رای شماره 488173 هیئت تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری، مبنی بر صدور رای به ردّ شکایت تقاضای ابطال بند «4» تصویب‌نامه شماره 343187/ت61011ه مورخ 1401/12/28(موضوع ساعات آغاز به کار)

بسمه تعالی هیات تخصصی اداری و امور عمومی * شماره پرونده : ه ت/ 0300034 شماره دادنامه سیلور: 140431390000488173 تاریخ: 1404/12/28 * شاکی : آقای مهدی ترشیزی *طرف شکایت : نهاد ریاست جمهوری *موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 4 تصویب نامه هیات وزیران به شماره 343187 / ت 61011 ه مورخ 1401/12/28 و ابطال تصویب نامه هیات وزیران به شماره 42304 /ت 61288 ه مورخ 1402/03/11 * شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست جمهوری به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد : تصویب نامه هیات وزیران به شماره 343187 / ت 61011 ه مورخ 1401/12/28 4- به منظور مدیریت بهینه مصرف انرژی، ساعات آغاز به کار و خاتمه تمامی دستگاه‌های اجرایی (موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری) و بانک‌ها، شهرداری‌ها و سایر نهادهای عمومی از پانزدهم خرداد ماه تا پانزدهم شهریور ماه هر سال، از ساعت 00: 6 الی 00: 13 است. تمامی دستگاه‌های اجرایی مکلفند از یک ساعت قبل از خاتمه کار و در مناطق گرمسیری همزمان با خاتمه کار، دستگاه‌های سرمایشی را خاموش نمایند. دستگاه‌های مشمول برای رعایت ساعات کار هفتگی کارکنان، موظفند باقی مانده ساعات را به صورت دور کاری تعریف کنند. تصویب نامه هیات وزیران به شماره 42304 /ت 61288 ه مورخ 1402/03/11 در بند (4) تصویب نامه شماره 343187 / ت 61011 ه مورخ 1401/12/28 عبارت‌های "و خاتمه" "الی 00: 13" و "دستگاه‌های مشمول برای رعایت ساعات کاری هفتگی کارکنان، موظفند باقیمانده ساعت را به صورت دورکاری تعریف کنند" حذف می‌شود. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: بر اساس مصوبات فوق الذکر ساعت شروع فعالیت اداری دستگاه‌های اجرایی و بانکها و شهرداری‌ها ساعت 6 صبح تعیین شده؛ که علی رغم نیت پسندیده بهینه‌سازی مصرف سوخت موجب به وجود آمدن مشکلات عدیده و ضرر و زیانهای مالی و جسمی و روحی بسیاری برای خانواده‌های کارمندان به دلایل ذیل شده است: - حضور کارکنان در ساعت 6 صبح موجب می‌شود اکثر کارمندان از 5 صبح و گاه بدلیل بعد مسافت بسیار زودتر از منزل خارج شوند. این قضیه در خانواده‌های دارای فرزندان خردسال به دلیل عدم تطابق ساعات شروع به کار مهد کودک‌ها یا مشکل در سپردن کودکان خردسال به اقوام به صورت مکرر در آن ساعت از شبانه روز مسایل عدیده‌ای را موجب می‌شود. در خصوص خانواده‌هایی که فرزندان محصل دارند با توجه به اینکه پانزدهم خرداد تا پایان ماه خرداد برابر با ایام امتحانات می‌باشد و ساعت شروع فعالیت مدارس بعد از ساعت 6 صبح است بدلیل هزینه بالای سرویس ایاب و ذهاب مدارس، والدین خود مبادرت به رساندن فرزندشان می‌نمایند و سپس در محل کار حاضر می‌شوند که موجب تاخیر مکرر آنان در محل کار و عدم حضور به موقع آنان برای خدمات‌رسانی به مردم شده و اعتراضات مراجعه‌کنندگان را بدنبال دارد. در برخی از موارد ساعت شروع فعالیت مدارس برای برگزاری امتحانات بین 8 تا 10 صبح است و بعلت بعد مسافت منزل تا محل کار والدین شاغل ناگزیر به جابجایی فرزندان با تاکسی‌های اینترنتی هستند که از لحاظ هزینه برای آن‌ها حایز اهمیت است. همچنین خروج زودهنگام از منزل در تاریکی و فکر و خیال ناشی از آدم ربایی و سرقت اموال و حضور مزاحمین نوامیس و وجود سگهای ولگرد در برخی از مناطق به ویژه برای بانوان کارمند، فقدان فرصت مناسب جهت مصاحبت افراد خانواده با یکدیگر به دلیل کم خوابی، نبود زمان جهت صرف وعده صبحانه، ترددهای بین شهری بوسیله خودروی شخصی در تاریکی یا در وضعیت خواب آلوده، افزایش سرعت رانندگی به لحاظ استرس ناشی از دیر رسیدنهای مکرر به محل کار و مواخذه شدن توسط مقام مافوق و هدر رفت مرخصی، حوادثی مخاطره‌آمیز را موجب می‌شود. همه این موارد در بازه زمانی 3 ماهه سلامت روحی و جسمی این خانواده‌ها را به خطر انداخته و کارآیی کارمندان را کاهش می‌دهد. - روشن نمودن وسایل سرمایشی از ابتدای صبح به دلیل گرمی هوا و نبودن مراجعه‌کننده در برخی از ادارات تا ساعت 8 صبح. - در قسمتی دیگر از همان بند آمده یک ساعت قبل از پایان وقت اداری، دستگاه‌های سرمایشی خاموش گردد که در دادگاه‌هایی مانند دادگاه‌های رسیدگی به جرایم اطفال، دادگاه خانواده یا در خصوص مراجعانی که برای حکم شلاق و غیره حضور می‌یابند، در آن زمان (یک ساعت مانده به پایان وقت اداری) که برابر با افزایش دما است، احتمال عدم کنترل احساسات وجود دارد. *خلاصه مدافعات طرف شکایت: با توجه به پیش‌بینی‌های صورت گرفته درتصویب نامه معترض عنه برای والدین شاغل و زنان سرپرست خانوار مبنی بر امکان شناور بودن ساعات شروع کار ، ایرادات شاکی از این حیث فاقد وجاهت حقوقی به نظر میرسد . با تاکید بر این که مصوبه مورد شکایت در چارچوب اجازه قانون‌گذار موضوع ماده واحده قانون نسخ قانون تغییر ساعت رسمی کشور نسبت به تنظیم ساعات کار ادارات ، سازمان‌ها و مراکز تابعه مطابق ماده 87 قانون مدیریت خدمات کشوری وضع شده ، ضمن درخواست اتخاذ تصمیم شایسته دایر بر رد شکایت دارم . *پرونده کلاسه 0300034 ه ع با موضوع "ابطال بند (4) تصویب نامه شماره 343187 /ت 61011 ه هیات وزیران مورخ 1401/12/28 و تصویب نامه شماره 42304 /ت 61228 ه هیات وزیران مورخ 1402/3/11 »" در جلسه هیات تخصصی اداری و امور عمومی مطرح و به شرح آتی اتخاذ تصمیم گردید: *رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری مطابق ماده واحده قانون نسخ قانون تغییر ساعت رسمی کشور مصوب 1401/1/26 قانون تغییر ساعت رسمی کشور، مصوب 1386/5/31 نسخ می‌گردد و دولت مجاز به تغییر ساعت رسمی کشور نیست. به هیات وزیران اجازه داده می-شود مطابق ماده (87) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/7/8 با اصلاحات و الحاقات بعدی، نسبت به تنظیم ساعات کار ادارات، سازمان‌ها و مراکز تابعه اقدام نماید. همچنین بر اساس ماده 87 قانون اخیرالذکر، ترتیب و تنظیم ساعات کار ادارات با پیشنهاد سازمان و تصویب هیات وزیران تعیین می‌گردد؛ با عنایت به مراتب مذکور نظر به اینکه مقرره مورد شکایت در راستای احکام قوانین مذکور به تصویب رسیده است در نتیجه و با اتفاق آراء هیات تخصصی اداری و امور عمومی و مستندا به بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی 1402/02/10 ) رای به رد شکایت صادر می‌شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس ارزشمند یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیات‌های تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل است. دکتر زین العابدین تقوی رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی