ماده 21 و22 قانون ثبت اسناد و املاک و ماده 147 و148 و قانون ثبت مصوب 31/4/1365 و اصلاحی بعد از آن قانون تعیین وضعیت املاک و امثالهم، در شهرداری فاقد سابقه و عدم وجود پرونده می‌باشند به شرح ذیل محاسبه و سپس جهت تشکیل پرونده اقدام گردد. تبصره 1: سند ثبتی و یا تشکیل پرونده‌های نوسازی قبل از تاریخ 31/4/1365 مشمول اخذ عوارض فوق نمی‌گردد. تبصره 2: سند ثبتی و یا تشکیل پرونده‌های نوسازی قبل از تاریخ 1365 تا 31/3/1396 معادل ps 25 محاسبه و اخذ گردد. تبصره 3: سند ثبتی و یا تشکیل پرونده‌های نوسازی از تاریخ 31/3/1396 به بعد معادل ps 50 محاسبه و اخذ گردد. تبصره 4: املاکی که توسط شهرداری تملک شده یا خریداری شوند مشمول این ماده نمی‌گردد. تبصره 5: مالکینی که در سنوات گذشته آراء ماده صد و جریمه مترتب بر آن را پرداخت نموده‌اند در زمان مراجعه برای هر گونه اقدام در شهرداری مشمول این عوارض نمی‌گردند. تبصره 6: املاکی که دارای سابقه اعیانی و تشکیل پرونده در نوسازی می‌باشند مشمول این عوارض نمی‌گردند. " علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نشده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 14/12/1400 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی براساس ماده 2 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب سال 1347: «در شهر تهران از تاریخ اول فرودین ماه 1348 و در سایر شهرها از تاریخی که وزارت کشور تعیین و اعلام کند، بر کلّیه اراضی و ساختمانها و مستحدثات واقع در محدوده قانونی شهر عوارض خاص سالانه به ماخذ یک درصد (1%) بهای آن‌ها که طبق مقررات این قانون تعیین خواهد شد برقرار می‌شود. شهرداریها مکلّفند براساس مقررات این قانون عوارض مذکور را وصول کرده و منحصرا به مصرف نوسازی و عمران شهری برسانند. مصرف وجوه حاصل از اجرای این قانون در غیر موارد مصرح در این قانون در حکم تصرف غیرقانونی در اموال دولت خواهد بود» و طبق تبصره 1 ماده مذکور: «ترتیب ممیزی و تشخیص و طرز وصول عوارض مذکور و ترتیب تعیین نسبتی از قیمت ملک که در هر شهر با توجه به مقتضیات و شرایط خاص اقتصادی ماخذ دریافت عوارض قرار می‌گیرد، به موجب آیین‌نامه‌ای که از طرف وزارت کشور تنظیم و به تصویب هیات وزیران می‌رسد، تعیین و اجرا خواهد شد.» بنا به مراتب فوق، تهیه پرونده جهت املاک و اراضی واقع در محدوده شهر برای وصول عوارض از وظایف شهرداری بوده و اخذ عوارض برای صرف سابقه دار کردن املاک و اراضی که برمبنای بند 19 از ماده 14 تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1399 شهرداری همدان صورت گرفته، از مصادیق عوارض مضاعف است و به دلایل یادشده که در آرای شماره 140009970905810149 - 21/1/1400 و شماره 140009970905811146 5/4/1400 هیات عمومی دیوان عدالت اداری منعکس شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکمتعلی مظفری