رای شماره 1523981 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: رد شکایت ابطال کل بخشنامه شماره 49381 مورخ 1401/7/11

هیات تخصصی اداری و امور عمومی * شماره پرونده: ه ت/0200041 شماره دادنامه سیلور: 140231390001523981 تاریخ: 1402/06/14 * شاکی: آقای سجاد کریمی پاشاکی * طرف شکایت: سازمان اداری و استخدامی * موضوع شکایت و خواسته: ابطال کل بخشنامه شماره 49381 مورخ 1401/7/11 * شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان اداری و استخدامی به خواسته ابطال کل بخشنامه شماره 49381 مورخ 1401/7/11به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: بخشنامه شماره 49381 مورخ 1401/7/11 بخشنامه به دستگاههای اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری (شرح وظایف پست سازمانی «مشاور وزیر و هماهنگ‌کننده امور ایثارگران دستگاه‌های اجرایی» با عنایت به سیاست‌های کلی نظام در امور ترویج فرهنگ ایثار، جهاد و ساماندهی امور ایثارگران «ابلاغی مقام معظم رهبری (مدظله العالی) و قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، ارتقاء و حفظ منزلت ایثارگران در صحنه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی به موجب سند چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران، سیاست‌های تحولی دولت سیزدهم، پیگیری اجرای قوانین و مقررات مربوط به ایثارگران در دستگاه‌های اجرایی و در اجرای ماده (14) قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی، «شرح وظایف پست سازمانی مشاور وزیر و هماهنگ‌کننده امور ایثارگران دستگاه‌های اجرایی» به شرح زیر ابلاغ می‌گردد: 1 - ارتباط موثر با تشکل‌های ایثارگری مردمی جهت استفاده از ظرفیت آن‌ها برای بهبود پیشرفت اهداف و رسیدن خدمات به ایثارگران و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و حمایت از کارآفرینان و شرکتهای دانش بنیان و خلاق مرتبط با ایثارگران در چهارچوب ضوابط و مقررات. 2 - بررسی و ارائه پیشنهادها و نظرات کاربردی برای حسن اجرای قوانین و مقررات مربوط به ایثارگران و رهنمودهای رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در امور ایثارگران. 3 - هدف‌گذاری، تبیین خط مشی و تدوین سیاست‌های اجرایی، راهبردها و نقشه راه در جهت تشکیل شورای فرهنگ ایثار، جهاد و شهادت و تدوین برنامه‌های عملیاتی جاری و توسعه‌ای متناسب با ماموریتهای دستگاه مربوطه و پیگیری و جمع‌آوری عملکرد سالانه و ارائه گزارش مربوطه در خصوص نحوه و میزان ارائه خدمات و تسهیلات به صورت ادواری و سالیانه توسط دستگاه مرتبط به استناد تبصره (1) ذیل ماده (74) قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران. 4 - پیگیری و هماهنگی لازم جهت اجرای برنامه‌ها و مسابقات فرهنگی، ورزشی، هنری و غیره در بین ایثارگران در ایام و مناسبت‌های مختلف، برگزاری جشنواره‌ها، همایش‌ها، یادواره‌ها، نمادها و نگارخانه‌ها، نمایشگاهها و حمایت از تالیفات، مقالات و پایان نامه‌های مرتبط در حوزه فرهنگ ایثار و شهادت و برنامه‌ریزی و هماهنگی به منظور نام‌گذاری اماکن و ساختمانهای دستگاه‌های اجرایی و واحدهای وابسته به نام شهدا (با اولویت شهدای دستگاه مربوطه) 5 - هماهنگی و نظام مند کردن فرآیند دیدار مستمر مسئولین (طرح سپاس) در سطوح مختلف با خانواده معظم شهدا و ایثارگران دستگاه با عنایت به تاکید مقام معظم رهبری و همچنین بر اساس ابلاغیه شماره 9781 تاریخ 1401/1/21 معاون اول محترم رئیس جمهور و ساماندهی نحوه تقدیر و تجلیل از ایثارگران دستگاه مربوطه. 6 - هماهنگی و ایجاد وحدت رویه در ارائه خدمات مطلوب به ایثارگران موضوع تصویب نامه شماره 38614 /ت 38844ه تاریخ 1382/12/13 هیئت محترم وزیران و آئین نامه ترویج فرهنگ ایثار و شهادت به شماره 105115/ت 36680ک تاریخ 1389/5/13 هیات محترم وزیران»، اعلام نظر عملیاتی برای بهبود ارائه خدمات به ایثارگران دستگاه اجرایی متبوع و پیگیری اجرای آن و پیگیری هزینه کرد بودجه‌های سنواتی و اعتبارات تخصیصی در موضوعات مرتبط با ایثارگران. 7 - بررسی و ارائه پیشنهاد در خصوص برنامه‌ها، فعالیت‌ها، تنظیم پیش نویس بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های داخلی مرتبط با ایثارگران جهت ارائه به بالاترین مقام دستگاه متبوع. 8 - عضویت و حضور فعال و موثر در جلسات درون و برون سازمانی مانند؛ شورای معاونین، کمیته انتصابات، شورای فرهنگی، کمیته منابع انسانی، هیات رسیدگی به تخلفات اداری و هسته گزینش حسب تشخیص بالاترین مقام دستگاه اجرایی و ایجاد کمیته‌ها و کارگروه‌های داخلی مرتبط و برقراری ارتباط موثر با نهادهای متولی در جهت ارائه خدمات مطلوب به ایثارگران. 9 - انجام بررسی‌های کارشناسی به منظور توانمندسازی فردی و جمعی و اهتمام به پرورش استعدادها و ارتقاء سطح علمی، فنی و فرهنگی ایثارگران در راستای نقش آفرینی فعال و موثر آن‌ها در عرصه‌های مختلف و اولویت دادن به استفاده از ایثارگران در بخش‌های مدیریتی در شرایط مساوی" مطابق با بند (6) سیاست‌های کلی نظام در امور «ترویج و تحکیم فرهنگ ایثار و جهاد و ساماندهی امور ایثارگران»". 10 - ایجاد بانک اطلاعاتی ایثارگران دستگاه اجرایی متبوع و پیگیری اجرای آراء صادره از کمیسیون ماده (16) بنیاد شهید و امور ایثارگران در دستگاه مربوطه 11 - بررسی عملکرد مدیران اجرایی دستگاه متبوع خود در خصوص نحوه اجرای قوانین و مقررات مرتبط با ایثارگران از جهت ایجاد رضایت مندی و اثربخشی و ارائه نظرات اصلاحی و تهیه و ارسال گزارش اقدامات مربوطه به بالاترین مقام دستگاه و بنیاد شهید و امور ایثارگران 12 - بررسی و ارائه پیشنهادها در خصوص پیش‌بینی، پستهای سازمانی، نیروی انسانی و امکانات اداری در شان ایثارگران دستگاه اجرایی مربوطه و پیگیری آن‌ها از بالاترین مقام دستگاه و ارائه گزارش به بنیاد شهید و امور ایثارگران. 13 - بررسی و شناسایی نیازهای واقعی و پیگیری ارائه خدمات موثر به ایثارگران و خانواده‌های آنان در ابعاد مختلف فرهنگی، علمی، آموزشی، اجتماعی، بهداشتی، درمانی، بیمه‌ای، معیشتی، اشتغال، مسکن، حقوقی، اداری، رفاهی و استخدامی با حفظ اصول عزتمندی، عدالت و روحیه خوداتکایی و شئون ایثارگری «بر اساس بند (8) سیاستهای کلی نظام در امور ترویج و تحکیم فرهنگ ایثار و جهاد و ساماندهی امور ایثارگران» و نظارت بر تحقق جذب سهمیه‌های استخدامی (5% + 25%) ایثارگران در دستگاه‌های اجرایی در چهارچوب ضوابط و مقررات. 14 - مطالبه، پیگیری، هماهنگی، اجرا و تمهیدات و اقدامات لازم در خصوص ایثارگران بر عهده مشاوران محترم ایثارگران بوده و ضروری است گزارش پیگیری و پیشرفت در رسیدگی امور ایثارگران و مطالبات آنان در وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی متبوع خود را به بالاترین مقام دستگاه مربوطه و بنیاد شهید و امور ایثارگران ارائه نمایند. میثم لطیفی * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: رئیس سازمان اداری و استخدامی مستقلا نسبت به وضع شرح وظایف مربوط به پست مشاور وزیر و هماهنگ‌کننده امور ایثارگران دستگاه‌های اجرایی اقدام کرده است و این در حالی است که مستفاد از ماده70 و تبصره‌های 1 و 2 آن و نیز بندهای 1 و 2 قسمت «ب» ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری، تصویب تعاریف و شرح وظایف و شرایط احراز مشاغل از تکالیف و اختیارات شورای توسعه مدیریت است و رئیس سازمان مستقلا اختیاری در وضع آن ندارد؛ همچنین در این بخشنامه مشخص نشده که این پست در سرجمع پست‌های مشاور موضوع بند ه ماده29 قانون مدیریت خدمات کشوری تاسیس شده یا بیشتر از آن و همین ابهام ممکن است موجب تجاوز از سرجمع پست‌های مشاور موضوع بند یاد شده شود. از سوی دیگر ارجاعات بخش مقدمه بخشنامه از جمله اشاره به ماده 14 قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان کرده که این ماده تکلیفی بر وضع شرح وظایف پست مذکور برای رئیس سازمان نداشته و حتی با فرض بر اعطاء این امر، به موجب ماده 127 قانون مدیریت خدمات کشوری ملغی دانسته شده است؛ * طرف شکایت به موجب لایحه تقدیمی به‌طور خلاصه چنین پاسخ داده است: بر اساس بندهای 1 و 2 قسمت (ب) ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری و نیز ماده70 و تبصره‌های ذیل آن، اعلام شرایط احراز و شرح وظایف مشاغل و رشته‌های شغلی مورد عمل دستگاه‌های اجرایی کشور بر عهده شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی است اما ابلاغ شرح وظایف پست‌های سازمانی ذاتا بر عهده شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی نیست و رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور در حدود اختیارات خود به منظور همسان‌سازی و تاکید بر ارائه خدمات در اجرای ماده 14 قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی و حفظ منزلت ایثارگران در صحنه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و ... این بخشنامه را تصویب و ابلاغ کرده است؛ تاکید بخشنامه بر وجود این پست در سرجمع پست‌های بند ه ماده29 قانون مدیریت خدمات کشوری است و هیچ ابهامی در تصدی این پست ذیل شغل مشاور در سطح سازمان و پیش‌بینی تعداد پست‌های ذیل شغل یاد شده در سطوح مختلف نیست؛ در اجرای ماده 14 قانون تسهیلات استخدامی مبین بر ارائه خدمات شایسته به جانبازان و ایثارگران و اجرایی شدن مفاد این ماده لازم است وظایف مشاور ایثارگران تبیین شود؛ * پرونده کلاسه 0200041 با خواسته "ابطال کل بخشنامه شماره 49381 مورخ 1401/7/11" در جلسه هیات تخصصی اداری و امور عمومی مطرح و به شرح آتی رای صادر گردید: رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری نخست اینکه بر اساس بندهای 1 و 2 ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری، بررسی و تصویب تعاریف و شرح وظایف رشته‌های شغلی و بررسی و تصویب شرایط احراز رشته‌های شغلی و نحوه تخصیص آن‌ها به طبقات جداول حقوق و به موجب بند 5 این ماده ایجاد رویه‌های واحد اداری و استخدامی در چهارچوب مقررات این قانون در شمار وظایف شورای توسعه مدیریت است و به شرح آنچه در ماده70 این قانون و تبصره‌های 1 و 2 آن بیان شده، شرایط تصدی مشاغل اختصاصی و عمومی با پیشنهاد دستگاه اجرائی و تایید سازمان و تصویب شورای توسعه مدیریت تعیین می‌گردد؛ دوم اینکه در صدر مقرره مورد شکایت عنوان بخشنامه «شرح وظایف پست سازمانی مشاور وزیر و هماهنگ‌کننده امور ایثارگران دستگاه‌های اجرایی» ذکر شده و مفاد مندرج در بخشنامه نیز همچون بررسی و ارائه پیشنهادها و نظرات کاربردی برای حسن اجرای قوانین، هدف‌گذاری و تبیین خط مشی و تدوین سیاست‌های اجرایی، راهبردها و نقشه را برای تشکیل شورای فرهنگ ایثار و تدوین برنامه‌های عملیاتی جاری، هماهنگی و غیره، از حیث ماهوی، تبیین، تعیین و شرح وظایف پست سازمانی مشاور وزیر در امور ایثارگران است؛ بر این اساس اولا بررسی و تصویب شرح وظایف رشته‌های شغلی و تصویب شرایط احراز رشته‌های شغلی و شرایط تصدی مشاغل اختصاصی و عمومی در شمار وظایف شورای توسعه مدیریت است اما تعیین، تبیین و شرح وظایف پست سازمانی امری متفاوت از شرح وظایف و شرایط احراز رشته‌های شغلی است؛ ثانیا سازمان امور اداری و استخدامی کشور بر اساس بخشنامه شماره 842/د/1 مورخ 1374/5/1 و با استناد به مواد 1، 8، 30 و 104 قانون استخدام کشوری و ماده4 قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی مصوب سال 1366 و ماده 15 آیین‌نامه اجرایی طبقه‌بندی مشاغل کلیه وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی مشمول قانونی استخدام کشوری و...، دستگاه‌های اجرایی مشمول را مکلف به تهیه و تنظیم شرح وظایف پست‌های سازمانی کرده و دستورالعملی نیز متعاقب این این امر ابلاغ کرده است؛ ثالثا بر اساس ماده 127 قانون مدیریت خدمات کشوری، قوانین و مقررات عام و خاص مغایر با این قانون از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون لغو شده است با توجه به اینکه قانون مدیریت خدمات کشوری در خصوص تبیین و شرح وظایف پست‌های سازمانی حکمی ندارد، در نتیجه قواعد و احکام قانون استخدام کشوری ملاک عمل خواهد بود. بنابه مراتب یاد شده سازمان اداری و استخدامی کشور در حدود اختیارات قانونی و در اجرای حکم مقرر در ماده 14 قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی مقرره مورد شکایت را تصویب و ابلاغ کرده و با توجه به اینکه این بخشنامه صرفا ناظر بر شرح وظایف است و به مقوله تعداد مشاور و رعایت تکلیف مقرر در بند ه ماده29 قانون مدیریت خدمات کشوری ورودی نداشته تا موجب و موجد ابهام در این خصوص باشد در نتیجه ایرادی از این حیث نیز به مقرره مذکور وارد نخواهد بود؛ بنابراین با اتفاق آراء هیات تخصصی اداری و امور عمومی و مستندا به بند «ب» ماده84 قانون دیوان عدالت اداری و با اصلاحات بعدی آن مصوب 1402/2/10 رای به رد شکایت صادر می‌شود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس ارزشمند یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. رئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری - دکتر زین العابدین تقوی