ابطال بند 2 دستورالعمل اجرایی مصوبه جلسه 735-1392/04/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی که توسط وزرای علوم ، تحقیقات و فناوری و بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی و رییس دانشگاه آزاد اسلامی به تصویب رسیده است

شماره 9800175 – 17/5/1400 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905811229 و 140009970905811230 مورخ 22/4/1400 با موضوع « ابطال بند 2 دستورالعمل اجرایی مصوبه جلسه 735 1392/4/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی که توسط وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رئیس دانشگاه آزاد اسلامی به تصویب رسیده است . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : 1400/4/22 شماره دادنامه : 1230 1229 شماره پرونده : 9900369 9900175 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکیان : آقایان مزدک نصوری، ولی اله حیدرنژاد و حسین محمدی احمدآبادی موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 2 دستورالعمل اجرایی مصوبه جلسه 735 1392/4/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی که توسط وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رئیس دانشگاه آزاد اسلامی به تصویب رسیده است . گردش کار : شاکیان به موجب دادخواست‌های جداگانه‌ای ابطال بند 2 دستورالعمل اجرایی مصوبه جلسه 735 1392/4/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی که توسط وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رئیس دانشگاه آزاد اسلامی به تصویب رسیده است را خواستار شده‌اند و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده‌اند که : الف متن دادخواست آقای مزدک نصوری " نظر به اصل استحقاق اشخاص در استفاده از امکانات مادی و معنوی مشابه و یکسان در شرایط مساوی و اینکه اعطا هرگونه امتیاز به اشخاص بدون وجود علل و اسباب موجه و وجوه تمایز مطلوب منوط به حکم صریح قانون‌گذار است و اینکه رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همگان در تمام زمینه‌های مادی و معنوی به حکم بند 9 اصل 3 قانون اساسی از وظایف اصلی جمهوری اسلامی ایران است، ایجاد تسهیلاتی همچون انتقال فرزندان اساتید دانشگاه که در کنکور سراسری پذیرفته شده‌اند و .. به لحاظ عدم اتکا به علل و جهات موجه خاص و قانونی از مصادیق تبعیض ناروا محسوب می‌شود، به علاوه به موجب اصول 56، 58 و 71 قانون اساسی، صلاحیت وضع حق و تکلیف در انحصار مجلس شورای اسلامی می‌باشد و در اصل 85 قانون اساسی بر تفکیک مرزهای تقنین و اجرا تاکید شده است و مدلول آن برخلاف قانون وخارج بودن از اختیار مرجع و مقامات تصویب‌کننده این دستورالعمل دلالت دارد . با توجه به مطالب مارالذکر، رویکرد وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی کشور در تدوین و تصویب دستورالعمل اجرایی فوق‌الذکر و ایجاد تسهیلات مندرج در آن برای فرزندان اعضای هیات علمی مصداق بارز تبعیض ناروا و خلاف قانون بودن و خروج از صلاحیت اجرایی و ورود در صلاحیت تقنینی است و در مغایرت با آرای شماره 16، 74 و 929 هیات عمومی دیوان عدالت اداری می‌باشد و عاقبت با چنین رویه‌ای منجر به اعمال سلایق و منافع شخصی برخی افراد و تداخل وظایف و صلاحیت‌های قوه مجریه با قوه مقننه خواهد شد . در نهایت صدور حکم به شرح خواسته مورد استدعاست " ب متن دادخواست آقایان ولی اله حیدرنژاد و حسین محمدی احمدآبادی " اولا : به لحاظ احراز صلاحیت دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دستورالعمل اجرایی مصوبه جلسه 735 1392/4/24 شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص تسهیلات فرزندان اعضای هیات علمی، این دیوان نسبت به رسیدگی به کلیه شکایات از حیث قانونی بودن یا قانونی نبودن تصمیمات اتخاذ شده مقامات مذکور در ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به شرح زیر دارای صلاحیت قانونی است . ثانیا : به لحاظ مغایرت قانونی « دستورالعمل اجرایی مصوبه جلسه 735 1392/4/24 شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص تسهیلات فرزندان اعضای هیات علمی » نیز دستورالعمل مزبور به دلایل زیر از مصادیق تبعیض ناروا محسوب می‌شود : 1 در تفویض اختیار صورت گرفته به وزرای علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رئیس دانشگاه آزاد به موجب مصوبه شماره 735 1392/4/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی، صرفا اختیارات مربوط به تصمیم‌گیری در خصوص نقل و انتقال فرزندان اعضاء هیات علمی پیش‌بینی شده است در حالی که مطابق مفاد دستورالعمل اجرایی مصوبه 735 1392/4/25 در خصوص تسهیلات فرزندان اعضاء هیات علمی، به صراحت علاوه بر امکان نقل و انتقال فرزندان اعضا هیات علمی به شکلی کاملا تبعیض‌آمیز، امکان تغییر رشته فرزندان اعضاء هیات علمی نیز پیش‌بینی شده است که خارج از حدود تفویض اختیار صورت گرفته توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی است . 2 هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره 16 1382/1/24، بخشنامه شماره 3 / 1786 1369/7/2 وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مبنی بر انتقال فرزندان اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها پس از قبولی در کنکور از هر دانشگاه به دانشگاه محل خدمت عضو هیات علمی را مستدل به اینکه « نظر به اصل استحقاق اشخاص در استفاده از امکانات مادی و معنوی مشابه و یکسان در شرایط مساوی و اینکه اعطا هرگونه امتیاز به اشخاص بدون وجود علل و اسباب موجه و وجوه تمایز مطلوب منوط به حکم صریح قانون‌گذار است و اینکه رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همگان در تمام زمینه‌های مادی و معنوی به حکم بند 9 اصل 3 قانون اساسی از وظایف دولت جمهوری اسلامی ایران می‌باشد، انتقال فرزندان اساتید دانشگاه‌ها که در کنکور سراسری پذیرفته شده‌اند از دانشگاه مبداء و ثبت نام آنان در دانشگاه مستقر در محل خدمت ولی دانشجویان به لحاظ عدم اتکاء به علل جهات موجه خاص و قانونی از مصادیق تبعیض ناروا محسوب می‌شود » ابطال نموده است . 3 همچنین هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی رای شماره 929 1391/12/14 مصوبه شماره 262765 / 44309 1388/12/27 هیات وزیران در خصوص نقل و انتقال اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی را با استدلال به اینکه « بند یک مصوبه شماره 262765 / 44309 1388/12/27 هیات وزیران در خصوص تنفیذ دستورالعمل اجرایی بخشنامه شماره 8464 / و 1388/5/13 مربوط به نقل و انتقال فرزندان اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی مصوب جلسات شماره 52 و 55 کمیته مطالعه و برنامه‌ریزی آزمون سراسری، از مصادیق تبعیض ناروا مصرح در بند 9 اصل 3 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تشخیص داده می‌شود » مورد ابطال قرار داده است . بنا به مراتب تسهیلات خاص در نظر گرفته شده برای فرزندان اعضاء هیات علمی در نقل وانتقال به دانشگاه شهر محل خدمت عضو هیات علمی، به موجب « دستورالعمل اجرایی مصوبه جلسه 735 1392/4/24 شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص تسهیلات فرزندان اعضای هیات علمی » با وحدت ملاک از آراء شماره 16 1382/1/24 و 929 1391/12/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری به دلیل مغایرت با بند 9 اصل3 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، از مصادیق بارز تبعیض ناروا تلقی شده ابطال آن مورد پیشنهاد است، ضمن اینکه در تفویض اختیار صورت گرفته به وزرای علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رئیس دانشگاه آزاد به موجب مصوبه شماره 735 1392/4/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی، صرفا اختیارات مربوط به تصمیم‌گیری در خصوص نقل و انتقال فرزندان اعضا هیات علمی پیش‌بینی شده است در حالی که مطابق مفاد دستورالعمل اجرایی مصوبه جلسه 735 1392/4/25 در خصوص تسهیلات فرزندان اعضای هیات علمی به صراحت علاوه بر امکان نقل و انتقال فرزندان اعضاء هیات علمی به شکلی کاملا تبعیض‌آمیز امکان تغییر رشته فرزندان اعضاء هیات علمی نیز پیش‌بینی شده است که خارج از حدود تفویض اختیار صورت گرفته توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی است لذا ابطال دستورالعمل اجرایی مصوبه جلسه 735 1392/4/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص تسهیلات فرزندان اعضای هیات علمی مصوب تیر ماه 1392 مورد استدعاست . " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است : " دستورالعمل اجرایی م صوبه جلسه 735 1392/4/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص تسهیلات فرزندان اعضای هیات علمی ( تیرماه 1392 ) 2 ) ضوابط انتقال و تغییر شته در آزمون سراسری پذیرفته شدگان آزمون سراسری می‌توانند از دانشگاه مبدا به یکی از دانشگاه‌های واقع در شهر محل خدمت ( ترجیحا دانشگاه محل خدمت ) عضو هیات علمی و یا در صورت نبودن آن رشته در آن شهر به دانشگاه نزدیک‌ترین شهر به محل خدمت عضو هیات علمی با تعیین سازمان سنجش آموزش کشور در همان مقطع و گروه آزمایشی و دارا بودن حد نصاب مطابق با ضوابط زیر انتقال یا تغییر رشته بدهند . " علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/4/22 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی با توجه به اینکه اعطای جواز انتقال و تغییر رشته فرزندان اعضای هیات علمی و خارج کردن آن‌ها از شمول مقررات آیین‌نامه مهمانی و انتقال دانشجویان دوره‌های کاردانی و کارشناسی پیوسته و ناپیوسته موسسات آموزش عالی دولتی و غیردولتی مصوب 1392/3/20 از مصادیق اعمال تبعیض ناروا و نقض تساوی افراد ملّت از حیث برخورداری آن‌ها از حقوق مساوی اجتماعی و فرهنگی است، بنابراین بند 2 دستورالعمل اجرایی مصوبه جلسه 735 1392/4/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی که توسط وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رئیس دانشگاه آزاد اسلامی و در راستای وضع ضوابطی در خصوص اعطای جواز انتقال و تغییر رشته فرزندان اعضای هیات علمی به تصویب رسیده، به لحاظ ایجاد تبعیض ناروا بین فرزندان اعضای هیات علمی و آحاد مردم با حکم مقرر در بند 9 اصل سوم و اصول نوزدهم و بیستم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مغایرت دارد و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین