رای شماره 3322 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال بند یک ردیف امتیازات و سهمیه‌های قانونی (با موضوع اعطای امتیاز به افراد بومی به صورت مطلق) از دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون استخدامی وزارت آموزش و پرورش

بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9809970905813322 مورخ 29/11/1398 با موضوع : « اعطای امتیاز به افراد بومی به صورت مطلق ( به غیر از مناطق محروم ) در بند یک ردیف امتیازات و سهمیه‌های قانونی از دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون استخدامی وزارت آموزش و پرورش خلاف قانون است » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 29/11/1398 شماره دادنامه : 3322 شماره پرونده : 9802440 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : خانم فاطمه محمدصالح موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 1 ردیف امتیازات و سهمیه‌های قانونی از دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون استخدامی وزارت آموزش و پرورش گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 1 ردیف امتیازات و سهمیه‌های قانونی از دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون استخدامی وزارت آموزش و پرورش را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : « احتراما بدین‌وسیله به استحضار می‌رساند اینجانب فارغ التحصیل مقطع دکتری رشته شیمی آلی از دانشگاه صنعتی اصفهان که در حال حاضر به عنوان استاد حق‌التدریس دانشگاه پیام نور مرکز بوشهر و دانشجوی پسادکتری در دانشگاه خلیج فارس بوشهر مشغول می‌باشم . با توجه به دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون استخدامی وزارت آموزش و پرورش در سومین آزمون متمرکز دستگاه‌های اجرایی کشور سال 1395 که در تاریخ 1395/7/18 از سوی سازمان اداری و استخدامی کشور با همکاری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر گردید در این آزمون استخدامی برای کد شغل محل 16185 وزارت آموزش و پرورش، دبیری شیمی / بوشهر تنگستان، با ظرفیت پذیرش 1 نفر ( زن ) به عنوان داوطلب بومی استان شرکت نمودم و با اعلام نتایج اولیه، بنده با کسب حد نصاب نمره قبولی در رشته مزبور پذیرفته و در ادامه برای انجام مصاحبه معرفی شدم . ولی متاسفانه به دلیل اینکه در آن ردیف شغلی ( دبیری شیمی ) ملاک جذب داوطلب بومی شهرستان تنگستان / دلوار بوده، بنده در همان مرحله از شرکت در مصاحبه تخصصی منع شدم . هرچند مدارک و مستندات لازم مبنی بر دارا بودن شرایط بومی استان و سکونت خود در چند سال قبل از آزمون را ارائه دادم اما به دلیل عدم احراز شرایط بومی شهرستان توسط آموزش و پرورش استان بوشهر از شرکت در مراحل بعدی فرآیند استخدام محروم شدم . لذا اینجانب شکایت خود را به این عملکرد سازمان آموزش و پرورش استان بوشهر به محضر ریاست دیوان عدالت اداری ابراز می‌دارم و متقاضی ابطال بند 1 ردیف امتیازات و سهمیه‌های قانونی از دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون مربوطه می‌باشم که سازمان آموزش و پرورش به استناد این بند موجب تضییع حق بنده و از دست رفتن این موقعیت اشتغال برای اینجانب گردید . در ضمن وزارت آموزش و پرورش در دفترچه راهنمای اختصاصی آزمون استخدامی آبان ماه سال 1395، در بخش مربوط به امتیازات و سهمیه‌های قانونی شرایط بومی بودن را در دو بند دفترچه بدین شرح بیان کرده است : بند1 صد درصد ( 100 %) سهمیه‌های استخدامی در استانهای ایلام، آذربایجان غربی ( به استثنای شهرستان ارومیه ) بوشهر، سیستان و بلوچستان، چهارمحال بختیاری، خراسان جنوبی، خوزستان، کردستان، کهکیلویه و بویراحمد، هرمزگان، شهرستان جیرفت و کهنوج در استان کرمان به نیروهای بومی محل مورد تقاضا ( صرفا بر اساس دامنه پذیرش ) اختصاص می‌یابد . بند2 در سایر استانها و مناطق امتیاز داوطلبان بومی / بخش / شهر / شهرستان ( صرفا بر اساس دامنه پذیرش ) با اعمال ضریب یک و چهار دهم ( 1 / 4 ) و نمره مکتسبه و برای افراد بومی استان با ضریب یک و دو دهم ( 1 / 2 ) و برای افراد غیر بومی استان با ضریب 1 در هر حیطه از امتحان مشترک و مصاحبه استخدامی محاسبه می‌گردد . » در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لایحه‌ای که به شماره 98 2440 2 مورخ 1398/6/6 ثبت دفتر هیات عمومی شده پاسخ داده است که : « اینجانب در ادامه توضیحات تکمیلی در باب موضوع و رفع نواقص خدمت شما ارائه می‌گردد : با نظر به اینکه در دادخواست به‌طور کامل تشریح گردید، مستند به بند 9 اصل3 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که مقرر داشته : رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمینه‌های مادی و معنوی از جمله وظایفی است که دولت برای تحقق آن باید همه امکانات خود را به کار برد و همچنین به موجب اصل 28 قانون اساسی که بیان می‌کند : « دولت موظف است با رعایت نیاز جامعه به مشاغل گوناگون برای همه افراد امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل ایجاد نماید » و با استناد به ماده 41 قانون مدیریت خدمات کشوری که با تاکید به مراتب برابری فرصتها چنین اشاره می‌دارد : « ورود به خدمت و تعیین صلاحیت استخدامی افرادی که داوطلب استخدام در دستگاه‌های اجرایی می‌باشند بر اساس مجوزهای صادره، تشکیلات مصوب و رعایت مراتب شایستگی و برابری فرصتها انجام می‌شود » اینجانب اذعان دارم که حق بنده در آزمون استخدامی وزارت آموزش و پرورش سال 1395 تضییع گردیده و لذا به موجب بند 1 ماده 12 و بند 1 ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از دیوان عدالت اداری استدعا دارم که بنده را در احقاق حقوق خود یاری فرماید و نیز با عنایت به پذیرش بنده در آزمون استخدامی سال 1395 و کسب حد نصاب نمره قبولی، تقاضای رسیدگی به این دادخواست و الزام اداره آموزش و پرورش استان بوشهر به ادامه سایر مراحل پذیرش بنده در رشته قبولی را دارم . » متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است : « د امتیازات و سهمیه‌های قانونی : بومی بودن : صد درصد ( 100 %) سهمیه‌های استخدامی در استانهای ایلام، آذربایجان غربی ( به استثنای شهرستان ارومیه ) بوشهر، سیستان و بلوچستان، چهارمحال بختیاری، خراسان جنوبی، خوزستان، کردستان، کهکیلویه و بویراحمد، هرمزگان، شهرستان جیرفت و کهنوج در استان کرمان به نیروهای بومی محل مورد تقاضا ( صرفا بر اساس دامنه پذیرش ) اختصاص می‌یابد . » در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی، املاک و حمایت قضایی به موجب لایحه شماره 810 / 105064 1398/7/6 توضیح داده است که : « وفق دادنامه شماره 1919 1397/10/11 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، وضعیت بومی گزینی لغو شده است و مطابق ماده ( 13 ) قانون دیوان و ماده ( 4 ) قانون مدنی، اثر ابطال در مواردی که ابطال به دلیل مغایرت با شرع نباشد و یا هیات عمومی اثر آن را به زمان تصویب تسرّی نداده باشد از زمان صدور رای می‌باشد؛ ضمن اینکه هیات عمومی دیوان طی دادنامه شماره 754 1398 / 1 / 48، تسرّی ابطال مصوبه موضوع دادنامه شماره 1919 را به زمان تصویب تایید نکرده است . آزمون استخدامی که در سال ( 1395 ) صورت گرفته، قبل از تاریخ صدور دو رای فوق‌الذکر هیات عمومی بوده و کلیه دستگاه‌ها مکلفند بعد از ابلاغ و انتشار آن مفادّ رای را در آزمونهای استخدامی آینده رعایت کنند و نیازی به ابطال مجدّد امتیاز بومی نیست . » هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/11/29 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی با توجه به اینکه اولا : اعطای امتیاز به افراد بومی به صورت مطلق ( به غیر از مناطق محروم ) به موجب آرای متعدد هیات عمومی ابطال شده است، لیکن به موجب ماده 29 بخشنامه شماره 200 / 93 / 9757 1393/7/19 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور 100 % سهمیه استخدامی در مناطق محروم به بومیان آن منطقه قابل اختصاص است و این امر به موجب دادنامه شماره 253 1398/6/5 هیات عمومی مغایر قانون شناخته نشده است، لذا با عنایت به مراتب فوق و به تبعیت از آراء پیشین هیات عمومی دیوان عدالت اداری اطلاق مقرره مورد شکایت صرفا در مورد غیرمناطق محروم، به علت مغایرت با بند 9 اصل 3 قانون اساسی و اصل 28 قانون اساسی و اصل برابری فرصتها و ماده41 قانون مدیریت خدمات کشوری مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی