رای شماره 2155580 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال ضریب Y تعرفه عوارض محلی سال 1401 و ضریب X تعرفه عوارض محلی سال 1402 برای دریافت عوارض عدم تامین پارکینگ در زمان صدور پروانه مصوب شورای اسلامی شهر شاهرود

شماره 0207565 - 1403/9/13 بسمه تعالی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه 140331390002155580 مورخ 1403/9/6 با موضوع: «ضریب ( Y ) تعرفه عوارض محلی سال 1401 و ضریب ( X ) تعرفه عوارض محلی سال 1402 مصوب شورای اسلامی شهر شاهرود تحت عنوان دریافت عوارض عدم تامین پارکینگ در زمان صدور پروانه از تاریخ تصویب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیرکل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری یداله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1403/9/6 - شماره دادنامه: 140331390002155580 شماره پرونده: 0207565 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: سازمان بازرسی کل کشور طرف شکایت : شورای اسلامی شهر شاهرود موضوع شکایت و خواسته: ابطال ضریب Y تعرفه عوارض محلی سال 1401 و ضریب X تعرفه عوارض محلی سال 1402 برای دریافت عوارض عدم تامین پارکینگ در زمان صدور پروانه مصوب شورای اسلامی شهر شاهرود گردش کار: معاون حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 371587 مورخ 1402/10/3 اعلام کرده است که: "با احترام، تعرفه عوارض شهرداری شاهرود طی سال‌های 1401 و 1402 در خصوص دریافت عوارض عدم تامین پارکینگ از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه آن به شرح زیر جهت استحضار و صدور دستور شایسته اعلام می‌شود: 1 طبق مندرجات صدر جداول شماره 1 الی 8 تعرفه عوارض سال 1401 شهرداری شهر شاهرود، فرمولی برای محاسبه عوارض زیر بنای یک مترمربع بنای مسکونی، تجاری و .... منظور شده است. (به عنوان نمونه فرمول مربوطه به محاسبه زیر بنای یک مترمربع مسکونی به شرح زیر است) (m×H)+(m1×H1)+Y(185H1)+x+A با توجه به توضیحات مندرج در صفحه 19 تعرفه سال 1401 شهرداری شهر شاهرود، عبارت Y تعداد واحد پارکینگ که امکان تامین آن وجود ندارد و عبارت H1 عوارض یک مترمربع زیر بنای مسکونی مازاد بر سطح اشغال و طبقات مجاز تعریف شده است، لذا طبق فرمول یاد شده، در کلیه کاربری‌های سطح شهر، در صورتی که امکان تامین پارکینگ وجود نداشته باشد، به میزان 185 برابر عوارض یک مترمربع زیر بنای مسکونی مازاد بر سطح اشغال و طبقات مجاز، در زمان صدور پروانه ساختمانی از مالک دریافت می‌شود. همچنین طبق مندرجات صدر جداول شماره 1 الی 7 تعرفه عوارض سال 1402 شهرداری شاهرود؛ فرمول محاسبه عوارض زیر بنای یک مترمربع بنای مسکونی، تجاری و ... به شرح زیر است. (m ×H ) +(m1 ×H1 ) +X با توجه به توضیحات مندرج در صفحه 19 تعرفه سال 1401 [1402] شهرداری شاهرود، نحوه محاسبه عبارت X این‌گونه شرح داده شده است: عوارض زیر بنای ساختمان‌هایی که برابر ضوابط درخواست صدور مجوز احداث بنا را دارند و براساس طرح‌های مصوب امکان تامین پارکینگ مقدور نمی‌باشد، برای بناهای تجاری و سایر H1185 و بناهای مسکونی H1120 ملاک عمل می‌باشد. در صفحه 18 تعرفه همان سال، عبارت H1 ، عوارض یک مترمربع زیر بنای مسکونی مازاد بر سطح اشغال و طبقات مجاز تک واحدی) تعریف شده است. اولا قانون‌گذار در ماده 100 قانون شهرداری و تبصره‌های ذیل آن در خصوص عدم تامین پارکینگ تعیین تکلیف نموده است. ثانیا طبق دادنامه شماره 14019709905810188 مورخ 1401/2/6 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، مصوبات برخی از شهرهای استان سمنان مربوط به سال 1400 درخصوص وضع عوارض برای عدم تامین پارکینگ ابطال شده است. با توجه به شرح فوق، بدون این که در تعرفه به صورت مشخص دریافت عوارض عدم تامین پارکینگ به عنوان یک سر فصل تعریف شده و شهرداری شاهرود اجازه دریافت آن را داشته باشند، لکن درعمل با تعریف ضرایب یاد شده در متن گزارش، عوارض عدم تامین پارکینگ در هنگام صدور پروانه از شهروندان اخذ می‌شود. بنا به مراتب ابطال ضریب Y تعرفه سال 1401 و ضریب X تعرفه سال 1402 تعرفه شهرداری شاهرود برای دریافت عوارض عدم تامین پارکینگ در زمان صدور پروانه در هیات عمومی دیوان عدالت از تاریخ تصویب به دلیل مغایرت با ماده 100 قانون شهرداری و دادنامه شماره 140199709058101888 مورخ 1401/2/6 هیات عمومی و خروج از حدود اختیارات واضع، مورد درخواست می‌باشد." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " تعرفه عوارض سال 1401 پارامترها: ........................... = Y تعداد واحد پارکینگ که امکان تامین آن وجود ندارد. تعرفه عوارض سال 1402 پارامترها: ........................... X = نحوه محاسبه: عوارض زیربنای ساختمان‌هایی که برابر ضوابط درخواست صدور مجوز احداث بنا را دارند و بر اساس طرح‌های مصوب امکان تامین پارکینگ مقدور نمی‌باشد برای بناهای تجاری و سایر H1185 ، بناهای مسکونی H1120 ملاک عمل می‌باشد. شورای اسلامی شهر شاهرود استانداری سمنان" در پاسخ به شکایت مذکور، رییس شورای اسلامی شهر شاهرود به موجب لایحه شماره 247 مورخ 1403/2/8 توضیح داده است که: "شهرداری برابر ضوابط و مقررات طرح جامع شهر شاهرود که به تصویب رسیده جهت اجرا نیز ابلاغ گردیده است در صفحه 26 ضوابط مذکور آمده است: «کلیه اماکن تجاری کوچک (حداکثر تا دو دهنه مغازه با مساحت هر کدام 40 مترمربع) که احداث پارکینگ به ازای هر واحد تجاری، یک واحد کسر پارکینگ به مساحت 25 مترمربع می‌باشد.» شهرداری نیز به جهت رعایت ضوابط طرح جامع در خصوص واحدهای تجاری این بند را در لایحه عوارض آورده است در خصوص واحدهای مسکونی برابر ضوابط طرح جامع تامین پارکینگ الزامی بوده و تمامی واحدهای مسکونی ملزم به تهیه و در نظر گرفتن پارکینگ به تعداد واحدهای مسکونی می‌باشد." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1403/9/6 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و هیات‌های تخصصی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با توجه به این که براساس آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه‌های شماره 1477 الی 1481 مورخ 1386/2/2، شماره 14019709905810188 مورخ 1393/6/17 و شماره 9610090905800840 الی 860 مورخ 1396/9/7 این هیات وضع عوارض برای کسری، حذف یا عدم تامین پارکینگ توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین ضریب ( Y ) از تعرفه عوارض محلی سال 1401 و ضریب ( X ) از تعرفه عوارض محلی سال 1402 شهرداری شاهرود که برای دریافت عوارض عدم تامین پارکینگ در زمان صدور پروانه به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، به دلایل مذکور در دادنامه‌های فوق الاشاره خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین