رای شماره 474هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: «ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری آرادان، ماده 11 تعرفه عوارض محلی شهرداری ایوانکی، بند (خ) تبصره 3 ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری امیریه، ماده 8 تعرفه عوارض محلی شهرداری بسطام، صفحه 20 تعرفه عوارض محلی شهرداری بیارجمند، ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری دامغان، بند 16 ماده 4 تعرفه عوارض محلی شهرداری درجزین، ماده 21 تعرفه عوارض محلی شهرداری دیباج، ماده 18 تعرفه عوارض محلی شهرداری رودیان، ماده 41 تعرفه عوارض محلی شهرداری سمنان، صفحه 9 تعرفه عوارض محلی شهرداری شهمیرزاد، صفحه 22 تعرفه عوارض محلی شهرداری کلاته خیج، ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری کلاته رودبار، ماده 3 تعرفه عوارض محلی شهرداری کهن‌آباد و ماده 9 تعرفه عوارض محلی شهرداری مهدیشهر که همگی مربوط به سال 1399 هستند و در رابطه با عوارض و بهای خدمات آماده‌سازی به تصویب شوراهای اسلامی این شهرها رسیده‌اند، از تاریخ تصویب ابطال شد.»

شماره 0002636 – 8/4/1401 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140109970905810474 مورخ 17/3/1401 باموضوع: «ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری آرادان، ماده 11 تعرفه عوارض محلی شهرداری ایوانکی، بند (خ) تبصره 3 ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری امیریه، ماده 8 تعرفه عوارض محلی شهرداری بسطام، صفحه 20 تعرفه عوارض محلی شهرداری بیارجمند، ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری دامغان، بند 16 ماده 4 تعرفه عوارض محلی شهرداری درجزین، ماده 21 تعرفه عوارض محلی شهرداری دیباج، ماده 18 تعرفه عوارض محلی شهرداری رودیان، ماده 41 تعرفه عوارض محلی شهردای سمنان، صفحه 9 تعرفه عوارض محلی شهرداری شهمیرزاد، صفحه 22 تعرفه عوارض محلی شهرداری کلاته خیج، ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری کلاته رودبار، ماده 3 تعرفه عوارض محلی شهرداری کهن آباد و ماده 9 تعرفه عوارض محلی شهرداری مهدیشهرکه همگی مربوط به سال 1399 هستند و در رابطه با عوارض و بهای خدمات آماده‌سازی به تصویب شوراهای اسلامی ایرن شهرها رسیده‌اند، از تاریخ تصویب ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد. مدیر کل هیات عمومی و هیات‌های تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه: 1401/3/17 شماره دادنامه: 474 شماره پرونده: 0002636 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: سازمان بازرسی کل کشور موضوع شکایت و خواسته: ابطال 1 ماده 2 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر آرادان 2 بند (خ) تبصره 3 ماده 2 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر امیریه 3 ماده 11 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر ایوانکی 4 ماده 8 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر بسطام 5 عوارض هزینه آماده‌سازی مسکونی تجاری (صفحه 20) تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر بیارجمند 6 ماده 2 تعرفه عوارض محلی و خدمات سال 1399 شورای اسلامی شهر دامغان 7 بند 16 ماده 4 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر درجزین 8 ماده 21 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر دیباج 9 ماده 18 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر رودیان 10 ماده 41 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر سمنان 11 عوارض آماده‌سازی (صفحه 9) تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر شهمیرزاد 12 بهای خدمات آماده‌سازی (صفحه 22) تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهرکلاته خیج 13 ماده 2 دفترچه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر کلاته رودبار 14 ماده 3 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر کهن آباد 15 ماده 9 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر مهدیشهر گردش کار: معاون حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 173678 24/6/1400 ابطال عوارض مربوط به هزینه آماده‌سازی در سال 1399 مصوب شوراهای اسلامی شهرهای آرادان، امیریه، ایوانکی ، بسطام، بیارجمند، دامغان، درجزین، دیباج، رودیان، سمنان، شهمیرزاد، کلاته خیج، کلاته رودبار، کهن آباد و مهدیشهر را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به‌طور خلاصه اعلام کرده است که: "احتراما مصوبه شوراهای اسلامی برخی از شهرهای استان سمنان در سال 1399 در خصوص دریافت عوارض آماده‌سازی از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفته که نتیجه آن به شرح ذیل جهت استحضار و اقدام شایسته قانونی اعلام می‌شود. طبق بند 1 ماده 55 قانون شهرداری، ایجاد خیابان‌ها، کوچه‌ها، میدان‌ها، باغ‌های عمومی و مجاری آب و توسعه معابر در حدود موضوع از وظایف شهرداری‌ها است و در قوانین موضوعه فقط در تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت اراضی و املاک در طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها در هنگام تقاضای ورود به محدوده و استفاده از امکانات شهری، هزینه آماده‌سازی به عهده مالکین گذاشته شده است ضمن آنکه هیات عمومی دیوان در مورد مشابه به موجب دادنامه شماره 1151 10/11/1396 مصوبه شورای اسلامی شهر سرخه را از تاریخ تصویب ابطال نموده است. بنا به مراتب مصوبات شوراهای اسلامی شهرهای استان سمنان در مورد عوارض آماده‌سازی، مغایر با قانون موصوف و خارج از حدود اختیارات شوراهای یاد شده می‌باشد و ابطال آن‌ها در هیات عمومی دیوان عدالت اداری (به صورت فوق‌العاده و خارج از نوبت) با لحاظ ماده 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مورد تقاضا می‌باشد." متن تعرفه‌های مورد شکایت به شرح زیر است: الف ماده 2 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر آرادان: "ماده 2 بهای خدمات حاصل از آماده‌سازی معابر و شوارع: مطابق ماده 21، 22، 23 و 24 آیین‌نامه اجرایی زمین شهری مصوب 24 /3 /71 کلیه دستگاهها و بنیادها و نهادها و اشخاص حقیقی و حقوقی و کلیه مالکین اراضی بایر و دایر که طبق ماده 14 و 15 قانون زمین شهری مجوز تبدیل، تغییر کاربری زمین خود را اخذ و قصد تفکیک یا افراز و تقسیم اراضی خود را دارند می‌بایست نسبت به اجرای طرح‌های آماده‌سازی مطابق ماده 22 و 23 فصل 4 آیین‌نامه اجرایی زمین شهری اقدام نمایند و در صورت عدم اجرای طرح آماده‌سازی از سوی مالکین می‌بایست هزینه‌های تمام شده اجرای طرح آماده‌سازی را به قیمت روز پرداخت نماید. «الف به هنگام مراجعه مالکین به شهرداری‌ها بابت اخذ هرگونه استعلام برای زمین‌هایی که بدون رعایت تشریفات قانونی تفکیک شده باشند و یا در اجرای ماده 147 و 148 قانون تعیین تکلیف ثبت سند دریافت نموده‌اند. هزینه خدمات آماده‌سازی به نرخ روز محاسبه و دریافت خواهد شد. ب کلیه مالکین که از تاریخ تصویب این قانون نسبت به تفکیک افراز و یا تقسیم اراضی و املاک خود اقدام نمایند موظف به پرداخت هزینه‌های آماده‌سازی ملک خود شامل زیرسازی جدول‌گذاری و قیرپاشی و آسفالت معابر مجاور ملک خود به نسبت سهم می‌باشند که به شرح ذیل محاسبه و دریافت خواهد شد.» جدول نهر از قرار هر متر طول 1/300/000 ریال جدول تک از قرار هر متر طول 650/000 ریال جدول کاتیو از قرار هر متر طول 1/100/000 ریال آسفالت از قرار هر مترمربع 450/000 ریال زیرسازی از قرار هر مترمربع 120/000 ریال قیرپاشی از قرار هر مترمربع 35/000 ریال روکش آسفالت از قرار هر مترمربع 230/000 ریال 5 بند (خ) تبصره 3 ماده 2 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر امیریه: "تبصره 3 نحوه محاسبه عوارض زیربنا (احداث بنا پذیره) غیر مسکونی: ............ خ در صورت عدم پرداخت هزینه آماده‌سازی توسط مرجع واگذار‌کننده زمین و هزینه‌کرد شهرداری در این زمینه، عوارض احداث بنای مسکونی و غیرمسکونی (پذیره) این‌گونه املاک علاوه بر ضرایب موجود با ضریب 3,5 و در املاک دوبر و معابر با عرض بیشتر از ده متر، با ضریب 5 محاسبه می‌گردد»." ج ماده 11 دفترچه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر ایوانکی: "11 آماده‌سازی و حفاری تبصره1 توضیح اینکه ملاک و مبنای محاسبه تاریخ صدور پروانه ساختمانی می‌باشد. تبصره2 همچنین در توافقات (املاک در مسیر توسعه و تعریض) هزینه آماده‌سازی به نرخ روز محاسبه می‌شود. تبصره3 املاکی که فاقد پروانه ساخت یا گواهی پایانکار می‌باشند ملاک و مبنای محاسبه تاریخ دریافت سند مالکیت یا ارائه اسناد مالکیت مرتبط می‌باشند. در خصوص مودیانی که مراجعه نموده و تقاضای پرداخت هزینه آماده‌سازی در آینده (در زمان نقل و انتقال به غیر و یا در هنگام دریافت شناسنامه ساختمانی) را دارند، هزینه آماده‌سازی به قیمت روز محاسبه و قابل وصول می‌باشد. تبصره4 اشخاص حقوقی و حقیقی که اقدام به حفاری غیر مجاز نمایند، می‌بایست دو برابر جدول فوق هزینه پرداخت کنند." د ماده 8 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر بسطام: "ماده8 بهای خدمات آماده‌سازی: «مالکینی که املاک آن‌ها در محدوده خدمات قانونی و حریم شهر و لکه‌های خدماتی واقع می‌گردند (کوه بریده تا سه راهی ابرسج) فقط برای یکبار از طریق شهرداری مشمول پرداخت هزینه آماده‌سازی معابر می‌گردند موظفند هزینه‌های مذکور را به شرح ذیل پرداخت نمایند: (هزینه آماده‌سازی شامل: هزینه خاکبرداری زیرسازی جدول‌گذاری و آسفالت می‌باشد) هزینه آماده‌سازی در زمان تفکیک املاک با صدور پروانه ساختمانی فقط برای یک بار قابل وصول خواهد بود. تبصره1: برای املاک واقع در کوچه‌های تا عرض 8 متر به ازای طول دهنه مشرف ملک از فرمول ذیل استفاده می‌شود. عوارض آماده‌سازی = (80/000) * (طول دهانه مشرف به معبر) * (عرض معبر) * (50%) تبصره2: برای املاک واقع در خیابان‌های بالاتر از عرض 8 متر به ازای طول دهنه مشرف ملک از فرمول ذیل استفاده می‌گردد. عوارض آماده‌سازی = (105/000) * (طول دهانه مشرف به معبر) * (عرض معبر) * (50%) در خصوص آماده‌سازی بر بلوار امام خمینی (ره) و داوود میرباقری بر اساس 50 درصد عرض هر لاین آسفالت بزرگراه محاسبه می‌شود. چنانچه ملک مورد نظر دارای پروانه یا پایانکار و یا بنای قدیمی قبل از سال 74 باشد، عوارض آماده‌سازی اخذ نمی‌گردد. هزینه آماده‌سازی شرکت‌ها و دستگاه‌های خدماتی دولتی براساس آخرین فهرست بها تعیین می‌گردد»." ه عوارض هزینه آماده‌سازی مسکونی تجاری (صفحه 20) تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر بیارجمند: "هزینه آماده‌سازی مسکونی تجاری: تبصره1:هزینه آماده‌سازی ادارات دولتی مراکز فرهنگی هنری بهداشتی درمانی صنعتی و ... بر اساس فهرست بهاء سال که از طرف سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان ابلاغ می‌شود محاسبه و وصول می‌گردد. تبصره 2: هزینه آماده‌سازی در هنگام تقاضای ورود به محدوده خدماتی و استفاده از امکانات شهری، از مالکین اخذ خواهد شد». " و ماده 2 تعرفه عوارض محلی و خدمات سال 1399 شورای اسلامی شهر دامغان: "ماده 2 تعرفه خدمات با عنوان بهای خدمات زیرسازی، آسفالت و جدول‌کشی معابر: «مطابق مواد 21، 22، 23 و 24 آیین‌نامه اجرایی زمین شهری مصوب 71/3/24 کلیه دستگاه‌ها و بنیادها و نهادها و اشخاص حقیقی و حقوقی و کلیه مالکین اراضی بایر و دایر که طبق ماده 14 و 15 قانون زمین شهری مجوز تبدیل تغییر کاربری زمین خود را اخذ و قصد تفکیک یا افراز و تقسیم اراضی خود را دارند می‌بایست نسبت به اجرای طرحهای آماده‌سازی مطابق مواد 22 و23 فصل چهارم آیین‌نامه اجرایی قانون زمین شهری اقدام نمایند و در صورت عدم اجرای طرح آماده‌سازی از سوی مالکین می‌بایست هزینه‌های تمام شده اجرای طرح آماده‌سازی را به قیمت روز پرداخت نمایند. شایان ذکر است این ماده نیز به استناد بند (ب) ماده 174 قانون برنامه پنجم توسعه کشور تعیین گردیده است. کلیه مالکین که از تاریخ تصویب این قانون نسبت به تفکیک افراز و یا تقسیم اراضی و املاک خود نموده‌اند موظف به پرداخت هزینه‌های خاک‌برداری شن‌ریزی زیرسازی جدول‌بندی و آسفالت معابر مجاور ملک خود می‌باشند ... نحوه محاسبه: بهاء خدمات آماده‌سازی براساس فرمول و جدول ذیل محاسبه می‌گردد: ردیف عرض معبر هزینه هر مترمربع زیرسازی . آسفالت (ریال) هزینه هر متر طول جدول (ریال) هزینه هر متر طول فضای سبز (ریال) 1 معابر با عرض کمتر از 10 متر 490/000 460/000 2 معابر با عرض 10 تا 11 متر 490/000 1/604/000 3 معابر با عرض 12 تا 15 متر 490/000 1/920/000 4 معابر با عرض 16 تا 20 متر 490/000 2/660/000 1/800/000 5 معابر با عرض 21 تا 32 متر 490/000 4/045/000 1/800/000 6 معابر با عرض بالاتر از 32 متر 490/000 3/270/000 1/800/000 هزینه آسفالت= 2/ (عرض معبر× بر ملک × نرخ هر مترمربع آسفالت) هزینه جدول= 2/ (بر ملک × نرخ هر متر جدول) هزینه فضای سبز= 2/ (بر ملک × نرخ هر متر طول فضای سبز) الف ... د: هزینه‌های فوق در زمان تفکیک املاک و یا صدور پروانه ساختمانی و پایان کار و یا نقل و انتقال و ... به نرخ روز محاسبه و وصول می‌گردد»." ز بند 16 ماده 4 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر درجزین: "بند 16 ماده 4 با عنوان آماده‌سازی مسکونی تجاری: «16 براساس فصل چهارم نحوه آماده‌سازی و عمران و واگذاری زمین‌های آیین‌نامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب 24/3/1371 هیات وزیران، کلیه اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی موظف به انجام آماده‌سازی در زمان تفکیک و صدور پروانه ساختمانی می‌باشند و شهرداری هیچ‌گونه تعهدی در این خصوص ندارد ولیکن به دلیل عدم وجود امکانات و شرایط جهت انجام آماده‌سازی، شهرداری نسبت به انجام آماده‌سازی شامل خاکبرداری، زیرسازی، جدول‌گذاری، آسفالت و پیاده روسازی اقدام نموده و مالک موظف می‌باشد هزینه آماده‌سازی را به هنگام صدور پروانه ساختمانی و تفکیک عرصه، معادل فرمول زیر پرداخت نماید. 200/000 * طول دهانه ملک مشرف به معبر* عرض معبر متصل به ملک»" ح ماده 21 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر دیباج: "ماده 21: هزینه آماده‌سازی: «هزینه آماده‌سازی به هنگام تقاضای صدور پروانه ساخت یا عدم خلاف یا پایان کار و غیره براساس قیمت تمام شده یک مترمربع آسفالت و یک متر طول جدول که در اول سال توسط حوزه معاونت فنی و عمران شهرداری تعیین می‌شود به شرح ذیل وصول گردد. S×P 1 S = در فرمول فوق متراژ بر ملک منتهی به معابر می‌باشد. P 1 = در فرمول فوق عدد ثابت 320/000 ریال می‌باشد تبصره1: برای املاک تعاونی‌های مسکن که متقاضی تفکیک و آماده‌سازی زمین می‌باشند در خصوص تعیین بر و کف تسطیح (زیرسازی و جدول‌گذاری) آسفالت معابر با شهرداری به توافق برسند برابر فرمول فوق عمل خواهد شد. تبصره2: از هر ملک فقط یک بار هزینه مذکور دریافت می‌گردد»." ط ماده18 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر رودیان: "ماده18: عوارض محاسبه هزینه آماده‌سازی مالکینی که املاک آن‌ها در محدوده خدمات قانونی و حریم شهر واقع می‌گردند فقط برای یکبار از طریق شهرداری مشمول پرداخت هزینه آماده‌سازی معابر می‌گردند و موظفند هزینه‌های مذکور را به شرح ذیل پرداخت نمایند: (هزینه آماده‌سازی شامل: هزینه خاکبرداری، زیرسازی، جدول‌گذاری و آسفالت می‌باشد) هزینه آماده‌سازی در زمان تفکیک املاک یا صدور پروانه ساختمانی فقط برای یک بار قابل وصول خواهد بود. هزینه آماده‌سازی به ازای هر متر از عرض مشرف به معبر زمین به ریال: (50%) × (عرض معبر) × (طول دهانه مشرف به معبر) × (70/000)»" ی ماده 41 دفترچه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر سمنان: "ماده 41: آماده‌سازی. «مالکینی که املاک آن‌ها در محدوده خدمات قانونی و حریم شهر واقع می‌گردند مشمول پرداخت هزینه آماده‌سازی معابر می‌گردند لذا موظفند هزینه‌های مذکور را به شرح ذیل پرداخت نمایند: (هزینه آماده‌سازی شامل: هزینه خاک‌برداری، زیرسازی، جدول‌گذاری و آسفالت می‌باشد.) هزینه آماده‌سازی به ازای هر متر از عرض مشرف به معبر زمین به ریال: (1/800/000)×(طول دهانه مشرف به معبر)×(عرض معبر)×(50%) تبصره1: در معابر بالای 20 متر حداکثر عرض معبر 20 متر درنظر گرفته شود. تبصره2: هزینه آماده‌سازی در زمان صدور پروانه احداث بنا، نقل و انتقال فقط برای یک بار قابل وصول خواهد بود. تبصره 3: هزینه آماده‌سازی مشمول کلیه برهای مشرف به خیابان می‌گردد. تبصره 4:در زمان نقل و انتقال اراضی خارج از محدوده، هزینه آماده‌سازی تفهیم و در زمان صدور پروانه به روز محاسبه و وصول خواهد شد. تبصره 5:آماده‌سازی املاکی که در سنوات قبل انجام و هزینه آن پرداخت نگردیده به شرح ذیل وصول می‌گردد. قبل از سال 90 (50%) هزینه آماده‌سازی بعد از سال 90 به صورت کامل تبصره6:در صورت ارائه مستندات از سوی مالکین مبنی بر انجام آماده‌سازی در سنوات گذشته توسط مالکین یا مسکن و شهرسازی و غیره به غیر از شهرداری که مورد تایید شهرداری واقع گردد، شهرداری حق دریافت هیچ‌گونه هزینه آماده‌سازی را ندارد اما آماده‌سازی املاکی که در سنوات قبل توسط شهرداری سمنان انجام و هزینه آن دریافت نگردیده در زمان مراجعه بر مبنای تعرفه روز محاسبه و اخذ گردد ...». تبصره7: در خصوص اراضی وقفی آماده‌سازی به صورت 70% وصول می‌گردد. تبصره8 پلاک‌هایی که دارای هرگونه بنا در سنوات قبل می‌باشند در صورتی که بنای احداث شده تخلف محسوب نشود مشمول آماده‌سازی نمی‌گردند." ک عوارض آماده‌سازی (صفحه 9) تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر شهمیرزاد: "عوارض آماده‌سازی. «با توجه به اینکه براساس فصل چهارم نحوه آماده‌سازی و عمران و واگذاری زمین‌ها آیین‌نامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب 24/3/1371 هیات وزیران، کلیه اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی موظف به انجام آماده‌سازی در زمان تفکیک و یا پروانه ساختمانی می‌باشند و شهرداری هیچ‌گونه تعهدی در این خصوص ندارد لیکن به دلیل عدم وجود امکانات و شرایط جهت انجام آماده‌سازی، شهرداری نسبت به انجام آماده‌سازی اقدام نموده است لذا مالک موظف می‌باشد هزینه آماده‌سازی را به هنگام صدور پروانه ساختمانی و تفکیک عرصه به قطعات به نرخ روز پرداخت نماید. کلیه املاک، اراضی که دارای سند مالکیت اعم از 147 و 148 اصلاحی قانون ثبت و ماده 101 قانون شهرداریها و جزء اراضی تفکیکی سازمان مسکن و شهرسازی می‌باشند مشمول پرداخت هزینه آماده‌سازی در هنگام صدور پروانه ساختمانی خواهند بود (داخل محدوده و حریم شهر) کلیه املاک و اراضی که مشاعی می‌باشند و فاقد بنا با کاربری باغات، می‌توانند آماده‌سازی را در زمان صدور پروانه به نرخ روز پرداخت نمایند. تا قبل از ابلاغ فهرست بهای ابنیه سال 1399 مبنای محاسبه نرخ تعرفه آماده‌سازی و حفاری براساس فهرست بهای ابنیه سال 1398 (مبلغ ذیل می‌بایست 20 درصد افزایش یابد) و با اعمال کلیه ضرایب مربوطه به شرح ذیل می‌باشد. 1 اجرای آسفالت نرخ روز و طبق استعلام هر مترمربع 960/302 ریال 2 زیرسازی هر مترمربع 214/297 ریال 3 جدول کاری یک‌طرفه با لیسه‌ای کف هر متر طول 721/868 ریال 4 اجرای دیوار سنگی حائل هر مترمربع 3/200/000 ریال 5 تهیه و اجرای فرش کف با سنگ لاشه هر مترمربع 695/220 ریال 6 تهیه و اجرای فرش کف با موزاییک آجدار دو لایه هر مترمربع 658/027 ریال تبصره1) شهرداری موظف است در مناطقی به جز اراضی سازمان مسکن و شهرسازی (درصورتی که توسط مسکن و شهرسازی آماده‌سازی از مالک اخذ نگردیده باشد، شهرداری می‌تواند آماده‌سازی را اخذ نماید) و یا در اراضی منابع طبیعی قرار دارد ضمن توافق با دستگاه‌های فوق‌الذکر و اخذ مجوز از شورای اسلامی شهر نسبت به آماده‌سازی اراضی و دریافت هزینه‌های انجام شده براساس فهرست بهای سال 1399 اقدام نماید. تبصره2) حفاری‌های بزرگ دستگاه‌های خدماتی، عوارض اخذ مجوز از کمیته حفاری در خصوص نحوه محاسبه هزینه حفاری و توافق شهرداری با دستگاه‌های خدمات‌رسان براساس فهرست بهای ابلاغی و اخذ مجوز از شورای اسلامی شهر قابل اجرا می‌باشد." ل بهای خدمات آماده‌سازی (صفحه 22) تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهرکلاته خیج: "بهای خدمات آماده‌سازی. «بهای خدمات آماده‌سازی شامل هزینه خاک‌برداری، زیرسازی، جدول‌گذاری و آسفالت می‌باشد. تبصره: هزینه آماده‌سازی در زمان تفکیک املاک یا صدور پروانه ساختمانی فقط برای یک بار قابل وصول خواهد بود. برای کوچه‌های با عرض گذر 6 تا 12 متر مبلغ 7/488/000 ریال برای کوچه‌های با عرض گذر 12 متر و بالاتر با احتساب 10% افزایش، مبلغ 8/236/800 ریال. تبصره1: املاک واقع در شهرک که پروانه ساختمانی اخذ نموده‌اند ولی در زمان صدور پروانه هزینه آماده‌سازی را پرداخت ننموده‌اند می‌بایست 50% عوارض سال 99 را پرداخت نمایند. تبصره2: املاک مزایده‌ای 80 قواره‌ای واقع در شهرک امام مربوط به سالیان گذشته فقط نسبت به پرداخت هزینه آسفالت طبق فرمول فوق مکلف می‌باشند. تبصره3: هزینه آماده‌سازی املاک مسکن مهر و قطعاتی که در سال 98 واگذار می‌گردد و هزینه آن از طرف بنیاد مسکن پرداخت نگردد بیست میلیون ریال خواهد بود. تبصره 4:هزینه آماده‌سازی فوق برای قطعات شهرک امام و پردیس 1 با مساحت 200 و 300 مترمربع با بر 10 متر به خیابان می‌باشد. چنانچه ملکی اعم از تجاری، آموزشی، مسکونی، اداری و غیره با بر بیش از 10 متر به خیابان مشرف باشد به تناسب، هزینه آماده‌سازی محاسبه و قابل وصول خواهد بود»." م ماده2 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر کلاته رودبار: "هزینه آماده‌سازی. «مطابق ماده 23 و 24 آیین‌نامه اجرایی زمین شهری مصوب 24 /3 /71 کلیه دستگاه‌ها و بنیادها و نهادها و اشخاص حقیقی و حقوقی و کلیه مالکین اراضی بایر و دایر که طبق مواد 14 و 15 قانون زمین شهری مجوز تبدیل تغییر کاربری زمین خود را اخذ و قصد تفکیک یا افراز و تقسیم اراضی خود را دارند می‌بایست نسبت به اجرای طرح‌های آماده‌سازی مطابق مواد 22 و 23 فصل چهارم آیین‌نامه اجرایی قانون زمین شهری اقدام نمایند و در صورت عدم اجرای طرح آماده‌سازی از سوی مالکین می‌بایست هزینه‌های تمام شده اجرای طرح آماده‌سازی را به قیمت روز پرداخت نمایند. 1 کلیه مالکین که از تاریخ تصویب این قانون نسبت به تفکیک افراز و یا تقسیم اراضی و املاک خود اقدام نموده‌اند موظف به پرداخت هزینه‌های آماده‌سازی ملک خود شامل هزینه خاک‌برداری شن‌ریزی زیرسازی جدول‌بندی و آسفالت معابر مجاور ملک خود به نسبت سهم می‌باشند .... نحوه محاسبه: هزینه آماده‌سازی براساس فرمول و جدول ذیل محاسبه می‌گردد: ردیف عرض معبر هزینه هر مترمربع زیرسازی و آسفالت (ریال) هزینه هر متر طول جدول (ریال) هزینه هر متر طول فضای سبز (ریال) 1 هزینه آماده‌سازی معابر باعرض کمتر از 10 متر 550/000 375/000 2 هزینه آماده‌سازی معابر با عرض 10 متر 550/000 495/000 3 هزینه آماده‌سازی معابر با عرض 12 و 13 متر 550/000 605/000 4 هزینه آماده‌سازی معابر با عرض 16و 18 متر 550/000 715/000 660/000 5 هزینه آماده‌سازی معابر با عرض بالاتر از 18 متر 550/000 825/000 660/000 هزینه آسفالت= 2 (عرض معبر× بر ملک × نرخ هر مترمربع آسفالت) هزینه جدول= 2 (بر ملک × نرخ هر متر جدول) هزینه فضای سبز= 2 (بر ملک × نرخ هر متر طول فضای سبز)" ن ماده 3 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر کهن آباد: "ماده 3: بهای خدمات آماده‌سازی هزینه آماده‌سازی به شرح ذیل محاسبه و دریافت خواهد شد: تهیه و نصب جدول نهر از قرار هر متر طول 900/000 ریال تهیه و نصب جدول تک از قرار هر متر طول 450/000 ریال جدول کانیو از قرار هر متر طول 500/000 ریال آسفالت از قرار هر مترمربع 250/000 ریال زیرسازی از قرار هر مترمربع 50/000 ریال قیرپاشی از قرار هر مترمربع 30/000 ریال تبصره یک: زیر‌سازی و قیرپاشی و آسفالت ترانشه‌ها براساس فهرست بهای ترمیم ترانشه‌های سال مورد عمل محاسبه و دریافت خواهد شد و در صورت عدم فهرست بها مطابق این ماده عمل می‌شود. تبصره دو: در صورتی که بهای فروش محصولات مذکور (جدول بتنی و آسفالت) دستخوش تغییر قیمت عوامل موثر بر آن شود با اعمال حداکثر نرخ رشد تورم برای سال 1397 محاسبه و دریافت خواهد شد. تبصره سه: جداولی که بر اثر تصادف و یا بی‌احتیاطی و یا عمد تخریب گردد هزینه بازسازی آن مطابق هزینه‌های فوق‌الذکر به اضافه پانزده درصد (15%) دریافت خواهد شد." س ماده 9 تعرفه عوارض محلی سال 1399 شورای اسلامی شهر مهدیشهر: "ماده 9 با عنوان عوارض آماده‌سازی: «مالکینی که املاک آن‌ها در محدوده خدمات قانونی و حریم شهر واقع می‌گردند مشروط بر اینکه مشمول پرداخت هزینه آماده‌سازی معابر گردند موظفند هزینه‌های مذکور را به شرح ذیل پرداخت نمایند: ( هزینه آماده‌سازی شامل: هزینه خاک‌برداری، زیرسازی، جدول‌گذاری و آسفالت و کانالهای مسیل گذر و دیوار ساحلی می‌باشد که نباید از فهرست بهای همان سال کمتر باشد.) هزینه آماده‌سازی در زمان تفکیک املاک یا صدور پروانه ساختمانی فقط برای یک بار قابل وصول خواهد بود. هزینه آماده‌سازی به ازای هر متر از عرض مشرف به معبر زمین به ریال: هزینه آسفالت، زیرسازی، جدول * طول دهانه مشرف به معبر* عرض معبر*50%»" در پاسخ به شکایات مذکور، شهرداری شهر شهمیرزاد به موجب لایحه شماره 1400/17440 25/9/1400 توضیح داده است که: "احتراما بازگشت به نامه شماره 447/3/27 24/9/1400 آن شورا در خصوص ابطال اخذ هزینه آماده‌سازی در شهرداری‌ها توسط هیات عمومی دیوان عدالت اداری، به استحضار می‌رساند پس از ابلاغ رای دیوان توسط شورای اسلامی شهر شهمیرزاد به شماره نامه 657/3/61 16/6/1399 این شهرداری از تاریخ ابلاغ از هیچ پلاکی هزینه آماده‌سازی اخذ ننموده است، مراتب جهت استحضار به حضور تقدیم می‌گردد." رئیس شورای اسلامی شهر امیریه نیز به موجب لایحه شماره 599 28/9/1400 توضیح داده است که: "به استحضار می‌رساند شهرداری امیریه در سال 1399 مبلغی تحت عنوان آماده‌سازی از متقاضیان وصول ننموده است و مبالغی که در سال 99 به حساب شهرداری واریز شده است مربوط به بدهی مودیان بابت سالهای گذشته بوده است." رئیس شورای اسلامی شهر ایوانکی نیز به موجب لایحه شماره 1993 29/1/1400 توضیح داده است که: "طبق بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 و اصلاحات بعدی « تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می‌شود» از وظایف شوراهای اسلامی شهر می‌باشد. ماده 77 همان قانون اشعار می‌دارد: «شورای اسلامی شهر و دهستان می‌توانند نسبت به وضع عوارض متناسب با تولیدات و درآمدهای اهالی به منظور تامین بخشی از هزینه‌های خدماتی و عمرانی مورد نیاز شهر و روستا طبق آیین‌نامه مصوب هیات وزیران اقدام نمایند.» همچنین بر اساس بند 2 ماده 45 قانون شهرداری‌ها «تصویب بودجه سالیانه و اصلاح بودجه و متمم بودجه و تفریغ بودجه شهرداری‌ها و ...» نیز جزء وظایف شورای شهر می‌باشد. همان‌طور که مستحضر می‌باشید بر اساس قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی مصوب 29/4/1373 شهرداری‌ها نهادهای عمومی غیردولتی می‌باشند. شهرداری‌ها به عنوان متولی توسعه شهرها یک نهاد عمومی و غیردولتی هستند که بار اصلی توسعه شهری بر دوش آن‌ها قرار دارد، این نهاد با بودجه دولتی اداره نمی‌شود قبل از تصویب قانون خودکفایی شهرداری‌ها در سال 1361 بیش از 30 درصد بودجه شهرداری‌ها توسط دولت تامین می‌گردید. اما بعد از آن کمک‌های دولتی نیز رو به کاهش یافت به طوری که از سال 1370 به بعد تقریبا حذف گردید. علی ایحال در حال حاضر بودجه شهرداری‌ها از محل درآمد آن تامین می‌گردد و تعرفه عوارض محلی چگونگی وصول بخشی از درآمدهای شهرداری‌ها را تعیین می‌نماید. بر اساس تبصره 1 ماده 10 تعرفه عوارض آماده‌سازی بر مبنای تاریخ صدور پروانه ساختمانی وصول خواهد شد. اگرچه طبق بند1 ماده55 قانون شهرداری‌ها ایجاد خیابان‌ها، کوچه‌ها، میدان‌ها، باغ‌های عمومی و مجاری آب و توسعه معابر در حدود مقررات از وظایف شهرداری‌ها است ولیکن انجام این مهم نیازمند این است که مالکین نیز به تعهدات شهروندی خود عمل نمایند. در واقع عمل به این وظیفه نیازمند این می‌باشد که هزینه‌های آن از محل درآمد شهرداری تامین گردد. لذا بر اساس ماده 11 تعرفه سال 1399 این عوارض باید توسط مالکین املاک و اراضی تامین و متعاقبا هزینه گردد. بر اساس ماده 22 آیین‌نامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب 24/3/1371 « آماده‌سازی زمین عبارت از مجموعه عملیاتی است که مطابق دستورالعمل وزارت مسکن و شهرسازی زمین را برای احداث مسکن مهیا می‌سازد که شامل موارد زیر می‌باشد: الف عملیات زیربنایی از قبیل تعیین بر و کف، تسطیح و آسفالت معابر، تامین شبکه‌های تاسیساتی آب و برق، جمع‌آوری و دفع آب‌های سطحی و فاضلاب و غیره ب عملیات روبنایی مانند احداث مدارس، درمانگاه، واحد انتظامی، فضای سبز، اداره آتش‌نشانی، اماکن تجاری و نظایر آن.» طبق ماده 8 آیین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن آماده‌سازی زمین‌های موضوع این برنامه و هزینه مربوط به آن بر عهده متقاضیان و تامین خدمات زیربنایی و روبنایی بر عهده دستگاه‌های اجرایی ذی ربط می‌باشد. در طرح هادی شهرسازی مربوط، جانمایی خدمات روبنایی صورت گرفته و زمین آن بر اساس ماده 100 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380 به دستگاه‌های مربوط واگذار می‌شود تا نسبت به احداث فضاهای روبنایی، با اولویت در برنامه‌های خود اقدام نمایند. علی ایحال چون شهرداری از طریق وصول درآمدها بودجه سالانه خود را تامین می‌نماید و از طریق هزینه بودجه نسبت به عملیات عمرانی اقدام می‌نماید لذا جهت انجام آماده‌سازی کلیه اراضی محدوده شهر باید از طریق تعرفه محلی نسبت به دریافت عوارض آن اقدام و سپس در محل آن اجرا نماید در غیر این صورت امکان عملیات آماده‌سازی وجود نخواهد داشت. " رئیس شورای اسلامی شهر بیارجمند نیز به موجب لایحه شماره 769 13/10/1400 توضیح داده است که: "به استحضار می‌رساند که دفترچه عوارض و بهای خدمات سال 1399 این شهرداری در بهمن ماه سال قبل (1398) به تصویب شورای اسلامی دوره پنجم شهر و تایید فرمانداری شهرستان شاهرود رسیده که بعد از ابلاغ رای دیوان عدالت اداری مبنی بر ابطال دریافت بهای خدمات آماده‌سازی از مالکین در محدوده قانونی شهر این شهرداری در سال 1399 هیچ‌گونه وصولی بابت عوارض فوق‌الذکر از مالکین در محدوده قانونی نداشته است. لازم به ذکر است عوارض فوق حسب الامر آن دیوان از دفترچه عوارض و بهای خدمات سال 1400 به‌طور کامل حذف شده است." رئیس شورای اسلامی شهر دامغان نیز به موجب لایحه مورخ 5/11/1300 توضیح داده است که: "برابر دادنامه به شماره پرونده 980362 17/4/1399 هیات عمومی دیوان عدالت اداری صادره برای شوراهای استان سمنان از جمله شهرداری دامغان هزینه و بهای خدمات آماده‌سازی معابر و شوارع در غیر از مواردی که ورود به محدوده صورت می‌گیرد مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر شناخته شده است و این در حالی است که عنوان بهای خدمات ذکر شده در تعرفه این شهرداری در سال 1399 با عنوان بهای خدمات زیرسازی، آسفالت و جدول‌کشی معابر بوده و صرفا قابل محاسبه و وصول می‌باشد که معبر یا گذر جدیدی ناشی از درخواست تفکیک و یا افراز توسط مالکین ایجاد گردیده و مالکین این‌گونه املاک بر اساس توافق و انعقاد موافقت‌نامه مراحل مربوط به زیرسازی، آسفالت و جدول‌کشی معبر جدید ایجاد شده را به شهرداری واگذار می‌نمایند و طی توافق‌نامه مذکور، کلیه هزینه‌های مرتبط بر اساس تعرفه فوق‌الذکر محاسبه و مالک اخذ و پس از آن شهرداری بر اجرای مراحل مربوطه اقدام می‌نماید. برابر دادنامه صادره به شماره پرونده ذکر شده در بند یک، اعلام گردیده وصول عوارض و یا هزینه آماده‌سازی صرفا بر اساس تبصره 4 از ماده واحده قانون تعیین وضعیت اراضی و املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها و در هنگام تقاضای ورود به محدوده و استفاده از امکانات شهری میسر می‌باشد. در حالی که برابر مواد 21 الی 24 آیین‌نامه اجرایی قانون زمین شهری مصوب سال 1371 کلیه دستگاه‌ها و اشخاص حقیقی و حقوقی و کلیه اراضی بایر و دایر که طبق مواد 14 و 15 قانون زمین شهری مجوز تبدیل و یا تغییر کاربری زمین خود را اخذ و قصد تفکیک یا افراز یا تقسیم اراضی خود را دارند باید نسبت به اجرای طرح‌های آماده‌سازی اقدام نمایند. همچنین به استحضار می‌رساند قانون‌گذار در تبصره 1 ذیل ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده به صراحت اعلام نموده که شورای اسلامی شهر و بخش جهت وضع هر یک از عوارض محلی جدید که تکلیف آن‌ها در این قانون (یعنی قانون مالیات بر ارزش افزوده) مشخص نشده باشد، موظفند موارد را حداکثر تا پانزدهم بهمن ماه هر سال برای اجرا در سال بعد تصویب و اعلان عمومی نمایند. در این راستا می‌توان به قوانین دیگری همچون ماده 30 آیین‌نامه مالی شهرداری‌ها، بند 16، 36 و 85 ماده 80 قانون شوراها، بند 26 از ماده 55 قانون شهرداری‌ها،بندهای (الف) و (ب) ماده 174 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه کشور و آیین‌نامه نحوه وضع وصول عوارض (مصوب هیات وزیران در سال 1378) اشاره نمود." علی‌رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به شوراهای اسلامی شهرهای آرادان، بسطام، درجزین، دیباج، رودیان، سمنان، کلاته خیج، کلاته روبادر، کن آباد و مهدیشهر تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی در ماهیت دعوا از طرف آن شوراها واصل نشده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 17/3/1401 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با توجه به اینکه در آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه شماره 1145 25/9/1399 این هیات، وضع عوارض برای هزینه آماده‌سازی توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است و همچنین طبق بند 1 ماده 55 قانون شهرداری، ایجاد خیابانها، کوچه‌ها، میدانها، باغهای عمومی و مجاری آب و توسعه معابر در حدود مقررات موضوعه از وظایف شهرداریها است و در قوانین موضوعه صرفا در تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت اراضی و املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها در هنگام تقاضای ورود به محدوده و استفاده از امکانات شهری، پرداخت هزینه آماده‌سازی برعهده مالکین گذاشته شده است، بنابراین ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری آرادان، ماده 11 تعرفه عوارض محلی شهرداری ایوانکی، بند (خ) تبصره 3 ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری امیریه، ماده 8 تعرفه عوارض محلی شهرداری بسطام، صفحه 20 تعرفه عوارض محلی شهرداری بیارجمند، ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری دامغان، بند 16 ماده 4 تعرفه عوارض محلی شهرداری درجزین، ماده 21 تعرفه عوارض محلی شهرداری دیباج، ماده 18 تعرفه عوارض محلی شهرداری رودیان، ماده 41 تعرفه عوارض محلی شهرداری سمنان، صفحه 9 تعرفه عوارض محلی شهرداری شهمیرزاد، صفحه 22 تعرفه عوارض محلی شهرداری کلاته خیج، ماده 2 تعرفه عوارض محلی شهرداری کلاته رودبار، ماده 3 تعرفه عوارض محلی شهرداری کهن‌آباد و ماده 9 تعرفه عوارض محلی شهرداری مهدیشهر که همگی مربوط به سال 1399 هستند و در رابطه با عوارض و بهای خدمات آماده‌سازی به تصویب شوراهای اسلامی این شهرها رسیده‌اند، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شوند. هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین