رای شماره 381724 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند 6 از شرایط عمومی و اختصاصی آگهی استخدامی بانک توسعه تعاون در سال 1391

تاریخ دادنامه: 1402/2/19 شماره دادنامه: 140231390000381724 شماره پرونده: 0106092 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای رحیم ارجمند طرف شکایت: بانک توسعه تعاون موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 6 از شرایط عمومی و اختصاصی آگهی استخدامی بانک توسعه تعاون در سال 1391 گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 6 از شرایط عمومی و اختصاصی آگهی استخدامی بانک توسعه تعاون در سال 1391 را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : " اینجانب دارنده مدرک کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی در آزمون استخدامی بزرگ بانک توسعه تعاون در سال 1391 شرکت نموده و موفق به قبولی در آزمون گردیده‌ام. لیکن بانک به بهانه محدودیت شرایط سنی، از پذیرش و استخدام اینجانب خودداری نموده و النهایه پس از پیگیری‌های لازم تاکنون به صورت نیروی شرکتی به عنوان کارشناس حقوقی در مدیریت شعب استان مرکزی مشغول به فعالیت شدم. این در حالی است که به موجب ماده 42 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/7/8 مجلس شورای اسلامی، سن استخدام در دستگاه‌های اجرایی تا 40 سال بوده؛ همچنین ماده 7 آیین‌نامه استخدامی در نظام بانکی دولتی مصوب 1379/11/26، سن استخدام را دارا بودن حداقل 18 سال تمام و نداشتن بیش از 40 سال تمام اعلام داشته که بانک توسعه تعاون به موجب بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌های داخلی مخالف قوانین خود، مبادرت به محدود کردن سن استخدامی به 30 سال (طبق بند 6 شرایط عمومی و اختصاصی آزمون سال 1391) برای دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس و نتیجتا محرومیت اینجانب از استخدام نموده است. شایان ذکر است با توجه به تعارض بخشنامه مورد استناد با نص صریح قوانین فوق‌الذکر، بانک در آزمون استخدامی سال 1399 (طبق بند 11 بخش دوم شرایط عمومی داوطلبان، مندرج در آزمون مشترک فراگیر دستگاه‌های اجرایی کشور) تلویحا نقض مقررات استخدامی را پذیرفته و به صورت ناقص مبادرت به اصلاح سن استخدامی نموده و سن استخدام را برای دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس به 35 سال افزایش داده است. لذا با عنایت به موارد مطروحه فوق‌الذکر و نظر به همکاری اینجانب با بانک از سال 1392 تاکنون تحت عنوان نمایندگی حقوقی و به جهت جلوگیری از تضییع حقوق اینجانب، تقاضای ابطال بند 6 (شرایط عمومی و اختصاصی) آگهی استخدامی بانک توسعه تعاون در سال 1391 و اعمال ماده 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مورد استدعا می‌باشد ." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است : " استخدام بزرگ بانک توسعه تعاون سال 1391 بانک توسعه تعاون (بانک دولتی) با استعانت از خداوند متعال و در راستای منویات مقام معظم رهبری در جهت اجرای سیاست اصل 44 قانون اساسی و تحقق سهم 25 درصدی بخش تعاون در اقتصاد ملی و ارائه خدمات بهینه بر اساس مجوز شماره 41407/91/220 1391/11/1 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری در نظر دارد تا بر اساس ضوابط و آیین‌نامه استخدامی نظام بانکی دولتی از بین متقاضیان مرد و زن واجد شرایط در مقطع تحصیلی فوق‌دیپلم و لیسانس به صورت قراردادی طبق جدول، در رشته‌های خواسته شده جهت تصدی مشاغل اداری/بانکی، نیروی انسانی مورد نیاز خود را پس از کسب موفقیت در مراحل: آزمون کتبی، مصاحبه عمومی و تخصصی، گزینش و معاینات پزشکی تامین نماید . ثبت نام از شنبه 14 بهمن 1391 تا دوشنبه 16 بهمن 1391 می‌باشد . شرایط عمومی و اختصاصی 6 دارا بودن حداقل 20 سال سن تا تاریخ 1391/11/27 و حداکثر 26 سال تمام برای دارندگان مدرک تحصیلی فوق دیپلم و 30 سال تمام برای دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس تبصره: لازم به ذکر است بر اساس قانون اصلاح حداکثر سن داوطلبان استخدام، شرط حداکثر سن متقاضیان در صورت ارائه مدرک معتبر از سوی مراجع ذیصلاح به شرح زیر افزایش می‌یابد : در صورت انجام خدمت نظام وظیفه، مدت خدمت وظیفه به حداکثر سن داوطلبان برای کلیه مشاغل افزوده می‌گردد . به میزان خدمت داوطلبانه در جبهه‌های جنگ و نیز مدت استراحت پزشکی و بستری شدن در اثر مجروحیت جنگی . به میزان سال‌های اسارت و حضور در جبهه در مورد افرادی که به اسارت دشمن بعثی و یا گروه‌های ضد انقلاب درآمدند . افراد خانواده معظم شهدا، جانبازان؛ آزادگان و مفقودالاثرها (شامل: همسر، فرزند، برادر و خواهر) به میزان 5 سال ." علی‌رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت، تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نشده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/2/19 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی اولا براساس ماده 2 اساسنامه بانک توسعه تعاون، این بانک یک شرکت دولتی بوده و برمبنای ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386، شرکت‌ها و بانک‌های دولتی از جمله مصادیق دستگاه‌های اجرایی هستند. ثانیا براساس بند (الف) ماده 42 قانون مدیریت خدمات کشوری، «داشتن حداقل 20 سال تمام و حداکثر 40 سال برای استخدام رسمی و برای متخصصین با مدرک تحصیلی دکتری 45 سال»، از جمله شرایط عمومی استخدام در دستگاه‌های اجرایی است. ثالثا برمبنای ماده 7 آیین‌نامه استخدامی نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1379/11/26، «دارا بودن حداقل 18 سال تمام و نداشتن بیش از 40 سال تمام»، به عنوان یکی از شرایط استخدام افراد در بانک‌ها تعیین شده است. با توجه به مراتب فوق، بند 6 از شرایط عمومی و اختصاصی آگهی استخدامی بانک توسعه تعاون در سال 1391 که براساس آن «دارا بودن حداقل 20 سال سن تا تاریخ 1391/11/27 و حداکثر 26 سال تمام برای دارندگان مدرک تحصیلی فوق دیپلم و 30 سال تمام برای دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس»، به عنوان یکی از شرایط استخدام در بانک توسعه تعاون تعیین شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. با اعمال ماده 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و تسری اثر ابطال مقرره فوق به زمان تصویب آن موافقت نشد . هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین