رای شماره 2338540 هیئت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری در خصوص رد شکایت ابطال موضوع بند 10 4 و جداول 6 ، 7 و 13ذیل ماده 10 تحت عنوان عوارض زیربنای مسکونی و ماده 24 تحت عنوان سهم استفاده از ارزش اقتصادی و مزایای کاربری‌های جدید براساس طرح‌های تعرفه سال 1397

هیئت تخصصی شوراهای اسلامی شماره پرونده: ه ت/0200391 شماره دادنامه سیلور: 140431390002338540 تاریخ: 1404/09/15 شاکی: آقای محمد عمرانی الوارسفلی فرزند قیله علی طرف شکایت: شورای اسلامی شهر تبریز موضوع شکایت و خواسته: ابطال موضوع بند 10 4 و جداول 6 ، 7 و 13ذیل ماده 10 تحت عنوان عوارض زیربنای مسکونی و ماده 24 تحت عنوان سهم استفاده از ارزش اقتصادی و مزایای کاربری‌های جدید براساس طرح‌های تعرفه سال 1397 شاکی دادخواستی به طرفیت شورای اسلامی شهر تبریز به خواسته ابطال موضوع بند 104 و جداول 6 ، 7 و 13 ذیل ماده 10 تحت عنوان عوارض زیربنای مسکونی و ماده 24 تحت عنوان سهم استفاده از ارزش اقتصادی و مزایای کاربری‌های جدید براساس طرح‌های تعرفه سال 1397 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیئت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: ماده 10 تعرفه عوارض محلی سال 1397 جدول شماره 6 برای محاسبه عوارض زیربنای مسکونی برابر ضوابط طرح تفصیلی و عوارض زیربنای اضافی با تصویب کمیسیون ماده 5 و تثبیت در کمیسیون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداری‌ها به ازاء هر متر مربع ( K ) ارزش معاملاتی تعدیل شده تا مبلغ 250000 ریال ردیف طبقات سازه‌ای مطابق کاربری زیربنای اضافی برابر ضوابط طرح تفصیلی و یا با تصویب کمیسیون ماده 5 و یا تثبیت در کمیسیون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداری‌ها بالکن رو پوشیده به شارع زیر بنا تا سطح اشغال و طبقات مجازبرابر ضوابط طرح تفصیلی مطابق ضوابط مطابق کاربری بالکن اضافی برابر ضوابط طرح تفصیلی و یا با تصویب کمیسیون ماده 5 و تثبیت در کمیسیون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداری‌ها Pd<250000 Pd<250000 1 زیرزمین اول و دوم و پایین تر 2 ؍0 4 ؍0 2 همکف، اول 5 ؍0 1 9 12 3 دوم 6 ؍0 2 ؍1 4 سوم 6 ؍1 2 ؍3 10 14 5 چهارم 8 ؍1 6 ؍3 12 16 6 پنجم 6 ؍2 2 ؍5 14 18 7 ششم 4 ؍3 8 ؍6 16 20 8 هفتم و بالاتر 6 ؍4 2 ؍9 ارزش معاملاتی تعدیل شده اراضی= Pd عدد ثابت=5 ضریب طبقه= K عوارض زیربنای مسکونی به ازاء هر متر مربع = pd 5K جدول شماره 7 برای محاسبه عوارض زیربنای مسکونی برابر ضوابط طرح تفصیلی و عوارض زیربنای اضافی با تصویب کمیسیون ماده 5 و تثبیت در کمیسیون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداری‌ها به ازاء هر متر مربع ( N ) ارزش معاملاتی تعدیل شده تا مبلغ 250000 ریال و بالاتر ردیف طبقات سازه‌ای مطابق کاربری زیربنای اضافی برابر ضوابط طرح تفصیلی و یا با تصویب کمیسیون ماده 5 و با تثبیت در کمیسیون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداری‌ها