نظر مشورتی 7/94/221 مورخ 1394/01/30 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اعطای نیابت قضایی

358 – شماره پرونده 8 -3 /48 -94 سوال 1- دراعطای نیابت قضایی در امور حقوقی به کشورهای خارجی تشریفات اداری چگونه است وجه مواردی باید رعایت شود؟ 2- چنانچه بین ایران وکشور خارجی موافقت‌نامه‌ای تنظیم شده باشد وکشور خارجی بر خلاف موافقت‌نامه به تکلیف مقرر خود عمل نکند، ضمانت اجرای نقض مواد موافقت‌نامه چیست؟ 3- ارسال نیابت قضایی برای کشورهایی که با ایشان موافقت‌نامه همکاری تنظیم نشده است چگونه است؟ 4- در مواردی که بین ایران و کشور خارجی موافقت‌نامه همکاری وجود نداشته باشد، نحوه احراز معامله متقابل چگونه است؟ نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه 1- برای اطلاع از نحوه ارسال درخواست نیابت قضایی بین‌المللی به دستورالعمل راجع به استرداد مجرمین و معاضدت قضایی بین‌المللی مصوب 1392/3/12 ریاست محترم قوه قضائیه مراجعه فرمائید. 2- درصورت وجود قرارداد معاضدت بین دو کشور، معمولا ضمانت اجرایی جهت نقض مواد موافقت‌نامه پیش‌بینی نمی‌گردد. لکن به نظر می‌رسد عدم همکاری دو کشور طرف قرارداد جهت اجرای مفاد قرارداد و نقض مواد آن، پیامدی جز ناکارآمدی موافقت‌نامه موجود بین دو کشور نخواهد داشت. 3- ارسال نیابت قضایی برای کشورهایی که با آن‌ها موافقت‌نامه معاضدت قضایی تنظیم نگردیده، در قالب ماده واحده مربوط به تعاون قضایی مصوب 1309 صورت می‌گیرد و از نظر تشریفات ارسال به مانند سایر نیابت‌های قضایی بین‌المللی است. 4-اساسا اعمال معاضدت قضایی بر اساس شرط معامله متقابل بین دو کشور زمانی محقق می‌گردد که یکی از دو کشور، همکاری و معاضدت قضایی با کشور طرف مقابل را شروع و اجابت نماید که این همکاری موجب ایجاد زمینه برای معامله متقابل از طرف کشور مقابل در صورت نیاز خواهد گردید.