بالکن رو پوشیده به شارع زیر بنا تا سطح اشغال و طبقات مجاز برابر ضوابط طرح تفصیلی مطابق ضوابط مطابق کاربری بالکن اضافی برابر ضوابط طرح تفصیلی و یا با تصویب کمیسیون ماده 5 و تثبیت در کمیسیون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداری‌ها Pd≤250000 Pd≤250000 1 زیرزمین اول و دوم و پایین تر 2 ؍0 4 ؍0 2 همکف، اول 5 ؍0 1 9 12 3 دوم 6 ؍0 2 ؍1 4 سوم 20 ؍1 4 ؍2 10 14 5 چهارم 6 ؍1 2 ؍3 12 16 6 پنجم 2 ؍2 4 ؍4 14 18 7 ششم 6 ؍2 2 ؍5 16 20 8 هفتم 8 ؍2 6 ؍5 9 هشتم 2 ؍3 4 ؍6 10 نهم و بالاتر 6 ؍3 2 ؍7 ارزش معاملاتی تعدیل شده اراضی= Pd عدد ثابت=5 ضریب طبقه= N عوارض زیربنای مسکونی به ازاء هر مترمربع = pd N5 جدول شماره 13 عوارض زیربنای اضافه پیش آمدگی پارکینگ در طبقات سازه‌ای برابر ضوابط طرح تفصیلی و یا با تصویب کمیسیون ماده 5 و تثبیت در کمیسیون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداری‌ها ( E ) طبقات سطح اشغال اضافی تا 10 % سطح اشغال اضافی بیش از 10 % زیرزمین دوم و پایین تر 5 9 زیرزمین اول 7 12 همکف و بالاتر 9 15 ارزش معاملاتی تعدیل شده اراضی= Pd عدد ثابت=5 ضریب = E عوارض زیربنای مسکونی به ازا هر مترمربع = pd E5 ماده 24 سهم استفاده از ارزش اقتصادی و مزایای کاربری‌های جدید بر اساس طرح‌های شهری تعرفه عوارض محلی سال 1397 124 با در نظر گرفتن ارزش اضافه شده ناشی از تغییر کاربری صورت گرفته در اجرای طرح تفصیلی جدید و یا سایر طرح‌ها و مصوبات برای املاک فاقد اعیانی یا دارای اعیانی، سهم تغییر کاربری برابر جدول، بند و تبصره‌های زیر و در زمان صدور گواهی‌های معامله، عدم خلاف، پایان کار، پروانه ساختمانی و سایر مجوزهای احداث قابل اخذ خواهد بود. جدول شماره 26 سهم ناشی از تغییر کاربری به غیر تجاری به ازا هر متر مربع از عرصه ردیف سابقه نوع زمین یا نوع سند کاربری قبلی کاربری فعلی بر اساس طرح تفصیلی جدید ضریب P به ازای هر متر مربع 1 عمومی و یا بایر مسکونی عمویم یا خیلی کم مسکونی 2 2 مزروعی باغ عمویم یا خیلی کم مسکونی 7 3 مزروعی باغ فضای سبز مسکونی 7 4 مزروعی باغ فضای سبز یا خیلی کم غیر مسکونی (عمومی) 3 5 مزروعی باغ فضای سبز یا خیلی کم کارگاهی 7 6 بایر مسکونی کارگاهی کارگاهی مسکونی 3 7 بایر مسکونی فضای سبز کارگاهی 3 8 بایر مسکونی عمومی کارگاهی 5 ؍1 9 مزروعی باغ کارگاهی مسکونی 6 10 مزروعی باغ عمومی کارگاهی 4 11 مزروعی باغ عمومی فضای سبز توریستی تفریحی بدون اخذ سهم شهرداری 12 بایر مسکونی عمومی فضای سبز توریستی تفریحی بدون اخذ سهم شهرداری 13 مزروعی باغ عمومی عمومی بدون اخذ سهم شهرداری P : ارزش معاملاتی اراضی تبصره1: چنانچه ارزش ملک اشخاص حقیقی بر اساس طرح‌های شهری تقلیل یابد مطابق با عکس جدول فوق نسبت به جبران آن توسط ارگان مربوطه اقدام خواهد شد. تبصره2: چنانچه واحد مسکونی اشخاص حقیقی به کاربری عمومی نظیر فضای سبز و... تغییر یابد تملک با کاربری قبلی (بهای قبلی) خواهد بود. 1 124 در صورتی که ملکی قبل از سال 1358 دارای کاربری مسکونی بوده و بعدا به دلیل نیاز ارگان‌ها و شهرداری و یا طبق طرح‌های موضعی مصوب به کاربری‌های عمومی تبدیل شده و مجددا بدون انجام معامله در طرح جدید به کاربری اولیه قبل از سال 1358 بر می‌گردند این امر تبدیل کاربری ملک به حالت اولیه محسوب و سهم موضوع این ماده شامل آن‌ها نمی‌گردند. 2124 آن دسته از املاکی که بدون مراجعه به شهرداری برای آن‌ها از طریق اداره ثبت اسناد و املاک سند صادر و تغییر کاربری در آن املاک صورت گرفته باشد مشمول عوارض این ماده خواهد بود. 3124 برابر بند (د) ماده یک آیین‌نامه قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب سال 1389 باغ به محلی اطلاق می‌شود که حداقل یکی از مشخصات زیر را داشته باشد. الف) سند مالکیت و یا سند مادر قبل از تفکیک به عنوان باغ، باغچه، زمین مشجر و باغ عمارت. ب) سابقه رای دایر باغ، دایر باغچه، دایر مشجر از کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری ج) محل‌هایی که در حریم شهر توسط وزارت جهاد کشاورزی باغ شناخته شده‌اند. د) محل‌هایی که به تشخیص کمیسیون ماده 7 آیین‌نامه قانون حفظ و گسترش باغ شناخته می‌شوند. 4124 سندهایی که به عنوان خانه باغچه با مساحت کمتر از 500 متر مربع باشد به عنوان خانه تلقی شده و مشمول ردیف مسکونی در جدول فوق خواهد بود ولی برای خانه باغچه‌هایی با مساحت 500 متر مربع و بیشتر مطابق ردیف یک بند (د) ماده یک آیین‌نامه قانون حفظ و گسترش از طریق کمیسیون ماده 7 همان آیین‌نامه اقدام می‌گردد. 224 سهم تغییر و تثبیت کاربری عرصه به تجاری: الف سهم تغییر کاربری عرصه مسکونی به تجاری و خدماتی معادل 30 درصد ارزش روز تجاری و خدماتی عرصه محاسبه خواهد شد. ب سهم تغییر کاربری عرصه فضای سبز زراعی و یا باغات به تجاری و خدماتی معادل 40 درصد ارزش روز تجاری و خدماتی عرصه محاسبه خواهد شد. ج سهم تغییر کاربری عرصه از سایر کاربری‌ها (به غیر از کاربری‌های ذکر شده در بند (الف) و (ب) فوق) به تجاری و خدماتی معادل 35 درصد ارزش روز تجاری و خدماتی عرصه خواهد شد. 1224 در مورد املاکی که عوارض تغییر کاربری آن برابر 24 2 فوق برای عرصه محاسبه و وصول شده و ملک دارای اعیانی است در صورت درخواست تبدیل اعیانی به استفاده غیرمسکونی مطابق کاربری، عوارض آن تا تراکم 120 درصد برابر بند 103 ماده 10 عوارض پذیره و برای بیش از 120 درصد یاد شده، عوارضی بر مبنای 35 درصد قیمت تقویم روز محاسبه و وصول خواهد شد. 2224 املاکی که در وضع موجود دارای اعیانی تجاری و کارگاهی مجاز می‌باشند یا با پرداخت عوارض و جرائم تعیین شده قانونی می‌گردد و کاربری عرصه آن به تجاری و یا کارگاهی تغییر یافته است در حد اعیانی تجاری و کارگاهی موجود شامل عوارض تغییر کاربری نیست. 324 در صورتی که در سنوات گذشته از ملکی عوارض ورود به محدوده دریافت و اعیانی آن‌ها تعیین تکلیف شده باشد و مطابق طرح تفصیلی جدید در آن ملک تغییر و یا تثبیت کاربری صورت گیرد، صرفا 30 درصد عوارض موضوع همین ماده محاسبه و وصول خواهد شد. 424 اگر مالک از پرداخت عوارض این ماده خودداری نموده و درخواست تبدیل کاربری جدید به کاربری قبلی را داشته باشد با تسلیم تقاضای کتبی و سپردن تعهد محضری مبنی بر سلب ایراد و اعتراض بعدی از خود، مراتب از سوی شهرداری به کمیسیون ماده 5 برای اعاده به کاربری قبلی ارجاع خواهد شد. 5 24 در صورتی که اعیانی‌های احداثی در کاربری‌های غیر مربوطه در حریم شهر از طریق کمیسیون‌های ماده 100 و ماده 99 تثبیت بنا شوند عوارض عرصه آن با مد نظر قرار دادن نوع استفاده و تثبیت بنا بر اساس این ماده اخذ خواهد شد. بدیهی است باغات که در آن خانه باغ یا دیوارکشی و فنس کشی تثبیت می‌گردد برابر قانون حفظ و گسترش، در حالت باغ حفظ خواهد شد شامل عوارض این بند نیست. 104 عوارض تثبیت بنای تجاری توسط مراجع قانونی جدول شماره 14 عوارض تثبیت زیربنای تجاری، انباری تجاری، بالکن داخل مغازه، افزایش عرض‌دهنده، تفکیک و تجمیع توسط کمیسیون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداری‌ها به ازاء هر مترمربع ( H ) ردیف شرح نحوه محاسبه عوارض 1 تجاری، انباری تجاری و بالکن داخل مغازه که بر اساس یک پنجم ارزش سرقفلی تعیین جریمه شده است 20% ارزش تقویم روز 2 تجاری، انباری تجاری و بالکن داخل مغازه که بر اساس ارزش معاملاتی ساختمان تعیین جریمه شده است 35% ارزش تقویم روز 3 عوارض پذیره تعویض سقف با تجدید بنای مغازه مجاز موجود p d 60 4 تبدیل انباری تجاری مجاز به تجاری 20% ارزش اضافه شده تقویم روز 5 افزایش عرض دهنه و ارتفاع 6 افزایش سطح بالکن داخل مغازه به بیش از نصف مساحت مغازه 7 تفکیک و تجمیع واحدهای تجاری 15% ارزش اضافه شده تقویم روز 10 4 1 برای مساحت مشاعات و سرویس بهداشتی در حیاط و بالکن‌های رو باز به حیاط عوارض پذیره برابر pd30 بالکن رو باز به شارع pd 50 اخذ خواهد شد. 1042 عوارض بالکن رو پوشیده تجاری رو به شارع معادل pd 50 علاوه بر عوارض، جدول شماره 14 تعیین می‌گردد. 1043 فضاهای بازی که به صورت غیرمسکونی جهت بعضی مشاغل از جمله سنگ فروشی و آهن فروشی استفاده می‌شود از سوی کمیسیون‌های ماده 100 حکم تثبیت بنای آن‌ها صادر می‌گردد عوارض آن به ازای هر مترمربع عرصه مورد استفاده ماهانه pd 10 درصد بدون حق تبدیل به اعیانی تعیین می‌گردد. توضیح اینکه اخذ عوارض فوق صرفا برای بهره برداری از کاربری فوق بوده و هیچ حقی در مورد تغییر کاربری ایجاد نخواهد کرد و کلیه اقدامات شهرداری بر اساس کاربری مصوب طرح تفصیلی صورت خواهد گرفت و در صورت درخواست پروانه ساختمانی، احداث زیربنا برابر کاربری مصوب با اخذ عوارض قانونی خواهد بود. 1044 بناهای تجاری و خدماتی تثبیت شده در مراجع قانونی که سال احداث و تبدیل آن قبل از 1349 می‌باشد از پرداخت عوارض این ماده معاف می‌باشد و از اول سال 1349 تا آخر سال 1360 عوارض پذیره آن pd 20 و برای سال‌های بعد از آن برابر جدول شماره 14 خواهد بود. دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1 مطالبه و اخذ هرگونه وجه از مردم می‌بایست مستند به قانون باشد. 2 اخذ عوارض علاوه بر جریمه کمیسیون ماده صد فاقد مجوز قانونی می‌باشد. 3 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری اخذ عوارض در کاربری غیر مرتبط را ابطال نموده است. 4 واگذاری قسمتی از ملک از سوی مالک، شهرداری در ازای پیشنهاد تغییر کاربری به کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری فاقد مجوز قانونی می‌باشد. خلاصه مدافعات طرف شکایت: 1 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به موجب آراء متعدد از جمله رای شماره 282 الی 284 مورخ 1398/02/24 اخذ عوارض بعد از ابقاء اعیانی کمیسیون ماده صد را ابطال ننموده است. 2 تصویب عوارض موضوع ماده 24 مصوبه در راستای بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات برارزش افزوده وضع شده است. 3 به موجب بند 4 ماده 24 مصوبه مورد شکایت مالک ملزم به پرداخت عوارض مورد مطالبه نمی‌باشد. نظریه شورای نگهبان: شورای نگهبان به موجب نامه شماره 102/47199 مورخ 1404/6/29 اعلام نظر نموده‌اند که موضوع بند 10 4 و جداول 6 ، 7 و 13 ذیل ماده 10 تحت عنوان عوارض زیربنای مسکونی و ماده 24 تحت عنوان سهم استفاده از ارزش اقتصادی و مزایای کاربری‌های جدید براساس طرح‌های تعرفه سال 1397 مصوب شورای اسلامی شهر تبریز، موارد مذکور در شکایت از جهت مورد شکایت شاکی خلاف شرع شناخته نشد. تشخیص قانونی بودن موارد مذکور بر عهده دیوان عدالت اداری است. هیئت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آرا اعضاء حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می‌نماید. رای هیئت تخصصی شوراهای اسلامی 1 با عنایت به استعلام وصولی از شورای نگهبان به شماره 102/47199 مورخ 1404/6/29 موضوع بند 104 و جداول 6 ، 7 و 13 ذیل ماده 10 تحت عنوان عوارض زیربنای مسکونی و ماده 24 تحت عنوان سهم استفاده از ارزش اقتصادی و مزایای کاربری‌های جدید براساس طرح‌های تعرفه سال 1397 مصوب شورای اسلامی شهر تبریز اعلام نظر نموده‌اند که موارد مذکور در شکایت از جهت مورد شکایت شاکی خلاف شرع شناخته نشد. تشخیص قانونی بودن موارد مذکور بر عهده دیوان عدالت اداری است. 2 از بعد قانونی نیز موضوع خواسته ماده 24 پیشتر در پرونده 9701931 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری رسیدگی و منجر به رسیدگی و صدور دادنامه به شماره 19 مورخ 1400/1/21 هیئت تخصصی شوراهای اسلامی دادنامه به شماره 1564 و 1565 مورخ 1400/6/23 هیئت عمومی شده است. بنابراین باتوجه به نظریه شورای نگهبان که موضوع مورد شکایت را خلاف موازین شرع شناخته نشد، شکایت رد می‌شود و طبق بند 1 ماده 87 قانون دیوان عدالت اداری نظر فقهای شورای نگهبان برای هیئت عمومی یا هیئت تخصصی مربوط لازم الاتباع است. و به موجب ماده 33 آئین نامه اداره جلسات هیئت عمومی و هیئت تخصصی دیوان عدالت اداری این شکایت مشمول اعتراض موضوع بند (ب) ماده 84 قانون نخواهد بود. رئیس هیئت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری رحمان پیوست